CGO: Portali jačaju kao centralni izvor informacija, pad povjerenja u informacije plasirane putem društvenih mreža

Iako mediji ostaju jedan od ključnih izvora informisanja građana Crne Gore, uz stabilnu dominaciju digitalnih medija, odnos građanstva prema njima postaje sve složeniji, jer to prati pad povjerenja u plasirane informacije, naročito na društvenim mrežama.

To je pokazalo istraživanje Centra za građansko obrazovanje (CGO), sprovedeno u okviru projekta „Mediji za demokratiju: jačanje nezavisnosti RTCG-a za budućnost Crne Gore“, uz podršku Ministarstva vanjskih poslova Holandije.

Društvene mreže su i tokom protekle godine ostale najintenzivnije korišćen medij, saopštio je saradnik na programima u CGO-u Nikola Obradović.

"U 2025. godini, 34,8% ispitanih navodi da ih prati veoma često, dok 30,7% to čini često. U odnosu na 2024. godinu, kada je 40,1% veoma često pratilo društvene mreže, bilježi se pad najintenzivnijeg korišćenja, uz istovremeni rast udjela onih koji ih prate rijetko, što ukazuje na promjenu navika i mogući zamor publike", piše u saopštenju.

Za razliku od društvenih mreža, internet portali bilježe rast učestalosti praćenja.

"U 2025. godini, 32,7% građana i građanki navodi da portale prati često, a 21,7% veoma često. Posebno je značajan pad broja onih koji portale uopšte ne prate - sa 20,7% u 2024. na 14,1% u 2025. godini, što potvrđuje njihovo jačanje kao centralnog izvora informacija, naročito za dnevne i aktuelne teme".

Tradicionalni mediji, kako kažu iz CGO-a, "nastavljaju da gube publiku".

"Štampu uopšte ne prati 50,3% građana, dok je 19,6% prati veoma rijetko, što ukazuje na nastavak pada interesovanja. Radio 28% građana i građanki prati rijetko, a 24,2% veoma rijetko, dok je udio onih koji ga prate često ili veoma često dodatno smanjen. Televizija, iako i dalje prisutna u svakodnevici značajnog dijela javnosti, takođe bilježi pad - 28,5% građana i građanki je prati često, a 21,5% veoma često, što je manje nego u 2024. godini", dodaje Obradović.

Praćenje medija u Crnoj Gori, kako se navodi, "snažno je uslovljeno starosnim i obrazovnim razlikama".

"Štampani mediji najzastupljeniji su među starijima od 65 godina, gdje zbir onih koji ih prate često ili veoma često iznosi 31,4%, dok ih mladi (18 do 24 godine) gotovo u potpunosti ne prate - čak 95,8% navodi da ih nikada ili rijetko koristi. Sličan obrazac bilježi se i kod radija, koji najčešće prate oni sa osnovnim obrazovanjem (29,6%) i stariji od 65 godina (28,7%), dok ga mladi najmanje prate, uz negativni zbir od 89,3%. Televizija je najzastupljeniji medij među najstarijima - 83% starijih od 65 godina prati je često ili veoma često, dok je među mladima negativni zbir 76,7%", piše u saopštenju.

Kod digitalnih medija "obrazac je obrnut", kažu iz CGO-a.

"Internet portale najintenzivnije prate ispitanici sa visokim obrazovanjem, kod kojih zbir pozitivnih odgovora iznosi 74,1%, dok ih najmanje prate ispitanici stariji od 65 godina (negativni zbir 75,1%). Najizraženija generacijska podjela vidljiva je kod društvenih mreža: mladi ih prate vrlo intenzivno (93,6%), a stariji od 65 godina u najvećoj mjeri ne koriste, sa negativnim zbirom od 79,7%", navodi Obradović.

Promjene u medijskim navikama prate i promjene u izboru sadržaja koje građani konzumiraju.

"Zabavni sadržaji su najzastupljeniji (29,1%), a slijede informativno-politički sadržaji, koje najčešće prati 27,5% građana, što predstavlja osjetan pad u odnosu na 2024. godinu, kada je taj procenat iznosio 33%. Sportski sadržaji ostaju stabilni (15,4%), dok dokumentarni bilježe rast (11,9% u odnosu na 7,1% u 2024. godini). Obrazovni (4,1%) i kulturni sadržaji (5,6%) i dalje su na marginama interesovanja, mada u blagom porastu."

Uprkos visokom procentu upotrebe društvenih mreža, povjerenje u informacije koje se putem njih plasiraju nastavlja da opada.

"Prosječna ocjena povjerenja u 2025. godini iznosi 2,64 (na skali od 1 do 5), u poređenju sa 2,8 u 2024. godini, što potvrđuje blagi rast skepticizma prema digitalnim sadržajima."

Podaci o korišćenju društvenih mreža pokazuju da Fejsbuk u 2025. godini pratilo 26,8 odsto građana, Instagram 25,1 odsto, Jutjub 18 odsto, dok Tiktok (14,8) i platforma Iks (4,4) bilježe pad u odnosu na 2024. godinu.

Istovremeno, 5,5 odsto navodi da uopšte ne koristi društvene mreže, što je novina u odnosu na prethodnu godinu.

CGO ističe da ovi nalazi "ukazuju na potrebu jačanja profesionalnih standarda, odgovornosti u informisanju i medijske pismenosti", kako bi građani mogli da donose informisane odluke u "sve složenijem medijskom okruženju".

"Stručni dio istraživanja sproveo je Institut Damar, od 9. do 16. decembra 2025. godine, primjenom CAPI metode, na troetapnom, stratifikovanom, slučajnom uzorku od 1.010 punoljetnih građana i građanki Crne Gore", piše u saopštenju.

( B.H. )