UŽIVO Iran tvrdi da je gađao američki vojni brod u blizini luke u Omanu
Sukob na Bliskom istoku - 29. dan
Iran je saopštio da je gađao američki "brod za vojnu podršku" u blizini komercijalne luke Salala u Omanu, nakon ranije objave omanske vlade da je luka bila meta napada.
"Logistički brod koji pruža podršku agresivnoj američkoj vojsci gađale su oružane snage Islamske Republike Iran na znatnoj udaljenosti od luke Salala u Omanu", rekao je potpukovnik Ebrahim Zolfagari, portparol centralnog štaba Khatam al-Anbija, koji koordinira vojsku i Korpus čuvara islamske revolucije (IRGC), u saopštenju koje su prenijeli državni mediji.
Zvanična omanska novinska agencija javila je jutros da je luka bila meta dva drona, pri čemu je povrijeđen jedan strani radnik, a oštećena jedna dizalica.
Oman je bio posrednik između Sjedinjenih Američkih Država i Irana u tri runde nuklearnih pregovora održane u sedmicama prije nego što je prošlog mjeseca počeo sukob. Ranije ovog mjeseca, Oman je saopštio da su SAD "izgubile kontrolu nad sopstvenom vanjskom politikom" i optužio Izrael da je ubijedio Donalda Trampa da zarati s Iranom, piše Gardijan.
"Kao što smo ranije saopštili, Islamska Republika Iran poštuje nacionalni suverenitet bratske i prijateljske države Oman", dodao je Zolfagari u saopštenju.
Najmanje 20 američkih vojnika ranjeno je u iranskim napadima na saudijsku vazdušnu bazu u protekloj nedjelji, rekli su izvori novinske agencije AP.
Iran je ispalio šest balističkih raketa i 29 dronova na vazduzhoplovnu bazu Princ Sultan u Saudijskoj Arabiji u napadu u petak u kome je povrijeđeno najmanje 15 američkih vojnika, među kojima je pet teško povrijeđenih, prema izvorima koji su govorili pod uslovom da im se ne navede ime.
Ta baza napadnuta je dva puta ranije protekle nedjelje, uključujući u incidentu kada je ranjeno 14 američkih vojnika, prema podacima osoba koje su upoznate sa tim slučajem.
Vazduhoplovna baza nalazi se oko 96 kilometara od glavnog grada Saudijske Arabije, Rijada, a njom upravljaju Saudijske kraljevske vazduhoplovne snage ali je koriste i američke trupe.
(Beta)
Jemenski Huti, saveznici Irana, potvrdili su da su prvi put od početka aktuelnog izraelsko-američkog rata protiv Irana izveli napad na Izrael, čime su se uključili u sukob i dodatno povećali mogućnost šire regionalne konfrontacije.
Izrael je ranije saopštio da radi na presretanju rakete lansirane iz Jemena.
Grupa je navela da je napad, izveden baražnom paljbom raketa, uslijedio nakon nastavljenih udara na infrastrukturu u Iranu, Libanu, Iraku i na palestinskim teritorijama, dodajući da će njihove operacije biti nastavljene sve dok ne prestane "agresija" na svim frontovima, prenosi Rojters.
Sjedinjene Američke Države i Irak "intenziviraće saradnju" kako bi spriječili proiranske napade i osigurali da iračka teritorija ne bude korišćena za izvođenje napada na američke objekte, saopštila je ambasada SAD u Bagdadu.
"Iračka i američka strana odlučile su da intenziviraju saradnju kako bi spriječile terorističke napade i osigurale da iračka teritorija ne bude korišćena kao polazna tačka za bilo kakvu agresiju protiv iračkog naroda, iračkih bezbjednosnih snaga, iračkih strateških objekata i resursa, kao ni protiv američkog osoblja, diplomatskih misija i Globalne koalicije", navodi se u saopštenju ambasade SAD u Bagdadu, objavljenom na mreži X.
Pet osoba je povrijeđeno, a izbila su i dva požara u Abu Dabiju, usljed pada krhotina nakon presretanja balističke rakete, saopštila je medijska kancelarija emirata.
