Trampova Evropa već postoji

Očekivala sam da će EU snažno uzvratiti na novu strategiju nacionalne bezbjednosti Donalda Trampa. Ne samo da ona pokazuje prezir prema EU i njenim “slabim” liderima, već i targetira evropske građane i migrante rasističkim kodiranim porukama i jedva prikrivenom islamofobijom. Ipak, umjesto gromoglasne odbrane posvećenosti Unije ljudskim pravima i jednakosti, stigle su tek blijede, isprazne fraze.

Antonio Košta, predsjednik Evropskog savjeta, osudio je Trampove planove da pojača podršku evropskim krajnje desnim partijama. Ali nije bilo javnog osporavanja rasističke logike na kojoj se zasniva njegov argument. Košta, koji je s ponosom govorio o svom mješovitom porijeklu, mogao je da iznese uvjerljiv kontraargument lažnoj premisi američkog predsjednika da Evropa ide ka “civilizacijskom brisanju” zbog migranata i, posredno, miliona Evropljana druge boje kože.

Ursula fon der Lajen, predsjednica Evropske komisije, insistirala je da je najbolji odgovor na uvrede Trampove administracije to da se zauzme za ujedinjenu Evropu, sa fokusom na njenu snagu i ponoseći se sa EU. Nije bilo ni ponovne potvrde uvjerljive vizije koju je iznijela prije samo dvije godine - vizije inkluzivne EU “u kojoj nije važno kako izgledaš, koga voliš, kako se moliš i gdje si rođen”.

Evropski politički i medijski ekosistemi pomogli su da se izgradi "imaginarni musliman" koji je osumnjičeni i bezbjednosni rizik - a nikada ljekar, medicinska sestra, naučnik ili izabrani predstavnik

Istina je da je Trampova alternativna stvarnost o “vouk” Evropi smiješna. On bi se u današnjoj EU osjećao kao kod kuće. Krajnje desne partije su u usponu, a retorika “odbrane civilizacije” - dio diskursa teorije zavjere o “velikoj zamjeni” - prelila se sa krajnje desnih margina u politički mejnstrim. Konzervativni blok Ursule fon der Lajen sve više se oslanja na glasove krajnje desnice kako bi progurao zakone kroz Evropski parlament. Ako bi Tramp posjetio institucije “tako bijelog Brisela”, američki predsjednik vjerovatno ne bi sreo mnogo ljudi druge boje kože.

Način na koji se SAD i EU bave nepoželjnim migrantima postaju sve sličniji. EU možda ne raspoređuje maskirane, paramilitarne jedinice nalik ICE-u koje vrebaju na američkim ulicama, ali njen novi migracioni pakt pooštrava azilne procedure, ubrzava deportacije i širi pritvaranje. Mnoge zemlje EU traže dodatna “inovativna rješenja”, koja uključuju veća ovlašćenja Fronteksa, agencije EU za kontrolu granica, optuživane za sistemske propuste u zaštiti ljudskih prava, uključujući saučesništvo u nezakonitim nasilnim odvraćanjima. Dvadeset sedam evropskih država zatražilo je reviziju Evropske konvencije o ljudskim pravima jer, kako tvrde, prava migranata moraju biti uravnotežena sa “bezbjednošću” i “slobodom” Evropljana.

Sve to ide naruku Trampu, ali je protivno interesima same Evrope. Sa starenjem stanovništva i nestašicom radne snage u čitavim sektorima, EU su zapravo potrebni migranti. Komisija je identifikovala manjak u 42 zanimanja, uključujući poslove u građevinarstvu, transportu, poljoprivredi, ugostiteljstvu, zdravstvu i socijalnoj njezi, koji su ključni za ekonomsku otpornost Evrope i njenu “stratešku autonomiju”. Zato, i dok se političari nadmeću ko će zvučati odlučnije kada su u pitanju granice, niko ne govori da mnoge njihove vlade, zapravo, tiho potpisuju sporazume o radnoj saradnji sa globalnim jugom.

Američki predsjednik tvrdi da su nacionalističke partije žrtve cenzure, ali su upravo evropski progresivci - naročito oni koji se zalažu za solidarnost i pravdu za Palestince - ti koji se suočavaju s ograničenjima. Eksperti UN-a morali su da poruče Njemačkoj da zaustavi uporan obrazac policijskog nasilja prema aktivistima solidarnosti s Palestinom. U međuvremenu, u Francuskoj je velika međunarodna akademska konferencija o Palestini u novembru bila primorana da napusti Koledž de Frans, nakon što je jedan ministar javno događaj označio kao “aktivistički”.

Oni koji prate evropske politike razumiju da, pored političkih ispada moralne panike, EU je usavršila uglađeni, tehnokratski oblik isključivanja koji se oslanja na direktive i propise, kodirani jezik o “evropskim vrijednostima” i bezbjednosni okvir koji normalizuje izuzeća od poštovanja ljudskih prava. Ponekad se negiraju čak i činjenice: donji dom holandskog parlamenta odbio je da raspravlja o studiji naručenoj od vlade, u kojoj je utvrđeno da je antimuslimanska diskriminacija strukturno ugrađena u društvo - a da se mladi muslimani sve češće osjećaju isključenim.

Evropski politički i medijski ekosistemi pomogli su da se izgradi “imaginarni musliman” koji je osumnjičeni i bezbjednosni rizik - a nikada ljekar, medicinska sestra, naučnik ili izabrani predstavnik, rekao mi je holandski socijalista i poslanik Evropskog parlamenta Muhamed Čahim. Ništa, čak ni istraživanja zasnovana na dokazima, ne smije da protivrječi dominantnom narativu.

Voljela bih da Evropljani druge boje kože zaista imaju moć koju nam američki predsjednik pripisuje. Nemamo je. Mnogi i dalje ostaju marginalizovani i stigmatizovani, suočeni sa strukturnom diskriminacijom. Ipak, bezbrojni drugi - daleko od toga da kuju planove o propasti evropske “civilizacije” - rade na tome da Evropa opstane i napreduje, kroz svoj doprinos u politici, biznisu, tehnologiji, kulturi, sportu, medijima, medicini, dizajnu, transportu, akademskoj zajednici i još mnogo čemu.

Pitanje je da li će evropski lideri - ili makar oni odgovorniji - konačno progovoriti. Trampova fantazija o vaskrsavanju bijele, hrišćanske Evrope svakako daje vjetar u leđa njegovim evropskim sljedbenicima, koji Evropljane druge boje kože predstavljaju kroz izlizanu prizmu migrantskih “kriza”, prijetnji identitetu i beskrajnih testova integracije. Oni koji ne pristaju na tu otrovnu fikciju moraju imati hrabrosti da to javno kažu i da slave raznolikost Evrope.

Tekst je preuzet iz “Gardijana”

Prevod: N. B.

( Šada Islam )