Preko polovine karcinoma grlića materice kasno otkriveno
Iz IJZ podsjećaju da su učešće u skriningu, vakcinacija, redovni ginekološki pregledi i odgovorno seksualno ponašanje preporuke za prevenciju raka grlića materice
Karcinom grlića materice u 2024. godini otkriven je kod 98 žena, prema podacima Onkološkog konzilijuma Kliničkog centra Crne Gore, a kod više od polovine (55 odsto) pacijentkinja bolest je otkrivena u stadijumu kada je operacija nemoguća.
“To pokazuje da se u većini slučajeva bolest dijagnostikuje kada je uznapredovala, kada liječenje postaje otežano i neizvjesno, što značajno remeti kvalitet života oboljele žene i smanjuje šanse za izlječenje”, saopšteno je iz Instituta za javno zdravlje (IJZ) povodom Evropske sedmice prevencije raka grlića materice.
Iz IJZ-a su kazali da je od uspostavljanja organizovanog skrininga raka grlića materice od 2016. do kraja 2025. godine u Crnoj Gori najmanje jednom testirano 50.724 žena na HPV infekciju.
“U posljednjem trogodišnjem periodu, 23.838 žena u Crnoj Gori je najmanje jednom testirano na HPV, od čega je u 3.457 slučajeva rezultat testiranja bio pozitivan (14,51 odsto)”, rekli su i pojasnili da će tokom ove godine ciljnu grupu za skrining činiti žene starosne dobi od 30 do 54 godine bez simptoma i znakova bolesti. Istakli su da je primarni skrining HPV test, te da se od prošle godine iz istog uzorka, ukoliko je taj test pozitivan radi i citološka analiza, čime se eliminiše potreba za ponovnim dolaskom kod ginekologa.
“Na osnovu rezultata testova u skriningu, vrši se individualna procjena rizika prema utvrđenom protokolu. Žene kod kojih je HPV test pozitivan upućuju se na dodatnu dijagnostiku jer se smatra da su u povećanom riziku za nastanak raka grlića materice. HPV negativan nalaz ukazuje na nizak rizik. Pacijentkinja se poziva na redovnu kontrolu za pet godina”, objasnili su iz IJZ.
Prema podacima IJZ, vakcinu protiv HPV-a primilo je do sada više od 15.000 djece i mladih - 11.274 djevojčica i djevojaka i 4.006 dječaka i mladića.
Iz IJZ su podsjetili da primarnu ciljnu grupu za vakcinaciju čine djevojčice i dječaci uzrasta od devet do 14 godina, kada je primjena vakcine najdjelotvornija. Vakcinacija je dostupna i za uzrasne grupe od 15 do 18 godina, kao i od 19 do 26 godina.
Iz ove ustanove su naglasili da su preporuke za prevenciju raka grlića materice upravo HPV vakcinacija, odgovorno seksualno ponašanje jer upotreba kondoma smanjuje rizik od infekcije, redovni ginekološki pregledi, te aktivno učešće u organizovanom skriningu ove bolesti.
( Ana Komatina )