Do kreditnog izvještaja bez čekanja
CBCG omogucila građanima da uz biometrijsku ličnu kartu onlajn preuzmu podatke iz kreditnog registra Podaci iz registra daju pregled svih zaduženja i koriste se pri odobravanju novih kredita, njihovog refinansiranja, produženja limita na karticama... CBCG računa da će po osnovu naknade za uput u ovu bazu podataka koja iznosi tri eura, prihodovati oko 806.200 eura
Centralna banka Crne Gore od kraja prošle godine omogućila je građanima da uz biometrijsku ličnu kartu, elektronskim putem preuzmu izvještaj iz kreditnog registra, bez odlaska na šalter i dodatne administracije. Ova usluga dio je šire digitalizacije servisa CBCG, uz zadržavanje jedinstvene naknade od tri eura po izvještaju, koja nije mijenjana još od 2011. godine.
Izvještaj iz kreditnog registra koristi se kao zvaničan pregled svih kreditnih zaduženja jedne osobe ili kompanije. Banke ga najčešće traže prilikom odobravanja kredita, kako bi provjerile kolika su postojeća zaduženja i da li se obaveze uredno izmiruju. Ovi podaci služe za procjenu kreditne sposobnosti i donošenje odluke o novom zaduženju, za refinansiranje kredita, produženje limita na karticama...
Koordinator Sektora za kontrolu u CBCG Nikola Bašanović za “Vijesti” je pojasnio da je elektronsko preuzimanje izvještaja iz kreditnog registra već omogućeno i predstavlja značajan iskorak u unapređenju dostupnosti ovih podataka.
“Građani i pravna lica mogu pristupiti svojim izvještajima putem interneta, u bilo koje vrijeme, bez potrebe za ličnim dolaskom, što pojednostavljuje i ubrzava cijeli postupak. U prethodnom periodu je onlajn pristup bio dostupan korisnicima koja posjeduju elektronski sertifikat, dok je od prošle godine ova usluga omogućena i fizičkim licima koja posjeduju biometrijsku ličnu kartu. Građanima je, za korišćenje ovo usluge neophodan čitač ličnih karata, putem kog se vrši bezbjedna elektronska identifikacija, nakon koje korisnik može odmah preuzeti svoj izvještaj iz kreditnog registra u elektronskom obliku, bez dodatnih zahtjeva ili čekanja”, objasnio je Bašanović.
Prema njegovim riječima, ovakav pristup donosi koristi na više nivoa - građanima omogućava brži, jednostavniji i stalni, 24/7 uvid u sopstvene podatke, dok na nivou sistema doprinosi i racionalizaciji administrativnih procedura.
“Istovremeno, ova usluga je dio šireg procesa digitalizacije koji CBCG sprovodi u cilju modernizacije svojih servisa i približavanja korisnicima”, istakao je Bašanović.
On je naveo da CBCG primjenjuje jedinstvenu naknadu za pribavljanje izvještaja iz kreditnog registra u iznosu od tri eura i da ona jednako važi za sve korisnike - banke, pravna lica, preduzetnike i građane, a njen iznos nije mijenjan od 2011. godine.
Prema finansijskom planu vrhovne monetarne institucije za ovu godinu je predviđeno da prihodi od naknada za pretragu kreditnog registra iznose 806.200 eura, što je rast od 7% u odnosu na plan za prošlu 2025. godinu.
“Vijesti” su pitale na čemu se zasniva ova projekcija i da li CBCG očekuje dodatno povećanje broja zahtjeva za upiti u ovu bazu podataka.
“Projekcija prihoda od naknada za pretragu kreditnog registra u iznosu od 806.200 eura za 2026. godinu zasniva se na analizi dosadašnjih trendova u pogledu ostvarenih prihoda i broja preuzetih izvještaja u prethodnim godinama. Važno je naglasiti i da se podaci kreditnog registra ne koriste se samo u procesu odobrenja novih kredita, već i prilikom aneksiranja postojećih zaduženja, refinansiranja, produženja prethodno odobrenih limita, te povremenih kontrola zaduženosti pojedinačnih lica ili grupe lica. Dodatni podsticaj kreditnoj aktivnosti uključujući refinansiranja kredita i aneksiranja postojećih zaduženja po povoljnijim uslovima i slično, predstavlja pad kamatnih stopa zabilježen u prethodnom periodu, a podstaknut inicijativom Centralne banke od marta 2024. godine. Intenzivnija kreditna aktivnost direktno utiče na povećanje broja upita prema kreditnom registru”, istakao je Bašanović.
On je dodao da je prilikom izrade projekcije povećanja prihoda, u obzir uzeta i nova usluga kreditnog registra namijenjena kreditnim institucijama, čija je realizacija planirana za 2026. godinu, a koja će omogućiti pristup širem setu podataka o zaduženjima, sa ciljem lakšeg praćenja i efiaksnijeg upravljanja kreditnim rizikom.
“Uzimajući u obzir ove faktore, kao i predviđeni rast broja upita, planirani rast prihoda od 7% u odnosu na 2025. godinu, odražava očekivano umjereno povećanje broja zahtjeva, ali i širu i intenzivniju upotrebu podataka Kreditnog registra u procesu upravljanja kreditnim rizikom”, kazao je Bašanović.
“Evropa sad 2” pojačala rast kredita
Kako je navedeno u finansijskom planu CBCG za ovu godinu analiza realizovanih upita u kreditni registar pokazala je da je tokom 2025. godine, došlo do povećanja broja zahtjeva za oko 4,67%, što je rezultat rasta kreditne aktivnosti, odnosno većeg broja odobrenih kredita.
“Ovaj trend je u značajnoj mjeri posljedica inicijative CBCG usmjerene na smanjenje kamatnih stopa, koja je doprinijela povoljnijim uslovima zaduživanja. Pored toga, rast zarada usljed sprovođenja programa “Evropa sad 2” dodatno je podstakao potražnju za kreditima, čime je nastavljen pozitivan trend u kreditnoj aktivnosti”, navodi se u dokumentu.
CBCG primjenjuje jedinstvenu naknadu za pribavljanje izvještaja iz kreditnog registra u iznosu od tri eura i da ona jednako važi za sve korisnike - banke, pravna lica, preduzetnike i građane, a njen iznos nije mijenjan od 2011. godine
( Marija Mirjačić )