Dragi: „EU mora iz konfederacije u federaciju”

Zemlje EU ne bi trebalo da se plaše integracije različitim brzinama ako je to ono što je potrebno da bi Evropa stekla ključnu polugu na svjetskoj sceni, poručio je juče Mario Dragi.

“Moramo preduzeti korake koji su trenutno mogući, sa partnerima koji su zaista spremni, u oblastima u kojima se napredak sada može ostvariti”, rekao je bivši predsjednik Evropske centralne banke i nekadašnji premijer Italije tokom ceremonije na Univerzitetu u Levenu u Belgiji, gdje mu je dodijeljen počasni doktorat.

“Moć zahtijeva da Evropa pređe iz konfederacije u federaciju”, rekao je Dragi, naglašavajući da je Unija globalnu težinu stekla samo u onim oblastima u kojima su zemlje članice udružile svoje nadležnosti.

“Tamo gdje se Evropa federisala, na primjer u trgovini, konkurenciji, jedinstvenom tržištu i monetarnoj politici, poštovani smo kao sila i pregovaramo kao jedno”, kazao je, navodeći trgovinske sporazume nedavno dogovorene s Indijom i Latinskom Amerikom.

Dragijev poziv dolazi u trenutku kada Evropa teško uspijeva da održi korak sa SAD i Kinom, dok se istovremeno suočava s ruskom agresijom u Ukrajini.

“Ovo je budućnost u kojoj Evropa rizikuje da istovremeno postane podređena, podijeljena i deindustrijalizovana, a Evropa koja ne može da brani svoje interese neće još dugo sačuvati ni svoje vrijednosti”, upozorio je Dragi. Pred tim izazovima, slabosti se nalaze u oblastima u kojima prijestonice EU i dalje čvrsto drže kontrolu, poput odbrane, industrijske politike ili spoljne politike, rekao je Dragi. U tim oblastima, dodao je, “prema nama se odnose kao prema labavom skupu država srednje veličine koje treba razdvajati i s njima postupati shodno tome”.

Dragi se saglasio s onima koji upozoravaju da se postojeći svjetski ekonomski poredak urušava, štaviše, otvoreno ga je proglasio “nefunkcionalnim” i “mrtvim”, ali je upozorio da “kolaps tog poretka sam po sebi nije prijetnja: ... prijetnja je ono što ga može zamijeniti”.

Posebno je istakao da se EU suočava sa SAD koje “naglašavaju troškove koje su snosile, dok ignorišu koristi koje su tokom decenija ubirale”, kao i s Kinom koja “kontroliše ključne tačke u globalnim lancima snabdijevanja i spremna je da tu polugu iskoristi, preplavljujući tržišta, uskraćujući ključne inpute, primoravajući druge da plate cijenu sopstvenih neravnoteža”.

To je budućnost u kojoj Evropa rizikuje da istovremeno postane podređena, podijeljena i deindustrijalizovana, poručio je.

Bivši visoki zvaničnik pohvalio je i nedavni stav Unije prema Grenlandu, gdje je odlučeno da se pruži otpor, umjesto da se udovoljava prijetnjama koje dolaze iz SAD. “Stojeći zajedno pred direktnom prijetnjom, Evropljani su otkrili solidarnost koja je ranije djelovala nedostižno”, rekao je.

Dragi će sljedeće sedmice učestvovati na neformalnom okupljanju evropskih lidera posvećenom raspravi o pravcu konkurentnosti Unije, zajedno s još jednim bivšim italijanskim premijerom, Enrikom Letom.

Obojica su svoje ekonomske vizije iznijeli u izvještajima koji predstavljaju osnovne gradivne blokove drugog mandata predsjednice Evropske komisije Ursule fon der Lajen.

( N.B. )