Još mjere kome da vrate Do Kvonovo blago

Još se ne zna kome će biti vraćeno 800.000 eura, koje su na ime jemstva, svojevremeno položili optuženi južnokorejski kralj kriptovaluta Do Kvon i njegov saradnik Čang Jun Han jer je prvostepena odluka Osnovnog suda u Podgorici oborena pred Višim sudom, a predmet vraćen na ponovno odlučivanje.

Samostalna savjetnica za odnose sa javnošću Višeg suda u Podgorici Ivana Vukmirović saopštila je “Vijestima” da je odluka Višeg suda od 23. januara ove godine, donijeta po žalbi punomoćnika Do Kvona i Jun Hana, advokata Gorana Rodića i Marije Radulović.

“Ukinuto je rješenje Osnovnog suda u Podgorici Kv.br.946/24 od 16.01.2025. godine i predmet vraćen prvostepenom sudu na ponovni postupak i odlučivanje”, piše u odgovoru Vukmirović.

Prvostepenom odlukom Osnovnog suda u Podgorici odbijen je zahtjev supruga Do Kvona i Jun Hana za povraćaj jemstva, zbog čega su njihovi advokati, Rodić i Radulović, uložili žalbu Višem sudu u Podgorici.

Oko 800.000 eura, koje su uplaćene sredinom 2023. godine na ime jemstva kao garancija da Južnokorejci neće pobjeći do kraja krivičnog postupka u Crnoj Gori, od Osnovnog suda u Podgorici potražuju dvije strane.

2. juna 2023. godine, Osnovni sud u Podgorici prihvatio je jemstvo okrivljenih za falsifikovanje isprava, pa je određeno da se Kvon i Han puste na slobodu, nakon što se uplati po 400.000 eura. Njih dvojica su 17 dana kasnije osuđeni na četvoromjesečnu kaznu zatvora...

Na jednoj su optuženi Do Kvon i njegov saradnik, kao i njihove supruge, koje zastupaju advokati Rodić i Radulović, dok posebnim zahtjevom u parnici protiv države taj novac traži da mu se vrati i njihov bivši advokat Branko Anđelić, koji je na početku procesa zastupao Južnokorejce.

Advokatsko-ortačko društvo “Anđelić-Dragović” tužilo je za neosnovano bogaćenje podgorički Osnovni sud, nakon što prethodno, pravosnažnom odlukom nije uvažen njihov zahtjev da im se novac za jemstvo vrati, jer su tvrdili da supruge Kvona i Hana nijesu uplatile taj novac već navodno njihova advokatska kancelarija.

Tužbom je traženo da država tom advokatskom društvu, na ime duga i neosnovanog bogaćenja, vrati 800.000 eura zbog čega je zaštitnica imovinsko-pravnih interesa države Bojana Ćirović izjavila prigovor.

Odluka Osnovnog suda u Podgorici iz jula 2024. bila je da advokat Anđelić nema ovlašćenje da traži novac nazad, a da se u zahtjevu kao davaoci jemstva pominju isključivo porodice tada okrivljenih Južnokorejaca, a ne njegova kancelarija.

Pravosnažno rješenje suda tada je donijeto na osnovu rješenja o jemstvu, a u kojem je tokom provjere imovine jasno navedeno da su supruge Južnokorejaca u spisima prihvatile da polože jemstvo.

Zbog falsifikovanja isprava, Osnovni sud u Podgorici je 2. juna 2023. prihvatio jemstvo, pa je određeno da se Kvon i Han puste na slobodu, nakon što se uplati po 400.000 eura.

Njih dvojica su 17 dana kasnije osuđeni na četvoromjesečnu kaznu zatvora zbog falsifikovanja isprava, a nekoliko dana uoči presude, Kvon i Han otkazali su punomoćje Anđeliću, a isto je učinio i advokat.

U toj odluci se navodi da zahtjev advokata Anđelića za povraćaj jemstva je odbijen jer u prilogu zahtjeva nije dostavio specijalno ovlašćenje okrivljenih da se jemstvo vrati na žiro-račun advokatskog ortačkog društva.

Zbog toga je zahtjev odbačen kao nedozvoljen.

Nakon odluke suda, početkom avgusta 2024. godine, advokatska kancelarija Rodić podnijela je zahtjev za ukidanje jemstva i vraćanje novca u ime Kvona, Hana i njihovih supruga.

Advokati Goran Rodić i Marija Radulović predali su dokaze o uplatama novca, koje su supruge Kvona i Hana transferisale na račun kancelarije advokata Anđelića.

Južnokorejski kralj kriptovaluta i njegov saradnik uhapšeni su 23. marta 2023. godine, kada su službenici Granične policije na podgoričkom aerodromu, tokom kontrole utvrdili da su u Crnu Goru sletjeli sa lažnim pasošima.

Tada su uhapšeni zbog flasifikovanja isprava, a potom je svojevrsna pravno-politička saga oko slučaja Kvon, trajala sve do pretposljednjeg dana 2024. godine kada je kralj kriptovaluta izručen Sjedinjenim Američkim Državama.