Vlasti Abu Dabija reagovale su na požare u blizini Khalifa Economic Zones Abu Dhabi (KEZAD), dijela ekonomskih zona i slobodnih zona koje posluju u okviru AD Ports Group.
Izraelska vojska saopštila je da je registrovala lansiranje rakete iz Jemena, što je prvi takav slučaj od izbijanja rata.
Lansiranje je uslijedilo nekoliko sati nakon što su jemenski Huti, saveznici Irana, u petak poručili da su spremni da djeluju ukoliko se nastavi ono što su nazvali eskalacijom protiv Irana i "osovine otpora", ali nijesu precizirali u kom obliku bi eventualna intervencija bila izvedena.
Ulazak Huta u rat povećava rizik od šire regionalne konfrontacije, posebno imajući u vidu njihovu sposobnost da gađaju ciljeve daleko izvan Jemena i ometaju pomorske rute oko Arapskog poluostrva i Crvenog mora, što su već činili u znak podrške Hamasu u Gazi nakon 7. oktobra 2023. godine.
Šiitski saveznici Irana u Libanu i Iraku već su se uključili u sukob u regionu, koji je pokrenut američkim i izraelskim napadima na Teheran prije četiri sedmice.
Donald Tramp je izjavio da Sjedinjene Američke Države "ne moraju da budu tu za NATO", što je ponovo otvorilo pitanja o spremnosti američkog predsjednika da se drži obaveza uzajamne odbrane koje su u središtu transatlantskog saveza.
Govoreći na investicionom forumu u Majamiju, Tramp je rekao da je nezadovoljan jer su evropske članice NATO-a odbile da pruže materijalnu podršku SAD dok se približava četvrta sedmica njihovog rata protiv Irana koji je u toku.
Evropski saveznici nijesu bili konsultovani kada su SAD krajem prošlog mjeseca odlučile da napadnu Iran, a mnogi lideri unutar Alijanse protivili su se toj akciji.
"Mi bismo uvijek bili tu za njih, ali sada, na osnovu njihovih postupaka, pretpostavljam da ne moramo da budemo, zar ne?", rekao je Tramp prisutnima.
"Zvuči kao udarna vijest? Da, gospodine. Je li to vanredna vijest? Mislim da upravo imamo vanrednu vijest, ali to je činjenica. Govorim to već dugo. Zašto bismo mi bili tu za njih ako oni nijesu tu za nas? Nijesu bili tu za nas".
Tramp je poznat po promjenljivom odnosu prema Alijansi, a u više navrata davao je izjave koje su izazivale pitanja o njegovoj spremnosti da poštuje član 5 NATO-a, prema kojem se napad na jednu članicu smatra napadom na sve, podsjeća Rojters.
Tokom predizborne kampanje 2024. godine, Tramp je upadljivo ohrabrivao ruskog predsjednika Vladimira Putina da napadne evropske članice NATO-a koje, po njegovom mišljenju, ne izdvajaju dovoljno za odbranu.
Ipak, njegov odnos sa nekoliko evropskih lidera djelovao je kao da se popravio tokom 2025. godine.
Ali odnosi Vašingtona i Brisela ponovo su se pogoršali 2026. godine, nakon što je Tramp pojačao prijetnje invazijom na Grenland, koji je prekomorska teritorija Danske.
Ruski ministar vanjskih poslova Sergej Lavrov razgovarao je o mogućnosti diplomatskog rješenja rata u Iranu sa svojim iranskim kolegom Abasom Aragčijem, saopštilo je rusko ministarstvo.
"Ministri su detaljno razgovarali o najtežoj vojno-političkoj krizi na Bliskom istoku, koja je izbila kao rezultat neizazvane američko-izraelske agresije na Iran", navodi se u saopštenju objavljenom na sajtu ministarstva.
"Razmijenjena su mišljenja o perspektivama preusmjeravanja sukoba u pravcu političko-diplomatskog rješenja zasnovanog na međunarodnom pravu i uz uvažavanje legitimnih interesa svih zemalja u regionu".
U saopštenju se takođe navodi da je Lavrov iznio detalje o najnovijoj ruskoj isporuci humanitarne pomoći Iranu.
