EBRD o troškovima gradnje druge dionice auto-puta: Cijena realna i tržišna
Evropska banka za obnovu i razvoj navodi da se brojni veliki infrastrukturni projekti širom Evrope suočavaju sa rastućim troškovima usljed povećanja cijena građevinskog materijala, radne snage i finansiranja Nova dionica karakteriše se značajnom inženjerskom složenošću, što direktno utiče na ukupne investicione potrebe, navode iz ove institucije
Ažurirana procjena troškova gradnje druge dionice auto-puta od Mateševa do Andrijevice odražava rezultate otvorenog i konkurentnog postupka nabavke sprovedenog za ovaj projekat. Brojni veliki infrastrukturni projekti širom Evrope suočavaju se sa rastućim troškovima usljed povećanja cijena građevinskog materijala, radne snage i finansiranja. Ovi faktori utiču na čitav sektor, a pristigle ponude za ovaj projekat u skladu su sa važećim tržišnim uslovima za radove slične veličine i složenosti.
Ovo je zvanično rečeno “Vijestima” iz Evropske banke za obnovu i razvoja (EBRD) po čijim je pravila je državno preduzeće “Monteput” realizovalo tender za gradnju važnog infrastrukturnog objekta na sjeveru države.
“U takvim okolnostima, ugovorena cijena predstavlja najrealniji i najpouzdaniji odraz trenutne tržišne dinamike”, poručili su iz EBRD-a.
Drugu dionicu auto-puta Mateševo-Andrijevica gradiće kineski konzorcijum “PowerChina - Stecol - PCCD”, po ugovorenoj cijeni od 693.969.668,88 eura.
Iz “Monteputa” je krajem prošle sedmice “Vijestima” rečeno da je cijena povećana zbog razlike između inicijalne procjene, zasnovane na idejnom projektu rađenom još 2019. godine i ponude izabranog konzorcijuma “PowerChina - Stecol - PCCD”, koja je formirana u skladu sa aktuelnim tržišnim uslovima, obimom radova i raspodjelom rizika.
“Izabrani kineski konzorcijum je ponudio 693.969.668,88 eura, dok je idejni projekat za dionicu Mateševo-Andrijevica iz 2019. godine predviđao troškove od 638 miliona eura u koje je uključeno 15 odsto nepredviđenih radova. Projekat se realizuje na bazi FIDIC uslova ugovaranja i to Žute knjige (Design & Build), što podrazumijeva da je izvođač u cijenu uključio sve radove na projektovanju i izgradnji, neophodne za cjelovitost ove dionice. Takođe, ovaj način ugovaranja podrazumijeva da izvođač preuzima određeni dio rizika u vezi sa geološkim uslovima”, naveli su u kompaniji.
EBRD dubinska analiza (due diligence) i odobrenje projekta, kako su objasnili u ovoj međunarodnoj finansijskoj instituciji, zasnovani su na procjenama troškova iz ažurirane Studije izvodljivosti za 2024. godinu, koju su pripremili konsultanti finansirani kroz Investicioni okvir za Zapadni Balkan (Western Balkans Investment Framework - WBIF)
“Ove studije koriste međunarodno priznate metodologije i predstavljaju osnovu za internu procjenu Banke. Međutim, stvarne tržišne cijene mogu se utvrditi isključivo kroz konkurentan tender, koji je najjasniji pokazatelj troškova u realnom vremenu. Poređenje auto-puteva u regionu nije uvijek jednostavno, budući da se troškovi značajno razlikuju u zavisnosti od terena, potrebnih objekata, geoloških uslova i tehničkih standarda. Predmetna dionica karakteriše se značajnom inženjerskom složenošću, što direktno utiče na ukupne investicione potrebe”, pojasnili su iz EBRD-a.
Ova dionica duga je oko 23 kilometra, a njena izgradnja platiće se sa 250 miliona eura iz državne kase, kroz kredit od 200 miliona kod Evropske banke za obnovu i razvoj (EBRD) i grant Evropske unije od 150 miliona eura.
Za ovaj posao takmičila su se tri ponuđača konzorcijum “Cengiz-Azvirt” koji je punudio 735.010.330 eura, kompanija “China Communications Construction Company” čija je ponuda bila vrijedna 724.636.904 eura i konzorcijum “Power Construction Corporation of China”.
Rok za izgradnju dionice auto-puta od Mateševa do Andrijevice je pet godina, ali će “Monteput” i kineski konzorcijum “PowerChina - Stecol - PCCD”, kako je poručio direktor Monteputa Milan Ljiljanić, raditi na tome da ovu trasu izgrade do kraja 2030. godine.
Kineski izvođač treba da dostavi “Monteputu” prateću garanciju i dodatnu dokumentaciju nakon čega će do kraja ovog ili početkom narednog mjeseca biti potpisivanje ugovora. Nakon toga izvođač će započeti aktivnosti na projektovanju i pripremnim radovima.
Kompanija “PowerChina” već radi ili je završila milijarde eura vrijedne projekte na Balkanu a među njima i infrastrukturu za projekat “Expo 2027” u Srbiji, dio beogradskog metroa i gradskih obilaznica, kao i most Hercegovina na Neretvi između Mostara i Čapljine, vjetroelektranu “Ivovik” i hidroelektranu u Kalinoviku. Firma “Stecol” je njihova kćerka kompanija, dok o “PCCD-iju” nema podataka na internetu.
Kineski izvođač je gradio i prvu dionicu auto-puta od Smokovca do Mateševa, a posao koji je tada pripao “China Road and Bridge Corporation” (CRBC) - trajao je više od sedam godina. Tih 42 kilometra auto-puta sa osnovnim i zaboravljenim radovima, kamatama i kursnim razlikama, Crnu Goru su koštala oko 1,3 milijarde eura.
Za tu trasu su svi rokovi probijeni, a radovi koji su počeli u maju 2015. godine trebalo je da budu završeni na isti dan 2019. godine, a da će tada biti otvoren auto-put garantovao je bivši ministar saobraćaja Ivan Brajović. Dionica je svečano otvorena 13. jula 2022. godine, odnosno više od tri godine nakon prvobitnog roka. Osim kašnjenja, prekoračena je i cijena izgradnje za oko sto miliona, prilikom ugovaranja izgradnje zaboravljena je jedna cijela petlja, elektro i vodovodna mreža, nekoliko pristupnih puteva...
Postupak izbora izvođača u potpunosti transparentan
Iz EBRD-a su naveli da je postupak nabavke sproveden u skladu sa politikama i pravilima nabavki EBRD-a, koje zahtijevaju otvorenu konkurenciju, jednak tretman ponuđača i potpunu transparentnost.
“Nabavka je realizovana putem EBRD klijentskog elektronskog portala za nabavke (ECEEP) u skladu sa važećim procedurama za javne nabavke. Na osnovu sprovedene procjene, utvrđeno je da je postupak u potpunosti poštovao navedene standarde i rezultirao transparentnim i konkurentnim izborom izvođača radova”, tvrde iz EBRD-a.
( Marija Mirjačić )