UŽIVO Bivši predsjednik Irana Mahmud Ahmadinedžad navodno ubijen u izraelsko-američkom vazdušnom napadu
Iranski državni mediji su u subotu potvrdili smrt 86-godišnjeg lidera te zemlje, ajatolaha Alija Hameneija
Izraelske odbrambene snage (IDF) saopštile su da su tokom širokih vazdušnih udara na ciljeve u Iranu uništene ili teško oštećene ključne komponente iranskog sistema protivvazdušne odbrane u zapadnim i centralnim djelovima zemlje, uključujući radare i lansere raketa, čime je značajno oslabljen kapacitet Teherana da se brani od udara. Operacija, u kojoj je učestvovalo više od 200 borbenih aviona, usmjerena je i na smanjenje sposobnosti Irana da koristi rakete zemlja‑vazduh i druge odbrambene sisteme protiv vazdušnih napada.
IDF je dodatno naveo da su u sklopu napada pogođene i lokacije sa lansirnim sistemima raketa zemlja‑zemlja i zemlja‑vazduh, te da je cilj operacija trajno umanjiti sposobnost Irana da lansira te rakete i efikasno koristi sisteme vazdušne odbrane protiv izraelskih i savezničkih snaga, prenosi Rojters.
Alireza Arafi je imenovan za pravnog člana Iranskog Vijeća lidera, tijela koje je zaduženo da obavlja dužnosti vrhovnog vođe dok Skupština stručnjaka ne izabere novog vođu, prenijela je novinska agencija ISNA.
Arafi, koji je vjerski član Savjeta čuvara, biće dio privremenog Vijeća lidera zajedno sa predsjednikom Masudom Pezeškijanom i glavnim sudijom Golamhoseinom Mohsenijem Ejeijem, prenosi Rojters.
Ruski predsjednik Vladimir Putin izrazio je saučešće iranskom predsjedniku Masudu Pezeškijanu povodom ubistva vrhovnog vođe Irana, ajatolaha Alija Hamneija, prenosi ruska novinska agencija TASS.
Putin je smrt Hamneija opisao kao "cinično ubistvo koje krši sve standarde ljudske moralnosti i međunarodnog prava", navodi TASS.
Ovaj komentar dolazi u trenutku eskalacije napetosti u regionu nakon američko-izraelskih udara na Iran, a Rusija je ranije u više navrata naglašavala značaj poštovanja međunarodnog prava i stabilnosti na Bliskom istoku.
Britanski ministar odbrane Džon Hili izrazio je danas zabrinutost zbog "sve neselektivnijih napada iz Irana" koji dovode britansko osoblje u inostranstvo i britanski narod u opasnost.
On je za BBC rekao da se 300 britanskih vojnika nalazilo na nekoliko stotina metara od napada na vojnu bazu u Bahreinu, prenosi Beta.
Iranski napadi danas su prijavljeni u Dubaiju u UAE, glavnom gradu Katara Dohi, Bahreinu i Kuvajtu.
Američki predsjednik Donald Tramp prešao je "veoma opasnu crvenu liniju" ubivši vrhovnog vođu Irana Alija Hamneija, rekao je iranski zamjenik ministra spoljnih poslova Saed Katibzadeh u ekskluzivnom intervjuu za CNN.
Katibzadeh je rekao da će mnogi šiitski vjernici širom svijeta reagovati na ubistvo Hamneija.
"Naravno, s religijskog aspekta, on je bio veliki vjerski vođa, tako da će mnogi šiitski vjernici u regionu i svijetu reagovati na to, i ovo je veoma očigledno jer je predsjednik Tramp prešao veoma opasnu crvenu liniju“, rekao je Katibzadeh.
"Nemamo drugu opciju osim da odgovorimo", dodao je on.
Zvaničnik je rekao da je Iran komunicirao sa arapskim državama Zaliva kako bi zatvorile američke baze koje Teheran smatra prijetnjom.
"Komunicirali smo s njima: ili da zatvore te američke baze koje stalno prijete Iranu i stalno se koriste za napade na Iran, ili nemamo drugu opciju osim da uzvratimo", rekao je.
Iran "ne može da dosegne američko tlo, tako da nemamo drugu opciju osim da napadnemo baze koje su pod američkom jurisdikcijom", dodao je.
Najmanje devet osoba je poginulo, a 30 povrijeđeno tokom protesta kod teško utvrđenog kompleksa američkog konzulata u Karačiju, saopštile su pakistanske službe hitne pomoći CNN-u.
Izraelska vojska saopštila je da neće zaboraviti napade Hamasa 7. oktobra 2023. godine.
"Nećemo zaboraviti 7. oktobar i nastavićemo da gonimo neprijatelje Izraela - od arhitekata napada do terorista koji su učestvovali u masakru“, napisala je Efi Defrin, portparolka Izraelskih odbrambenih snaga (IDF), na mreži Iks.
