Pritužba zadnja nada da se sazna ko je tukao: Slučaj prebijanja u Zlatarskoj ulici nije riješen ni nakon decenije
Vukčević kazao “Vijestima” da je 13. februara obaviješten da je ODT u Podgorici odbacio krivičnu prijavu, jer je “krivično gonjenje zastarjelo još u oktobru 2021. godine”
Da li ima nade da se poslije više od deceniju sazna ko je bio u policijskoj formaciji, koja je u Zlatarskoj ulici, u strogom centru Podgorice, u noći 24. oktobra 2015. godiine, nakon razbijanja protesta tadašnjeg Demokratskog fronta, bez razloga, tukao i zlostavljao Branimira Vukčevića i kanadskog državljanina Momčila Baranina, znaće se nakon odluke Višeg tužilaštva u Podgorici, kojem će Vukčević za nekoliko dana podnijeti pritužbu kako bi preispitali rješenja i kvalifikaciju krivičnog djela Osnovnog državnog tužilaštva.
Vukčević je kazao “Vijestima” da je on 13. februara obaviješten da je Osnovno državno tužilaštvo u Podgorici, četiri dana ranije, odbacilo krivičnu prijavu u tzv. slučaju Zlatarska ulica, uz obrazloženje da je “krivično gonjenje zastarjelo još u oktobru 2021. godine”.
“Prtužbom ću tražiti da se krivično djelo prekvalifikuje kao mučenje, tj. nezakonito kažnjavanje, a ne kao zlostavljanje, jer bi se na taj način produžio i rok zastarijevanja za još skoro deset godina odnosno do 2035. godine. To će biti posljednja nada da saznamo ko nas je te noći od pripadnika SAJ-a, pretukao”, kazao je Vukčević.
Rekao je da je od 2015. godine makar 1.000 puta pogledao snimak policijske torture, iako ni on ni Baranin nijesu bili izgrednici niti pružali otpor policiji, ali i tražio od postupajućih tužilaca ODT-a Podgorica odgovore kao i agilniju istragu.
“Tražiću pritužbom da se preispitaju sva rješenja ODT-a Podgorica”, kazao je on.
Na snimku koji su zabilježili novinari “Vijesti” sa prozora redakcije, vidi se kako su policajci primorali Baranina i Vukčevića da legnu na trotoar, a potom kako ih tuku, šutiraju...
Nakon policijske torture, Baranin i Vukčević su sa povredama ostavljeni da leže na ulici.
Akcija za ljudska prava saopštila je juče da odluka proglašava sistemski neuspjeh Državnog tužilaštva Crne Gore da obezbijedi kažnjavanje očigledne policijske torture, koju je cijeli svijet mogao da vidi, zahvaljujući snimku novinara “Vijesti”.
HRA navodi da odluka o zastarijevanju krivičnog gonjenja dolazi pošto su i Ustavni sud Crne Gore i Evropski sud za ljudska prava utvrdili da državno tužilaštvo nije sprovelo istragu u skladu s međunarodnim standardima.
I oni su u saopštenju najavili da će oštećeni Branimir Vukčević podnijeti pritužbu Višem državnom tužilaštvu u Podgorici, sa zahtijevom da se krivično djelo kvalifikuje kao mučenje, tj. nezakonito kažnjavanje, i da se time produži rok zastarijevanja do 2035. godine.
“Uprkos težini navoda i dokazima, policajci koji su izvršili zlostavljanje do dan danas nijesu identifikovani, više od deset godina nakon događaja. Predmet je čitavu deceniju ostao u izviđajnoj fazi, da bi krivična prijava konačno bila odbačena – ne zbog nepostojanja dokaza, već zbog zastarjelosti koju je proizvelo nepostupanje nadležnih organa. Skandalozno je i to što je Osnovno državno tužilaštvo u Podgorici predmet držalo u radu i više od četiri godine nakon datuma za koji sada tvrdi da je nastupila zastarjelost. Svakako, u predmetu su posljednju radnju preduzeli 2021. godine, pošto je Evropski sud za ljudska prava objavio presudu u predmetu Baranin i Vukčević protiv Crne Gore, u kojoj je utvrdio kršenje člana 3 Evropske konvencije o ljudskim pravima”, kazali su iz HRA.
