Rizikujete smjenu ako ne postavite potpredsjednike: MJU upozorilo čelnike Budve, Plava i Plužina

Ministarstvo javne uprave (MJU) upozorilo je juče tri opštine koje nijesu imenovale potpredsjednike, da ignorisanje preporuka o tome može voditi pojačanom nadzoru, formalnom upozorenju, a ako se steknu uslovi i najstrožim mjerama - razrješenju predsjednika opština ili raspuštanju lokalne skupštine.

Nakon nadzora primjene Zakona o lokalnoj samoupravi (člana 58), Ministarstvo je juče saopštilo da potpredsjednike opština nijesu postavili Budva, Plav i Plužine. Stoga su tim trima opštinama naložili da hitno postupe i da ih imenuju do 2. marta.

I dok iz Budve i Plužina poručuju da postavljanje potpredsjednika nije imperativna obaveza, već mogućnost predviđena zakonom, iz Ministarstva su “Vijestima” rekli da “obaveza predsjednika opštine da imenuje potpredsjednika ima imperativni karakter”.

Iz resora na čijem je čelu ministar Maraš Dukaj pojasnili su da je Zakonom o lokalnoj samoupravi (člana 58 stav 1 tačka 8) propisano da predsjednik opštine imenuje i razrješava potpredsjednika uz saglasnost skupštine, dok je drugom odredbom istog propisa (član 67) predviđeno da opština ima najviše dva potpredsjednika.

“Iz navedenih zakonskih odredbi jasno proizlazi da zakon ne ostavlja mogućnost diskrecionog odlučivanja o tome da li će potpredsjednik biti imenovan, već propisuje obavezu predsjednika opštine da obezbijedi popunjavanje ove funkcije, uz poštovanje zakonom propisane procedure”, naglasili su iz Ministarstva.

Predsjednik Opštine Plav Nihad Canović kazao je juče “Vijestima” da im je stigao izvještaj MJU, najavljujući da će ispoštovati zakon i imenovati potpredsjednika.

“Nismo ga dosad imenovali zbog racionalizacije troškova... Smatrali smo da je taj iznos bolje uputiti na razvojne projekte”, naveo je on.

Canović je saopštio i da je rok koji im je dat za imenovanje potpredsjednika vrlo kratak, ali da će nastojati da obave posao do 2. marta.

Prvi čovjek Plužina Slobodan Delić rekao je redakciji da im od Ministarstva “ništa nije stiglo” i da su o nalazima njihovog nadzora saznali iz medija.

“Stava smo da ta odredba - da moramo imenovati potpredsjednika - nije imperativna dužnost”, kazao je, dodavši da je siguran da u posljednjih 15 godina opština kojom rukovodi nije imala potpredsjednika, ali da im nikad nije stigao bilo kakav dopis da ga moraju imenovati.

Kako tvrdi, sad su “u velikom problemu” jer je lokalni budžet za ovu godinu već isplaniran.

“Tumačenje (MJU) ćemo prihvatiti i analizirati, a nećemo kršiti zakon”, dodao je Delić.

Kad je riječ o Budvi, više izvora “Vijesti” kazalo je da čelnik te opštine Nikola Jovanović još nije odredio ko će biti imenovan za potpredsjednika.

Stav Ministarstva za sada neće da komentarišu, ali je iz Opštine redakciji naznačeno da su “potpredsjednici mogućnost, a ne imperativna obaveza”.

Iako je prije godinu izabran za predsjednika Budve, Jovanović još nije imenovao potpredsjednike, a navodno neispunjeno obećanje o jednom mjestu za Građanski pokret (GP) URA, doprinijelo je razmimoilaženju te stranke s Jovanovićevom grupacijom “Budva naš grad”.

Imenovanjem potpredsjednika Jovanović bi mogao dodatno učvrstiti vladajuću većinu u Budvi (njegova grupacija, Evropski savez i Demokratska partija socijalista), pridobiti otcijepljeni dio GP URA ili ponuditi mjesto Pokretu Evropa sad, čiji je glas, uz onaj Pokreta za promjene, bio presudan za usvajanje budžeta.

To što u Budvi nisu imenovani potpredsjednici, nedavno je problematizovala Nova srpska demokratija, ocjenjujući da se “direktno krši imperativna norma zakona”.

Budva je već trpjela zbog nepostavljanja potpredsjednika, kad je gradom upravljao Milo Božović. Nakon njegovog hapšenja u aprilu 2023. godine, pa narednih punih godinu i po, dok Jasna Dokić nije postavljena za potpredsjednicu, svi dokumenti su nošeni u spuški Istražni zatvor na potpis Božoviću.

Izbor potpredsjednika bio je jedan od uslova Ministarstva javne uprave koji je Budva trebalo da ispuni, kako joj Vlada ne bi uvela prinudnu upravu.

Iz Ministarstva su juče “Vijestima” rekli da se Zakon o lokalnoj samoupravi mora tumačiti sistemski i u skladu sa svrhom norme. Pravna priroda funkcije potpredsjednika opštine je, kako su kazali, istovremeno supstitutivna i operativna, budući da on vrši poslove iz nadležnosti predsjednika opštine u slučaju njegovog odsustva ili spriječenosti, kao i druge poslove koje mu predsjednik povjeri.

“U tom smislu, imenovanje potpredsjednika predstavlja važan mehanizam za obezbjeđivanje kontinuiteta u vršenju izvršne funkcije i nesmetanog funkcionisanja izvršnog organa lokalne samouprave, čime se sprečava nastupanje institucionalne blokade ili praznine u vršenju nadležnosti predsjednika opštine, što je bio slučaj u pojedinim opštinama”, naveli su.

U odnosu na moguće posljedice nepostupanja po preporukama, ukazuju da je uloga Ministarstva prvenstveno preventivna i da se ogleda u vršenju upravnog nadzora i davanju preporuka u cilju obezbjeđivanja zakonitosti rada organa lokalne samouprave.

“Ukoliko se po datim preporukama ne postupi, Zakonom su predviđeni dalji mehanizmi nadzora, uključujući upućivanje upozorenja od strane Vlade nadležnim organima lokalne samouprave, a ukoliko se za to steknu zakonom propisani uslovi - mogu se pokrenuti i postupci razrješenja predsjednika opštine ili raspuštanje skupštine opštine, u skladu sa zakonom”, upozorili su iz Ministarstva.

Prema Zakonu o lokalnoj samoupravi (član 63), Vlada može, na predlog MJU, razriješiti predsjednika opštine ako on duže od šest mjeseci ne vrši poslove iz svoje nadležnosti - ne obezbijedi izvršavanje zakona, strateškog plana razvoja opštine i drugih razvojnih planova i programa...

Nije prvi put da se kontroliše imenovanje potpredsjednika

Iz Ministarstva poručuju da kontinuirano vrše nadzor nad primjenom Zakona o lokalnoj samoupravi i da ovo nije prvi put da se to radi u odnosu na imenovanje potpredsjednika opštine.

"Takođe, nadzor se sprovodi i pogledu zakonitosti rada skupština opština, donošenja i primjene akata o unutrašnjoj organizaciji i sistematizaciji, donošenja kadrovskih planova, sprovođenja propisanih procedura prilikom donošenja odluka, kao i drugih pitanja od značaja za zakonito funkcionisanje sistema lokalne samouprave", poručili su iz MJU.

( Biljana Matijašević, Aljoša Turović, Vuk Lajović )