Mačić i Joksimović na Južnošetlandskim ostrvima

Naučnici Instituta za biologiju mora iz Kotora (IBMK) dr Vesna Mačić i dr Aleksdandar Joksimović nastavljaju misiju u okviru 34. Bugarske antarktičke ekspedicije.

Nakon što su 25. decembra na bugarskom istraživačkom brodu “Sv. Kiril i Metodii” (RSV-421) stigli na ostrvo Livingston gdje se nalazi bugarska istraživačka baza “Sv. Kliment Ohridski”, a koju je brod tom prilikom snabdio nepohodnim potrepštinama i građevinskim materijalom za njeno dalje širenje, Joksimović i Mačić su nastavili plovidbu tim brodom po vodama Južnog okeana i ostrvima Južnošetlandskog arhipelaga, koji se nalazi na samo stotinjak kilometara sjeverno od kopnene mase Antarktičkog kontinenta.

Naučnici su, pored ostalog, proteklih dana posjetili Sniježno i ostrva Deception i King George. Na ovim otocima, kao i na Livingstonu, naučnici IBMK su započeli terenska istraživanja i rad koji je generalno usmjeren na ispitivanje prisustva mikroplastike u vodenom stubu i morskim organizmima, kao i na proučavanje živog svijeta morskog dna. Obavljena su uzorkovanja sa morskog dna grabilom na raznim dubinama, te snimanje podmorja go-pro video-kamerama.

Osim morskom faunom i florom (ribama, rakovima, školjkama, puževima, bodljokošcima, algama) koja im je u fokusu istraživanja, Mačić i Joksimović su bili u prilici da posmatraju i ptice koje žive u ovim udaljenim područjima, poput pingvina i kormorana, te morske sisare, poput raznih vrsta tuljana među kojima je i južni morski slon koji može dostiči dužinu do sedam metara i težiti i do četiri tone.

U 34. Bugarskoj antarktičkoj ekspediciji, pored naučnika iz Crne Gore i Bugarske, učestvuju i istraživači iz Rumunije, Saudijske Arabije, Portugalije i SAD, a očekuje se i dolazak još nekih istraživača. Većina njih stacionirana je u istraživačkoj stanici na ostrvu Livingston, dok drugi, uključujući i predstavnike IBMK dr Aleksandra Joksimovića i dr Vesnu Mačić, većinu vremena provide na istraživačkokm brodu “Sv. Kiril i Metodii” kojim krstare ovim dijelom voda Antarktika.

Ostrvo Livingston dio je Južnošetlandskog arhipelaga i leži na 62 stepena i 36 minuta južne geografske širine, u tzv. Južnom okeanu. Otkriveno je 1819. godine kao prvo kopno južno od 60 paralele na južnoj hemisferi, a koja je inače, u međuvremenu postala granica područja koje je pokrtiveno i zaštićeno međunarodnom Antarktičkom konvencijom. Livingston leži na samo 110 kilometara od najsjevernijeg dijela kopnene mase samog antarktičkog kontinenta, a preko 500 nautičkih milja je daleko od rta Horn na samom jugu južnoameričkog kontinenta. Na ostrvu koje ima klimu tzv. polarne tundre, trenutno postoje četiri naučno-istraživačke baze i stanice: bugarska, španska, čileanska i argentinska, u kojima se može zajedno smjestiti stotinjak ljudi, ali su one nastanjene samo tokom antarktičkog ljeta koje traje od kraja decembra do kraja marta.

Antarktik, kao nenaseljeni kontinent, isključivo je namijenjen naučnim istraživanjima i tokom ljetnje sezone na njemu boravi oko 4.000 naučnika u okviru približno 80 istraživačkih stanica, a sve veći je i broj turista koji ga posjećuju.

Misija naših naučnika na Antarktiku traje do kraja februara, a brod “Sv Kiril i Metodii” će na povratku u Bugarsku, 8. i 9. aprila boraviti u Kotoru, kada će biti organizovana konferencija za medije i predstavljeni rezultati zajedničkih istraživanja crnogorskih i bugarskih stručnjaka.

( Siniša Luković )