navigacija Naslovnica Premium

MATEMATIKA U KNJIŽEVNOSTI

1.2.2016 10:48

Kompleksnost Džejmsa Džojsa

Džojs je navodno rekao da je “Fineganovo bdenje” napisao samo da bi držao kritičare zaposlene sljedećih 300 godina

Kompleksnost Džejmsa Džojsa Kompleksni fraktalni obrasci rečenica
Vijesti online
Foto: jamsejoyce.ie Autor: Vijesti online

Naučnici na Institutu za nuklearnu fiziku u Poljskoj otkrili su kompleksne fraktalne obrasce rečenica u klasičnoj književnosti, posebno u romanu “Fineganovo bdenje” Džejmsa  Džojsa  koji odgovara “idealnoj” matematičkoj strukturi u prirodi. Džojsova knjiga dobijala je razne epitete - od toga da se radi o remek-djelu do toga da je to nečitljiva besmislica.

Akademici su kroz statističku analizu provukli više od sto djela klasične književnosti, od Čarlsa Dikensa do Šekspira, Aleksandra Dime, Tomasa Mana, Umberta Eka i Semjuela Beketa, i mnogi drugih, prenosi “Gardijan”.

Posmatrajući dužinu rečenica i njihove varijacije otkrili su da u “velikoj većini” tekstova dužinom rečenice “upravlja” dinamika kaskada što znači da je njihova konstrukcija zapravo fraktalna - matematički objekat u kojoj svaki fragment, kad se proiširi, nalikuje cjelini. Fraktali se koriste u prirodnim naukama kako bi se oblikovala struktura u kojoj se ponavljaju obrasci, uključujući snježne pahuljice i galaksije.

“Sva ispitana djela pokazala su sličnost u pogledu organizacije dužine rečenica. Kod nekih je to bilo izraženije, a kod drugih slabije izraženo”, rekao je dr. Pavel Ośvikimka s Instituta za nuklearnu fiziku pri Poljskoj akademiji nauka.

Utvrdili su i da su djela pisana tehnikom toka svijesti u pomenutom smislu kompleksnija od drugih i narativ im je složeniji i uporediv s multifraktalnim sistemom. “Najkompleksnije među njima je 'Fineganovo bdenje’ koje se gotovo ne razlikuje od idealnih, čisto matematičkih multifraktala”, kazao je prof. Stanislav Drożdż, jedan od autora studije objavljene u časopisu “Information Sciences”.

Džojs je, navodno, sam rekao da je taj roman napisao samo da bi držao kritičare zaposlene sljedećih 300 godina. Među drugim autorima u čijim su djelima fraktalni obrasci nalaze se Hulio Kortasar, Dejv Igers, Džon Dos Pasos, Virdžinija Vulf i Roberto Bolanjo.

Naučnici, ipak, ističu da “fraktalna struktura književnog teksta u praksi nikad neće biti savršena kao u svijetu matematike” jer se matematički fraktali mogu povećavati u beskraj dok je broj rečenica u knjizi ipak ograničen.

Ocijeni:

1 2 3 4 5

5 (1 glasova)

Komentari se na portalu objavljuju u realnom vremenu i "Vijesti online" se ne mogu smatrati odgovornim za napisano.

Zabranjen je govor mržnje, psovanje, vrijeđanje i klevetanje. Takav sadržaj će biti izbrisan čim bude primijećen, a autori mogu biti prijavljeni nadležnim institucijama. Ukoliko smatrate da se u ovom članku krši Kodeks novinara, prijavite Ombudsmanu.

Nije dozvoljeno postavljanje eksternih URL-ova u komentarima!

Ako imate neke primjedbe, sugestije ili komentare vezane za novi izgled i funkcionalnosti portala Vijesti, možete pisati na redizajn@vijesti.me.

Ako imate neke primjedbe, sugestije ili komentare vezane za PREMIUM sadržaj možete pisati na premium@vijesti.me.

Izdvojeni komentari Komentara: 3

  • Lazar Knezevic 2 godine i 7 mjeseci
    Pročitati bilo koje djelo od ,,visokog'' realizma, preko modernizma i postmodernizma i, usuđujem se reći, post-postmodernizma može biti jednostavno. Uložiti minimalni napor za čitanje dvjesta ili hiljadu stranica, prilikom čega čitalac neće doći u kontakt sa tekstom i spoznati dublja značenja određenog umjetničkog teksta, je jednostavno.
    • 0
    • 0
  • velikigetsbi 2 godine i 7 mjeseci
    Sva desavanja u njegovom romanu "Uliks" ( a nema ih mnogo) desavaju se samo jednog dana i to u Dablinu 16. juna 1904 god. Nista posebno, nista narocito. Ali taj roman od oko osam stotina stranica mnogo lakse sam procitao nego sto sam odgledao i otslusao bilo koje zasjedanje Skupstine Crne Gore. Veze nema , naravno, jedno sa drugim, samo kolicina napora.
    ( 1 )
    • 1
    • 0
    Lazar Knezevic 1.2.2016 20:20
    Pročitati bilo koje djelo od ,,visokog'' realizma, preko modernizma i postmodernizma i, usuđujem se reći, post-postmodernizma može biti jednostavno. Uložiti minimalni napor za čitanje dvjesta ili hiljadu stranica, prilikom čega čitalac neće doći u kontakt sa tekstom i spoznati dublja značenja određenog umjetničkog teksta, je jednostavno.
    • 0
    • 0
  • pljevljak pravi 2 godine i 7 mjeseci
    je li me ovo oci varaju ili ste napisali zj ?!
    • 0
    • 0