"Vašington post": Pentagon priprema 1.500 vojnika za moguće upućivanje u Minesotu

Pentagon je naredio da se oko 1.500 aktivnih pripadnika oružanih snaga pripremi za moguće raspoređivanje u saveznoj državi Minesoti, prenosi "Vašington post", pozivajući se na vojne zvaničnike.

Predsjednik SAD Donald Tramp ranije je zaprijetio da će, zbog nemira u toj saveznoj državi, posegnuti za Zakonom o pobuni.

Vojnici su raspoređeni u dva pješadijska bataljona u sastavu 11. vazdušno-desantne divizije Kopnene vojske SAD, sa sjedištem na Aljasci, koja je specijalizovana za operacije u hladnim vremenskim uslovima.

Vojska je jedinice stavila u stanje pripravnosti za raspoređivanje u slučaju da se nasilje u Minesoti eskalira, rekli su zvaničnici, opisujući taj potez kao „razborito planiranje“. Nije jasno da li će ijedna od tih jedinica zaista biti poslata u tu saveznu državu, naveli su zvaničnici, koji su, kao i drugi sagovornici, govorili pod uslovom anonimnosti zbog osjetljive vojne tematike, piše list.

Bijela kuća je u saopštenju napisala da je uobičajeno da Pentagon „bude spreman za svaku odluku koju predsjednik može, ali i ne mora da donese“. Portparoli Ministarstva odbrane nisu odgovorili na zahtjeve za komentar.

Zakon o pobuni, savezni propis koji datira iz 1807. godine, omogućava predsjedniku da preuzme kontrolu nad snagama Nacionalne garde neke savezne države ili da na domaćem tlu rasporedi vojsku u aktivnoj službi kao odgovor na „pobunu“. Pozivanje na taj zakon bilo bi izuzetan potez i predstavljalo bi prvi takav slučaj još od 1992. godine, kada je predsjednik Džordž H. V. Buš angažovao vojsku tokom nereda u Los Anđelesu, u kojima su poginule desetine ljudi, a nastala velika materijalna šteta.

Uobičajeno je da se primjena Zakona o pobuni smatra krajnjom mjerom, kada organi reda nisu u stanju da održe mir tokom perioda građanskih nemira.

Tramp je prije tri dana zaprijetio da će se pozvati na taj zakon, rekavši na društvenim mrežama da će, ukoliko zvaničnici u Minesoti ne uspiju da spriječe demonstrante da „napadaju“ agente Službe za imigraciju i carine (ICE), aktivirati Zakon o pobuni i „brzo okončati travestiju koja se dešava u toj nekada velikoj saveznoj državi“.

Prije dva dana je ublažio retoriku, rekavši da „za sada“ nema razloga da se zakon primijeni. „Ako bi mi zatrebao, upotrijebio bih ga“, dodao je.

Administracija Donalda Trampa pojačala je pritisak na guvernera Minesote Tima Volca i druge demokratske lidere u toj državi, nakon što je Ministarstvo pravde pokrenulo istragu o tome da li su Volc i gradonačelnik Mineapolisa Džejkob Frej ometali sprovođenje imigracionih zakona. Volc, Frej i druge demokrate ocijenili su taj potez kao čin autoritarizma, s ciljem da se ućutkaju kritičari postupaka administracije.

Volc i Frej pozvali su demonstrante da ostanu mirni. Volc je u subotu takođe mobilisao Nacionalnu gardu Minesote kako bi pružila podršku lokalnim vlastima, ali te snage zasad nisu raspoređene.

Minesota je u fokusu Trampove administracije najmanje od decembra, kada je Ministarstvo unutrašnje bezbjednosti pokrenulo operaciju „Metro Surge“, višenedjeljnu imigracionu akciju koja je dovela do hapšenja stotina ljudi i bila obilježena sukobima između saveznih agenata i demonstranata.

Agenti ICE-a su ovog mjeseca u Minesoti pucali na dvije osobe — ubili su američku državljanku Rene Gud i ranili venecuelanskog migranta Hulija Cezara Sosu-Selisa, nakon što su pokušali da ga privedu.

Zvaničnici Minesote podnijeli su tužbu protiv Trampove administracije zbog te operacije, tvrdeći da pojačano prisustvo snaga reda predstavlja politički motivisano kršenje Ustava. Državni tužilac Minesote Kit Elison (demokrata) saopštio je da traži sudsku zabranu i nazvao operaciju „saveznom invazijom“.

I druga domaća vojna raspoređivanja koja je naredio Tramp bila su predmet pravnih sporova, sa različitim ishodima. U najznačajnijem od tih slučajeva, Tramp je u junu prošle godine, uprkos protivljenju guvernera Gevina Njusoma, političkog rivala iz redova demokrata, preuzeo kontrolu nad Nacionalnom gardom Kalifornije. Oko 4.000 pripadnika Garde raspoređeno je u Los Anđeles, zajedno sa bataljonom od oko 700 marinaca, nakon što su protesti protiv ICE-a u pojedinim slučajevima postali nasilni.

U decembru je Tramp rekao da će okončati napore da zadrži Nacionalnu gardu raspoređenu u Los Anđelesu, Čikagu i Portlandu u saveznoj državi Oregon, nakon presude Vrhovnog suda donesene odnosom glasova šest prema tri, kojom je utvrđeno da administracija nije uspjela da identifikuje zakonit način na koji bi vojska mogla da „sprovodi zakone u Ilinoju“. U tim slučajevima sporno je bilo da li su raspoređivanja prekršila Zakon o Posse Comitatusu, savezni propis koji zabranjuje američkoj vojsci da obavlja civilne policijske poslove.

Tramp je takođe rasporedio više od 2.600 pripadnika Nacionalne garde u gradu Vašingtonu, a zvaničnici administracije nedavno su produžili tu misiju do kraja 2026. godine. Iako je i to raspoređivanje predmet pravnih osporavanja, predsjednik ima veća ovlašćenja da angažuje Nacionalnu gardu u Vašingtonu, jer je riječ o saveznoj jurisdikciji.

( B.H. )