NASA-in rover otkrio neke od najstarijih dokaza o proticanju vode na Marsu
Pošto se voda smatra ključnom za mogućnost nekadašnjeg života na Marsu, sve više dokaza o njegovoj vlažnoj prošlosti od posebnog je značaja. Mars, koji je danas hladan i pust, nekada je imao gušću atmosferu i topliju klimu, što je omogućavalo postojanje tečne vode na površini
Koristeći radar koji prodire ispod površine, NASA-in rover Perseverance otkrio je podzemne ostatke drevne riječne delte na Marsu, što predstavlja neke od dosad najstarijih dokaza da je voda nekada tekla po površini te planete.
Istraživači su saopštili da je rover sa šest točkova otkrio geološke strukture na dubini do 35 metara dok je prelazio 6,1 kilometar terena unutar kratera Jezero, područja na sjevernoj hemisferi Marsa za koje se vjeruje da je nekada bilo preplavljeno vodom i da je davno predstavljalo drevni jezerski basen.
Perseverance je identifikovao slojevite sedimente i erodirane površine koje ukazuju na deltu - veliku naslagu sedimenta u obliku lepeze koja nastaje na mjestu gdje rijeka ulazi u veće vodeno tijelo, poput jezera. Procjenjuje se da je sada zatrpana delta stara između 3,7 i 4,2 milijarde godina. Mars je, poput Zemlje, nastao prije oko 4,5 milijardi godina, što znači da je ova delta postojala prilično rano u njegovoj istoriji.
Istraživači navode da je ova delta starija od slične obližnje površinske strukture poznate kao Zapadna delta, koja potiče iz perioda prije oko 3,5 do 3,7 milijardi godina, prenosi agencija Rojters.
Instrument RIMFAX na roveru šalje radarske impulse nadole i bilježi signale koji se odbijaju od podzemnih struktura, što omogućava trodimenzionalno mapiranje podzemlja. Novi nalazi zasnovani su na najdubljim podacima koje je RIMFAX do sada prikupio, a koji su dobijeni od septembra 2023. do februara 2024. tokom 250 marsovskih dana.
Pošto se voda smatra ključnom za mogućnost nekadašnjeg života na Marsu, sve više dokaza o njegovoj vlažnoj prošlosti od posebnog je značaja. Mars, koji je danas hladan i pust, nekada je imao gušću atmosferu i topliju klimu, što je omogućavalo postojanje tečne vode na površini.
"Na osnovu struktura koje je mapirao RIMFAX, vjerujemo da je krater Jezero nekada bio drevno okruženje bogato vodom, sposobno da sačuva biosignature, i da je postojalo prije formiranja Zapadne delte u Jezeru“, rekla je planetarna naučnica sa UCLA Emili Kardareli, članica naučnog tima Perseverancea i glavna autorka istraživanja objavljenog u srijedu u časopisu Science Advances.
Biosignatura označava hemijski ili fizički dokaz koji ukazuje na nekadašnji ili sadašnji život.
Na Zemlji su riječne delte mjesta na kojima se talože sedimenti i stvaraju uslovi pogodni za mikrobni život.
Naučnici su prošle godine saopštili da uzorak stijene koji je Perseverance prikupio u krateru Jezero sadrži potencijalnu biosignaturu koja ukazuje na drevni mikrobni život, iako minerali u tom uzorku mogu nastati i nebiološkim procesima. Ta stijena stara je otprilike između 3,2 i 3,8 milijardi godina, prenosi Rojters.
Perseverance od 2021. istražuje krater Jezero. Naučnici vjeruju da su riječni kanali prelazili preko ivice kratera i formirali jezero.
"Veoma je uzbudljivo što je RIMFAX mogao da pruži tako detaljan uvid u ove naslage i time pomogne da se riješi zagonetka njihovog porijekla", rekao je planetarni naučnik sa UCLA i koautor studije Dejvid Pejdž, takođe član naučnog tima rovera Perseverance. "To dodatno potvrđuje da je radar koji prodire ispod površine zaista izuzetno vrijedan novi alat za proučavanje planetarne geologije".
Kineski naučnici su prošle godine saopštili da je radar koji prodire ispod površine, korišćen na kineskom roveru Zhurong, otkrio podzemne dokaze koji liče na pješčane plaže duž obale okeana koji je možda nekada postojao na sjevernim ravnicama Marsa.
"Vremenom smo vidjeli sve više dokaza o tečnoj vodi na površini Marsa, na različitim mjestima gdje su roveri sletjeli, u oblastima kroz koje smo prolazili, kao i na orbitalnim snimcima. Vidjeli smo kanale kojima je voda možda tekla, kraterska jezera u kojima se voda nekada zadržavala, i deltaste sedimente taložene u stijenama, a sada i kao zatrpane ostatke, zahvaljujući ovom radu", rekla je Kardareli.
"Mars je raznolik i svaka misija rovera otkriva još jedan dio njegove zagonetne prošlosti i ranog razvoja našeg kamenitog susjeda", dodala je Kardareli.
( D.C. )