SAD su potraživale Do Kvona zbog prevara na tržištu kriptovaluta vrijednim najmanje 40 milijardi dolara, a njegovo izručenje zbog prevara na kripto tržištu tražile su i vlasti iz Seula.

Kvonov saradnik, nakon što je osuđen na četiri mjeseca zatvora, izručen je početkom 2024. Južnoj Koreji, dok je Do Kvon, nakon što je odležao četvoromjesečnu kaznu, mjesece proveo u prihvatilištu za strance u Spužu gdje je čekao odluku o izručenju.

​Slučaj Do Kvona u Crnoj Gori pratile su oprečne sudske odluke, a sudovi su o zahtjevu o izručenju odlučivali čak osam puta.

Ministar pravde Bojan Božović, krajem 2024. godine, donio je rješenje da se izruči SAD.

Ministar je tada saopštio da je “većina kriterijuma išla u prilog zahtjevu za izručenje SAD”, te da su razmotreni težina krivičnih djela, “mjesto izvršenja, redosljed podnošenja zahtjeva, državljanstvo traženog lica, mogućnost daljeg izručenja drugoj državi, i druge okolnosti”.

U prvom navratu odluka suda bila je da se Do Kvon izruči SAD, pa je to poništeno i odlučeno da treba da leti u matičnu zemlju uz obrazloženje da je zamolnica iz Seula “stigla prije američke”.

U avgustu 2024. Vrhovni sud je saopštio da su ispunjeni uslovi za izručenje, te da će odluku donijeti ministar pravde.

Njujorški sud proglasio je Do Kvona i njegovu kompaniju “Terraform labs” odgovornima za građansku prevaru, jer su prema podacima američke Komisije za hartije od vrijednosti (SEC) obmanuli investitore koji su izgubili oko 40 milijardi dolara.

Iako je u građanskom poravnanju sa SEC-om, kompanija “Terraform labs” pristala da plati oko 4,5 milijardi dolara, SAD nisu odustale od zahtjeva za izručenje.

Do Kvon, kripto mag, stvorio je dvije virtuelne valute, koje su kolabirale gotovo preko noći, izazvavši tržišnu krizu 2022. godine, zbog čega je Južnokorejac u SAD osuđen na 15 godina zatvora.

“Njujork tajms” navodi da je krah izazvao lančanu reakciju, koja je dovela do propasti niza velikih kriptokompanija.

Godinama je Do Kvon agresivno promovisao svoje kriptovalute, a na vrhuncu kriptomoći, vrijednost njegovih tokena prema federalnim tužiocima premašivale su 50 milijardi dolara.

Do Kvon je postao i dio crnogorske političke scene, a afera je izbila uoči izbora u junu 2023. godine, kada je održana i sjednica Vijeća za nacionalnu bezbjednost, nakon koje je saopšteno da su se sadašnji premijer Milojko Spajić i Do Kvon sastajali u Beogradu, u vrijeme kad je Južnokorejac već bio na crvenoj Interpolovoj potjernici.

Tadašnji ministar unutrašnjih poslova Filip Adžić rekao je, nakon sjednice, da su u Do Kvonovom laptopu pronađeni dokazi o finansiranju kampanje Spajićevog Pokreta “Evropa sad”.

Spajić i Pokret Evropa sad su demantovali te navode i tvrdili da tadašnji premijer Dritan Abazović stoji iza “prljave kampanje i progona”.

Pokret Evropa sad na izborima, 11. juna 2023. osvojio je najviše glasova, što je Spajiću donijelo premijersku poziciju.

“Vijesti” su ranije objavile da je premijer Spajić među prvima, kao fizičko lice u aprilu 2018. godine, investirao u kompaniju Kvona “Teraform Labs” (Teraform), potpisivanjem ugovora nekoliko dana prije nego što je ona pod tim imenom osnovana u Singapuru.

To su pokazala dokumenta američke Agencije za hartije od vrijednosti (SEC), ali i izjave premijera Spajića i podaci o usponu i padu te firme i njenog osnivača iz relevantnih medija, specijalizovanih za tržište kriptovaluta.

Spajić do sada nikad nije izričito tvrdio da ga je Kvon prevario za 75.000 američkih dolara, već samo firmu koja je ili bila njegova ili u kojoj je radio, zavisno od izjave do izjave. Upravo je 75.000 dolara iznos na koji se Spajić obavezao da uplati ugovorom od 17. aprila 2018. godine sa “Teraformom”, prvog dana prikupljanja novca za ovaj projekat, stoji u dokumentima predatim njujorškom sudu.

Nakon kraha lune na berzi, Do Kvon je pobjegao.

Podaci okazuju da je neko vrijeme bio u Srbiji, a potom je u Podgorici uhapšen, dok je pokušavao da se ukrca na privatni let za Dubai koristeći falsifikovani pasoš.

( Biljana Nikolić, Jelena Jovanović )