Pare od aerodroma pod kontrolom države: Ministarstvo analiziralo varijante za raspodjelu prihoda od budućih koncesija

Novim predlogom izmjena Zakona o finansiranju lokalne samouprave predviđa se da cijeli iznos od koncesionih naknada za izdavanje aerodroma pripada državnom budžetu, a zatim da se iz budžeta izdvaja 75 odsto tog prihoda za finansiranje kapitalnih i razvojnih projekata u opštini gdje se nalaze aerodromi. Ministarstvo finansija jedino predlaže da se preciznije definiše način izbora tih razvojnih projekata koji bi se na ovaj način finansirali.

To se navodi u obrazloženju predloženih izmjena i analizi procjene uticaja propisa (RIA) koju je uradilo Ministarstvo finansija, u koje su “Vijesti” imale uvid. Sadašnji zakon predviđa da 70 odsto prihoda od koncesija za aerodrome direktno pripada opštinama.

Ovo zakonsko rješenje je aktuelizovano pred odluku o davanju aerodroma u Tivtu i Zeti u dugogodišnji zakup uz startnu fiksnu koncesiju od najmanje 100 miliona i povećanje varijabilnih godišnjih koncesija. Predlog izmjena novog teksta usvojila je Vlada prošle sedmice.

“Uvidom u dostavljeni tekst kazano je da navedeno zakonsko rješenje ne obezbjeđuje dovoljno preciznu i razvojno orijentisanu raspodjelu prihoda od koncesione naknade za korišćenje aerodroma. Predloženim izmjenama Zakona o finansiranju lokalne samouprave postižu se ključni ciljevi: obezbjeđivanje funkcionalnije raspodjele prihoda od koncesione naknade korišćenja aerodroma i uspostavljanje jasne namjenske komponente fiksnog dijela koncesione naknade za korišćenje aerodroma”, navedeno je u mišljenju koje potpisuje ministar finansija Novica Vuković.

Predsjednici opština Tivat i Zeta Željko Komnenović i Mihajlo Asanović već su se izjasnili da podržavaju dosadašnji predlog. Vlada je prošle godine bila predložila da opštine Tivat i Zeta dobiju 30 odsto od koncesije za aerodrome, a država uzme 70 odsto, protiv čega su bile ove opštine, ali i dio skupštinske većine.

U dokumentu Ministarstva se navodi da su ciljevi Zakona o lokalnoj samoupravi da jača fiskalnu održivost i razvoj lokalne samouprave u skladu sa principima odgovornog upravljanja javnim finansijama, unapređenje lokalne infrastrukture i transparentno upravljanje prihodima od dobara od opšteg interesa.

Ukazuju da su u skladu s tim ciljevima razmatrali tri opcije i da je najbolja ova nova izmjena zakona uz precizirane načine izbora projekata koji bi se finansirali iz prihoda od ove koncesije.

Za sadašnju opciju gdje bi opštine dobile desetine miliona, navode da nema jasne vizije za raspolaganje tim prihodima niti daje garanciju da bi se novac koristio za finansiranje lokalnih infrastrukturnih projekata od strateškog značaja.

Druga razmatrana opcija bila bi da se zadrži sadašnji zakonski okvir podijele od 70:30 u korist opština a da se kroz podzakonske akte - pojedinačne odluke i ugovore raspoređuje novac, ali je odbačena jer ne nudi pravnu sigurnost, transparentnost i dugoročnu predvidljivost.

Zbog toga su se odlučili za treću opciju, koja je i predložena ovim izmjenama, jer se njome “ostvaruje direktna veza između prihoda ostvarenih korišćenjem aerodroma i lokalnog razvoja, uz jasno definisanu namjenu sredstava i bez negativnih fiskalnih ili administrativnih efekata”.

Oni ukazuju da postojeće rješenje utvrđuje procenat koji se ustupa opštinama “bez jasno definisane namjene i mehanizma koji bi omogućio da se dio tih sredstava planski i transparentno koristi za infrastrukturne projekte na teritoriji opštine u kojoj se aerodrom nalazi”.

“Važeće zakonsko rješenje ne obezbjeđuje dovoljno preciznu i razvojno orijentisanu raspodjelu prihoda od koncesione naknade za korišćenje aerodroma. Iako se aerodromi kao dobra od opšteg interesa nalaze na teritoriji konkretnih jedinica lokalne samouprave, postojeći sistem ne predviđa obavezu da se dio prihoda od koncesione naknade na jasan i namjenski način usmjeri ka razvoju lokalne infrastrukture i projekata od strateškog značaja za opštinu na čijoj se teritoriji nalazi aerodrom. Time se propušta prilika da se prihod ostvaren korišćenjem lokalnog resursa direktnije veže za lokalni razvoj”, naveli su iz Ministarstva finansija.

Predloženim novim rješenjem, kako su naveli iz ovog resora, postižu se ključni ciljevi: obezbjeđivanje funkcionalnije raspodjele prihoda od koncesione naknade za korišćenje aerodroma i uspostavljanje jasne namjenske komponente fiksnog dijela koncesione naknade za korišćenje aerodroma za finansiranje infrastrukturnih projekata od strateškog značaja za opštinu u kojoj se aerodrom nalazi.

Dosadašnje rješenje ne garantuje da će opštine infrastrukturno podržavati aerodrome

Ministarstvo navodi da lokalne zajednice “snose dio infrastrukturnih, prostorno-planskih i razvojnih izazova povezanih sa postojanjem i funkcionisanjem aerodroma”, ali da postojeće zakonsko rješenje nije nudilo jasnu vezu “između prihoda ostvarenih korišćenjem aerodroma i ulaganja u projekte od strateškog značaja za lokalni razvoj”, pa i funkcionisanje aerodroma.

“Negativni efekti se reflektuju na lokalno stanovništvo i privredu kroz sporiji razvoj komunalne i saobraćajne infrastrukture i ograničene mogućnosti za unapređenje ukupnog ekonomskog ambijenta. Ukoliko bi se zadržalo postojeće zakonsko rješenje, i dalje bi izostajala namjenska raspodjela dijela prihoda od koncesione naknade za aerodrome u korist lokalne samouprave. Time bi se produžilo stanje u kojem lokalne zajednice nemaju adekvatan fiskalni instrument za finansiranje infrastrukturnih projekata povezanih sa funkcionisanjem aerodroma, dok bi se potencijal koncesionih prihoda za podsticanje lokalnog i regionalnog razvoja i dalje koristio u ograničenom obimu”, naveli su iz Ministarstva finansija.

( Marija Mirjačić, Goran Kapor )