Rubio će posjetiti istočnu Evropu, jačanje veza sa Trampovim saveznicima

Američki državni sekretar Marko Rubio trebalo bi danas da započne dvodnevnu posjetu s ciljem jačanja veza sa Slovačkom i Mađarskom, čiji konzervativni lideri, često u sukobu s drugim državama Evropske unije, imaju tople odnose s predsjednikom Donaldom Trampom.

Rubio će tokom posjete razgovarati o energetskoj saradnji i bilateralnim pitanjima, uključujući obaveze u okviru NATO-a, saopštilo je prošle sedmice američko Ministarstvo vanjskih poslova.

"To su zemlje koje su prema nama veoma snažne, veoma kooperativne sa Sjedinjenim Državama, s nama vrlo tijesno sarađuju, i to je dobra prilika da ih posjetim - i dvije su to zemlje u kojima nikad nijesam bio", rekao je Rubio novinarima prije polaska za Evropu u četvrtak.

Rubio, koji u svojoj dvostrukoj ulozi obavlja i funkciju Trampovog savjetnika za nacionalnu bezbjednost, sastaće se u Bratislavi danas sa slovačkim premijerom Robertom Ficom, koji je prošlog mjeseca posjetio Trampa na Floridi. Putovanje američkog diplomate uslijedilo je nakon njegovog učešća na Minhenskoj bezbjednosnoj konferenciji proteklih dana, piše agencija Rojters.

Sa Orbanom u ponedjeljak

U ponedjeljak se očekuje da će se Rubio sastati s mađarskim liderom Viktorom Orbanom, koji u većini anketa zaostaje uoči izbora u aprilu, kada bi mogao biti smijenjen s vlasti.

"Predsjednik je rekao da ga snažno podržava, kao i mi", kazao je Rubio. "Ali, očigledno je da smo tu posjetu ionako planirali kao bilateralnu posjetu".

Orban, jedan od Trampovih najbližih saveznika u Evropi, u očima mnogih pripadnika američke tvrde desnice smatra se modelom za oštru politiku američkog predsjednika prema imigraciji i podršku porodicama i hrišćanskom konzervativizmu. Budimpešta je više puta bila domaćin skupova Konferencije konzervativne političke akcije, koja okuplja konzervativne aktiviste i lidere, a naredni skup planiran je za mart, piše Rojters.

Veze s Moskvom i sukobi s EU

I Fico i Orban sukobili su se s institucijama EU zbog istraga o nazadovanju u poštovanju demokratskih pravila.

Takođe su održavali veze s Moskvom, kritikovali i povremeno odlagali uvođenje sankcija EU Rusiji, te se protivili slanju vojne pomoći Ukrajini.

Dok su druge države Evropske unije obezbijedile alternativne izvore energije nakon što je Moskva 2022. izvršila invaziju na Ukrajinu - uključujući kupovinu američkog prirodnog gasa - Slovačka i Mađarska su nastavile da kupuju ruski gas i naftu, što su Sjedinjene Države kritikovale.

Rubio je rekao da će se o tome razgovarati tokom njegove kratke turneje, ali nije iznio detalje.

Fico, koji je Evropsku uniju opisao kao instituciju u "dubokoj krizi", zasuo je Trampa pohvalama, navodeći da bi on vratio mir Evropi.

Ali Fico je kritikovao američko zarobljavanje venecuelanskog predsjednika Nikolasa Madura početkom januara.

Mađarska i Slovačka su se do sada, takođe, razilazile s Trampom po pitanju izdvajanja za NATO.

Povećale su odbrambenu potrošnju do minimalnog NATO praga od 2 odsto BDP-a.

Fico je, međutim, za sada odbio da podigne izdvajanja iznad tog nivoa, iako je Tramp više puta tražio da sve članice NATO-a povećaju vojnu potrošnju na 5 odsto. Mađarska je u ovogodišnjem budžetu takođe planirala odbrambenu potrošnju od 2 odsto.

Kada je riječ o nuklearnoj saradnji, Slovačka je prošlog mjeseca potpisala sporazum sa Sjedinjenim Državama, a Fico je rekao da će američka kompanija Vestinghaus vjerovatno graditi novu nuklearnu elektranu.

Dodao je i da bi, nakon sastanka tokom sedmice s čelnikom francuske kompanije za nuklearni inženjering Framatom, pozdravio učešće većeg broja kompanija u tom projektu.

( D.C. )