Iz te NVO su rekli da su još 22. januara 2017. godine podnijeli ustavne žalbe u ime Baranina i Vukčevića.
“Ustavni sud Crne Gore je 21. juna 2017. godine jednoglasno utvrdio povredu ustavne zabrane torture zbog nedjelotvorne istrage policijskog zlostavljanja – po prvi put u svojoj praksi. Uprkos toj istorijskoj odluci, Osnovno državno tužilaštvo u Podgorici nikada nije sprovelo istragu u skladu sa minimalnim evropskim standardima. Nakon toga, Evropski sud za ljudska prava je 11. marta 2021. godine utvrdio da Crna Gora nije sprovela brzu, temeljnu, nezavisnu i djelotvornu istragu, niti je obezbijedila javni nadzor nad istragom, čime je dodatno produbljena nekažnjivost. Sud je posebno ukazao da državni organi nijesu otklonili nedostatke istrage ni nakon odluke Ustavnog suda, da nijesu saslušani svi svjedoci, da nije ispitano ko je sve bio na terenu, da Forenzički centar nije bio uključen, kao i da oštećenima nije obezbijeđeno adekvatno učešće u istražnom postupku. Sud je naglasio i potpunu zavisnost tužilaštva od policijskih struktura koje su bile u istom komandnom lancu kao i osumnjičeni policajci, što je isključilo nezavisnost istrage”, piše u saopštenju.
Iz HRA su kazali da je Evropski sud za ljudska prava, kome je takođe podnijeta predstavka jer država nije sprovela adekvatnu istragu ni poslije odluke Ustavnog suda, jasno poručio da isplata novčanih naknada štete i disciplinsko kažnjavanje jednog rukovodioca ne mogu zamijeniti obavezu sprovođenja djelotvorne istrage.
“Odgovornost za ovaj institucionalni neuspjeh snose postupajući državni tužioci u ovom predmetu – Danka Ivanović Đerić i Slađana Španjević Volkov, koje su prve i najduže postupale u predmetu, kao i državni tužioci koji su se uključili nakon presude Evropskog suda za ljudska prava – Vukas Radonjić, Haris Šabotić i Romina Vlahović. Naravno, odgovorni su i rukovodioci Uprave policije i Ministarstva unutrašnjih poslova, koji nisu našli za shodno da obezbijede otkrivanje i kažnjavanje pripadnika Specijalne antiterorističke jedinice (SAJ) koji su izvršili akte torture. Direktor Uprave policije u vrijeme događaja bio je Slavko Stojanović (2013-2018), a zatim Veselin Veljović, Zoran Brđanin i Lazar Šćepanović, dok su ministri unutrašnjih poslova bili Raško Konjević (2013-2016), Goran Danilović, Melvudin Nuhodžić, Sergej Sekulović, Filip Adžić i Danilo Šaranović”, piše u saopštenju.
Nekažnjeni pripadnici SAJ-a koji su te noći lovili i mučili ljude i danas su službenici UP.
Težak poraz vladavine prava
Akcija za ljudska prava navela je da je odluka tužilaštva “težak poraz vladavine prava u Crnoj Gori”.
“Ovo pogotovo ako se ima u vidu da je ostala nekažnjena i tortura nad Kolašincima na magistrali u Podgorici iste večeri, takođe od strane pripadnika SAJ. Posebno je bila nedjelotvorna istraga i torture nad Miloradom Mijom Martinovićem, bez obzira na kažnjavanje dvojice SAJ-ovaca koji su preuzeli krivicu na sebe za torturu koju je njih dvadeset sprovelo nad Martinovićem, pri tom uništavajući i njegovo vozilo u Ulici Jovana Tomaševića”, piše u saopštenju.
Iz HRA su poručili da Crna Gora mora da obezbijedi djelotvorne istrage torture ako želi da postane država vladavine prava i da se učlani u EU.
( Biljana Nikolić )