Defrin je citirala objavu stradalog vrhovnog vođe Irana, ajatolaha Alija Hamneija, od 10. oktobra 2023. u kojoj je poručio Izraelu da će napadi 7. oktobra biti "nešto nad čim nikada nećete moći prevladati" i da je Izrael "sam sebi nanio ovu nesreću", prenosi Gardijan.
Ministarstvo odbrane Katara saopštilo je da je njihovo vazduhoplovstvo presrelo rakete i dronove ispaljene iz Irana ranije danas, dok je Kuvajt saopštio da su njegove protivvazdušne odbrane odbile "nekoliko neprijateljskih vazdušnih ciljeva", a Bahrein da je oborio rakete i dronove koje je lansirao Iran. Nije bilo neposrednih izvještaja o žrtvama, prenosi Gardijan.
Iran je lansirao rakete i dronove koji su ciljali izraelske i američke vojne baze u Bahreinu, Kuvajtu i Kataru, kao odgovor na subotnje smrtonosne američko-izraelske napade na tu zemlju. Američka vojska je saopštila da nema američkih žrtava i da je šteta na bazama minimalna.
U saopštenju objavljenom na društvenim mrežama, Izraelske odbrambene snage navode da sada pogađaju ciljeve iranskog "režima u srcu Teherana", prenosi Gardijan.
"Tokom proteklog dana, Izraelske vazduhoplovne snage izvele su napade velikih razmjera kako bi uspostavile vazdušnu superiornost i pripremile put ka Teheranu“, navodi se u izjavi na mreži Iks.
Iako Izrael tvrdi da pogađa vojne ciljeve u Iranu, pojavili su se izvještaji o velikom broju civilnih žrtava.
Amir Said Iravani, iranski ambasador u UN-u, rekao je na vanrednom zasjedanju Savjeta bezbjednosti UN-a da su stotine civila ubijene ili povrijeđene u američko-izraelskim napadima. Optužio je SAD i Izrael da namjerno napadaju civilne četvrti u više gradova.
Oman je saopštio da je naftni tanker u strateški važnom Hormuškom moreuzu napadnut, pri čemu su povrijeđena četiri mornara na brodu.
Napad je bio usmjeren na brod pod zastavom Palaua pod nazivom "Skylight", saopštila je državna novinska agencija Omana, prenosi Gardijan. Posada je opisana kao indijska i iranska.
Nije odmah bilo jasno ko je napao brod, ali se incident dogodio nakon što su vlasti saopštile da Iran prijeti brodovima koji prolaze kroz moreuz od početka američko-izraelskih napada.
Hormuški moreuz, ključna tačka za tranzit nafte, nalazi se između Omana i Irana i povezuje Zaliv na sjeveru sa Omanom zalivom na jugu i Arapskim morem dalje. Napadi bi mogli da izazovu ozbiljne ekonomske poremećaje širom svijeta, posebno ako moreuz postane nebezbjedan za komercijalni saobraćaj.
Predsjednik Irana Masud Pezeškijan kaže da Teheran smatra osvetu svojim "legitimnim pravom i dužnošću" i da će dati sve od sebe da ispuni tu dužnost - navodi se u zvaničnom saopštenju, u kontekstu reakcije Irana nakon ubistva vrhovnog vođe Hamneija.
Potpredsjednik Irana Mohamad Reza Aref naredio je ministrima i guvernerima da osiguraju funkcionisanje državne administracije bez prekida tokom ratnog vremena, prenose iranski državni mediji, naglašavajući spremnost vlade da upravlja državom i svojim dužnostima i tokom krize, prenosi Rojters.
Eksplozije prijavljene u blizini iranskog radiodifuznog kompleksa u Teheranu, javili su iranski mediji.
Prema izvještajima, nekoliko detonacija odjeknulo je u okolini kompleksa, što se smatra dijelom šire vojne aktivnosti u glavnom gradu nakon početnih napada, prenosi Rojters.
Žena i dijete lakše su povrijeđeni od gelera koji je pao nakon što je dron presretnut kod Etihad kula u Abu Dabiju, saopštili su zvaničnici.
Ostaci presretnutog drona pali su na područje gdje su se nalazili ljudi, pri čemu su povrede bile lakšeg karaktera, prenosi Rojters.
Ahmad Vahidi imenovan je za novog vrhovnog komandanta iranske revolucionarne garde.
Vahidi je visoki iranski vojni zvaničnik i političar, poznat po dugoj karijeri u Iranskoj revolucionarnoj gardi i vojnim strukturama Irana. Bio je ministar odbrane Irana od 2009. do 2013.
