Starmer se bori za opstanak
Skandal oko imenovanja Mendelsona produbljuje krizu u vrhu britanske vlasti, premijer odbija pozive da podnese ostavku
Britanski premijer Kir Starmer odbio je juče pozive na ostavku, čak i onaj koji je uputio lider njegove stranke u Škotskoj, nakon što je drugi saradnik napustio kabinet pogođen krizom zbog imenovanja Pitera Mandelsona za ambasadora u Vašingtonu.
Pod pritiskom zbog imenovanja čovjeka čije su bliske veze sa pokojnim američkim seksualnim prestupnikom Džefrijem Epstinom ponovo dospjele u žižu javnosti, Starmer je pokušao da promijeni narativ.
Međutim, zahtjev Anasa Sarvara, lidera Škotske laburističke partije, da podnese ostavku, kao i odlazak drugog visokog saradnika u samo dva dana, podstakli su pitanja o njegovom rasuđivanju i sposobnosti da vlada.
Ostavka šefa komunikacija Tima Alana uslijedila je nakon odlaska Starmerovog najbližeg saradnika Morgana Maksvinija, koji je rekao da preuzima odgovornost za savjetovanje u vezi sa imenovanjem Mandelsona na najvišu britansku diplomatsku funkciju u Sjedinjenim Državama.
Ranije juče, britanski lider je pokušao da podigne moral i pozove na jedinstvo obraćajući se zaposlenima u svom uredu u Dauning stritu, a kasnije je dobio poruke podrške od najviših ministara i pojedinih potencijalnih rivala u borbi za lidersku poziciju.
“Moramo dokazati da politika može biti sila dobra”, rekao im je, pohvalivši Maksvinija kao “prijatelja” koji je pomogao da se Laburistička partija promijeni i da na nacionalnim izborima 2024. ostvari jednu od najvećih parlamentarnih većina u savremenoj britanskoj istoriji.
“Vjerujem da to može. Vjerujem da već jeste. Idemo dalje odavde. Idemo sa samopouzdanjem dok nastavljamo da mijenjamo zemlju.”
Međutim, Sarvar je, govoreći u Škotskoj, gdje je Laburistička partija zabilježila pad podrške od izbora 2024, rekao da s teškim srcem mora da brani interese Škotske i zatraži promjenu lidera u britanskoj prijestonici Londonu.
“Ovoj distrakciji mora doći kraj i rukovodstvo u Dauning stritu mora se promijeniti”, rekao je on na konferenciji za novinare.
Kao odgovor, portparol Dauning strita saopštio je da Starmer ima “jasan petogodišnji mandat britanskog naroda da sprovede promjene – i da je to ono što će učiniti”.
Mada se pritisak na Kira Starmera pojačava, Laburistička partija nema proceduru izglasavanja nepovjerenja lideru. Svaki eventualni izazivač morao bi da obezbijedi podršku najmanje 80 poslanika, odnosno petine laburističkog kluba u Donjem domu, kako bi uopšte pokrenuo unutarstranačku trku.
U tom kontekstu, iako se spekulacije umnožavaju, zasad ne postoji jasan favorit za Starmerovog nasljednika. Ipak, britanski mediji i politički krugovi izdvajaju nekoliko imena koja bi, u slučaju ozbiljne krize, mogla isplivati kao kandidati.
Među njima je Ves Striting, ministar zdravlja i vješt javni komunikator, za koga se odavno vjeruje da ima ambicije za lidersku poziciju, iako on to uporno negira. Kao moguća nasljednica pominje se i bivša zamjenica premijera Anđela Rajner, koja uživa snažnu podršku unutar partije i koja je juče javno stala uz Starmera, uprkos tome što je predvodila pobunu poslanika u vezi s objavljivanjem osjetljivih dokumenata.
Potencijalni kandidat je i Endi Barnam, popularni gradonačelnik šireg Mančestera, iako mu nedostatak poslaničkog mandata trenutno zatvara vrata Dauning strita. U kombinacijama se pojavljuje i ministarka unutrašnjih poslova Šabana Mahmud, miljenica desnog krila Laburista zbog tvrđeg stava o imigraciji, dok se kao iskusna, ali manje vjerovatna opcija navodi i Ed Miliband, bivši lider stranke.
( N.B. )