SAD povlače podršku za Haški tribunal, Venecijansku komisiju, Savjet za regionalnu saradnju

Na spisku međunarodnih organizacija, konvencija i ugovora iz kojih se Sjedinjene Američke Države povlače nalaze se i Međunarodni rezidualni mehanizam za krivične tribunale u Hagu, Savjet za regionalnu saradnju (RCC) i Venecijanska komisija Savjeta Evrope.

Predsjedničkim memorandumom od 7. januara koji je potpisao predsjednik SAD Donald Tramp precizira se da će se ta džava povući iz 66 međunarodnih organizacija, konvencija i ugovora koji su suprotni interesima SAD.

Tramp u dokumentu podsjeća da je 4. februara 2025. izdao Izvršnu uredbu 14199 o Povlačenju SAD iz određenih organizacija Ujedinjenih nacija i obustavi njihovog finansiranja, kao i preispitivanju podrške SAD svim međunarodnim organizacijama, objavila je Bijela kuća.

Tom izvršnom uredbom, navodi se, naloženo je državnom sekretaru da, u konsultaciji sa stalnim predstavnikom SAD u UN sprovede reviziju svih međunarodnih međuvladinih organizacija čiji su član i kojima pružaju bilo kakvu vrstu finansiranja ili druge podrške, kao i svih konvencija i ugovora čija su strana SAD kako bi se utvrdilo koje su organizacije, konvencije i ugovori suprotni interesima Vašingtona.

Državni sekretar je, u skladu sa Izvršnom uredbom 14199, dostavio izvještaj sa svojim nalazima na osnovu kojeg je predsjednik SAD utvrdio da je suprotno interesima SAD da ostanu član, učestvuju u radu ili na bilo koji drugi način pružaju podršku za ukupno 66 organizacija.

Kada je riječ o organizacijama i agencijama Ujedinjenih nacija, povlačenje podrazumijeva prestanak učešća ili finansiranja ukupno 31 tijela "u mjeri u kojoj je to dozvoljeno zakonom", navodi se u memorandumu.

Pored Međunarodnog rezidualnog mehanizma za krivične tribunale u Hagu, koji treba da obavi preostale poslove haških tribunala za ratne zločine u bivšoj Jugoslavi i Ruandi nakon njihovog zatvaranja, među njima su i Ekonomski i socijalni savjet UN (ECOSOC) - ekonomke komisije za Afriku, za Latinsku Ameriku i Karibe, za Aziju i Pacifik i za Zapadnu Aziju.

Ukida se podrška i za kancelariju specijalnog predstavnika generalnog sekretara za djecu u oružanim sukobima, za seksualno nasilje u sukobima, za nasilje nad djecom, kao i za Komisiju za izgradnju mira, Fond za izgradnju mira, Alijansu civilizacija UN, Konferenciju UN o trgovini i razvoju, Fond UN za demokratiju, Okvirnu konvenciju UN o klimatskim promenama, Program UN za ljudska naselja, Fond UN za stanovništvo...

Na spisku se nalazi 35 organizacija koje nisu dio UN, iz kojih će se SAD, kako se precizira u dokumentu, povući u najkraćem mogućem roku.

Među njima su Savjet za regionalnu saradnju, koji okuplja zemlje Zapadnog Balkana radi jačanja međusopbne saradnje i ubrzanja evrointegracija regiona i Venecijanska komisija Savjeta Evrope, savjetodavno tijelo sastavljeno od nezavisnih pravnih stručnjaka koje državama daje mišljenja i preporuke o ustavnim pitanjima, demokratiji, vladavini prava i ljudskim pravima.

Tu su i 24/7 saporazum za energiju bez ugljenika; Komisija za saradnju u oblasti zaštite životne sredine, Koalicija za slobodu na internetu, Globalni forum za borbu protiv terorizma, Globalni forum o migracijama i razvoju, Međuvladin forum o rudarstvu, mineralima, metalima i održivom razvoju, Međuvladin panel o klimatskim promenama, Međunarodni energetski forum, Međunarodni institut za demokratiju i izbornu pomoć...

Američka administracija je prethodno obustavila podršku Svjetskoj zdravstvenoj organizaciji, Agenciji UN za palestinske izbjeglice (UNRWA), Savjetu UN za ljudska prava i agenciji UN za kulturu Unesko, jer je Vašington usvojio širi, "a la kart" pristup plaćanju svojih obaveza svetskoj organizaciji, birajući koje operacije i agencije smatraju da su u skladu sa Trampovom agendom i one koje više ne služe interesima SAD.

Brojne nezavisne nevladine agencije zatvorile su projekte zbog odluke američke administracije prošle godine da smanji stranu pomoć preko Američke agencije za međunarodni razvoj (USAID).

( BETA, B.H. )