Vahidi je bio povezan i sa kontroverznim događajima, uključujući navodnu ulogu u međunarodnim napadima i atentatima, zbog čega ga je zapad često označavao kao “metu sankcija”.
U Jerusalimu se od ranog jutra gotovo bez prestanka oglašavaju sirene i upozorenja, uz više snažnih eksplozija dok presretači obaraju iranske rakete koje prelijeću grad na putu ka ciljevima u centralnom Izraelu, posebno Tel Avivu, gdje je sinoć prijavljen jedan smrtni slučaj, javlja dopisnik Gardijana.
Izraelske službe hitne pomoći saopštile su da je širom zemlje povrijeđeno oko 120 osoba, iako je mali broj teže povrijeđen.
Mnogi stanovnici Jerusalima proveli su veći dio noći u skloništima, tamo gdje su bila dostupna.
Ulice su uglavnom puste, škole i preduzeća su zatvoreni, iako su se u Starom gradu ovog nedjeljnog jutra, tokom jedne uzbune, oglasila crkvena zvona.
Komercijalna luka Dukm u Omanu pogođena je sa dva drona, pri čemu je povrijeđen jedan radnik, saopštila je jutros državna novinska agencija. Nije bilo neposrednih izvještaja o poginulima.
Odvojeno, u saopštenju američke ambasade u Omanu osoblju je naloženo da se potraži zaklon zbog "tekućih aktivnosti" izvan prijestonice Maskata.
Američka ambasada u Omanu savjetovala je američkim državljanima u toj zemlji da "pronađu bezbjednu lokaciju unutar svog doma ili druge sigurne zgrade. Obezbijedite zalihe hrane, vode, ljekova i drugih osnovnih potrepština".
Izraelska vojska saopštila je da je lansirala veliki talas udara "u srcu Teherana", a da su vazduhoplovne snage tokom proteklog dana opsežnim bombardovanjem otvorile put ka prijestonici Irana.
Vojska je saopštila i da je Hamnei ubijen u velikoj operaciji koju su sprovele vazduhoplovne snage, prenosi Rojters.
Osam osoba je poginulo tokom proiranskog skupa ispred američkog konzulata u pakistanskom lučkom gradu Karačiju, saopštile su službe za spašavanje, prenosi Gardijan.
Stotine demonstranata pokušale su da upadnu u zgradu konzulata.
"Prebacili smo najmanje osam tijela u civilne bolnice u Karačiju, dok je još 20 osoba povrijeđeno u incidentu kod konzulata", rekao je Muhamed Amin, portparol spasilačke službe fondacije Edhi, za AFP, dodajući da je većina imala prostrijelne rane.
Demonstranti, koji su pripadnici šiitske manjine u pretežno sunitskoj muslimanskoj zemlji, u međuvremenu su rastjerani, prenijela je agencija Asošijeted pres.
Iranska vojska saopštila je da je gađala američke baze u iračkoj regiji Kurdistan i u zemljama Zaliva, kao odgovor na ubistvo Hamneija.
"Prije nekoliko minuta, piloti vazduhoplovnih snaga Islamske republike Iran uspješno su bombardovali američke baze u zemljama Persijskog zaliva i u regiji Kurdistan u Iraku, kroz više faza operacija“, navodi se u saopštenju iranske vojske koje je prenijela državna televizija, prenosi Gardijan.
Stotine ljudi pokušale su da upadnu u američki konzulat u pakistanskom lučkom gradu Karačiju, saopštila je lokalna policija, navodeći da su tom prilikom razbijeni prozori, prenosi Gardijan.
Policija i paravojne snage upotrijebile su pendreke i ispalile suzavac kako bi rastjerale okupljene, rekao je policijski zvaničnik Mohamed Džavad. Najmanje jedan demonstrant je poginuo, a više njih je povrijeđeno u sukobima između protestanata i snaga bezbjednosti, dodao je on.
Napad na konzulat dogodio se nekoliko sati nakon što je Hamnei ubijen.
Hiljade šiitskih muslimana pridružile su se uličnim demonstracijama u indijskom dijelu Kašmira kako bi protestovale protiv ubistva ajatolaha Alija Hamneija u nedjelju.
Demonstranti koji su nosili crvene, crne i žute zastave okupili su se na glavnom trgu u srcu Šrinagara, najvećeg grada indijskog Kašmira. Mnogi su tokom emotivnog, ali uglavnom mirnog skupa uzvikivali parole protiv Izraela i Sjedinjenih Američkih Država.
Irak je proglasio trodnevnu žalost nakon smrti Hamneija.
Portparol vlade Iraka Basem el-Avadi naveo je u saopštenju da "sa dubokom tugom upućujemo saučešće plemenitom narodu Irana i cijelom muslimanskom svijetu" nakon što je Hamnei ubijen u, kako je rekao, "očiglednom činu agresije".
( S.S., Ne.V. )