Rusija i Iran potpisali su sporazum o strateškom partnerstvu koji obuhvata političku, ekonomsku, vojnu i energetsku saradnju, ali ne uključuje međusobni odbrambeni savez.
Rusija koristi dronove iranskog dizajna u svom četvorogodišnjem ratu u Ukrajini.
Evropski ministri vanjskih poslova u petak su, na sastanku G7 sa američkim državnim sekretarom Markom Rubijom, istakli tvrdnje da Rusija pomaže Iranu u gađanju američkih snaga u ratu na Bliskom istoku.
Dva zapadna bezbjednosna izvora i jedan regionalni zvaničnik blizak Teheranu rekli su Rojtersu da Moskva Iranu dostavlja satelitske snimke, kao i da je pomogla unapređenju iranskih dronova kako bi bili slični verzijama koje Rusija koristi protiv Ukrajine.
Jemenski Huti, koji su saveznici Irana, saopštili su da su spremni da vojno intervenišu ukoliko se druge zemlje pridruže Sjedinjenim Američkim Državama i Izraelu u ratu protiv Irana, ili ukoliko Crveno more bude korišćeno za napade na Islamsku Republiku.
"Potvrđujemo da su naši prsti na obaraču za direktnu vojnu intervenciju" ako se bilo kakvi novi savezi pridruže Vašingtonu i Izraelu protiv Irana i njegovih saveznika, ili ako Crveno more bude korišćeno za "neprijateljske operacije" protiv Irana, rekao je vojni portparol grupe Jahja Sari u televizijskom obraćanju.
Sari je takođe rekao da su Huti spremni da djeluju ukoliko se nastavi ono što je nazvao eskalacijom protiv Irana i "osovine otpora", ali nije precizirao u kom obliku bi eventualna intervencija bila izvedena.
Ovo upozorenje otvara mogućnost šire regionalne konfrontacije, posebno imajući u vidu sposobnost Huta da gađaju ciljeve daleko izvan Jemena i ometaju pomorske rute oko Arapskog poluostrva, piše Rojters.
Šiitski saveznici Irana u Libanu i Iraku već su se uključili u rat u regionu, pokrenut američkim i izraelskim udarima na Teheran. Huti do sada nijesu objavili direktan ulazak u rat, uprkos svojim vojnim sposobnostima i geografskoj poziciji uz Crveno more.
U svom obraćanju, Sari je takođe rekao da grupa neće dozvoliti da Crveno more bude korišćeno za izvođenje "neprijateljskih operacija" protiv Irana ili bilo koje muslimanske zemlje. Upozorio je i na svako dalje pooštravanje onoga što je opisao kao "blokadu Jemena".
Sari je pozvao na hitan prekid američkih i izraelskih napada na Iran i savezničke zemlje, uključujući palestinske teritorije, Liban i Irak, te zatražio sprovođenje sporazuma o prekidu vatre u Gazi.
Nakon napada palestinske militantne grupe Hamas na Izrael 7. oktobra 2023. godine, koji je pokrenuo rat u Gazi, Huti su počeli da napadaju međunarodni brodski saobraćaj u Crvenom moru, tvrdeći da djeluju u znak podrške Palestincima.
Grupa je takođe lansirala dronove i rakete prema Izraelu, što je izazvalo uzvratne vazdušne udare Izraela i američke napade na ciljeve Huta u Jemenu.
Huti su obustavili te napade nakon primirja između Izraela i Hamasa, postignutog uz posredovanje SAD, u oktobru 2025.
Postrojenje za proizvodnju teške vode u Khondabu u Iranu pogođeno je u petak, saopštio je Iran Međunarodnoj agenciji za atomsku energiju.
"Nema rizika od radijacije, jer postrojenje ne sadrži prijavljeni nuklearni materijal", naveo je nuklearni nadzorni organ Ujedinjenih nacija na mreži X.
Iran je takođe prijavio da je u petak napadnuta i čeličana u Huzestanu, koja koristi radioaktivne izvore, dodala je IAEA, uz napomenu da nije bilo ispuštanja radijacije van lokacije, prenosi agencija Rojters.
( D.C. )