Vujisić svedenim izrazom oblikuje tenzije savremenog života

Aleksandra Vujisić, Svetlana Kalezić Radonjić i Nikolina Dobre osvojile su, tim redom, prve tri nagrade na konkursu “FUNK knjiga - priče” za najbolje neobjavljene priče (pripovijetke) u Crnoj Gori, za 2025. godinu. Konkurs je raspisan i realizuje se u okviru Festivala umjetnosti, nauke i kulture (FUNK) Univerziteta Crne Gore.

Stručni žiri je razmatrao rukopise koji su bili potpisani isključivo šiframa, a činilo ga je pet univerzitetskih profesora književnosti: predsjednica Jelena Knežević i članovi Marjana Đukić, Vanja Vukićević Garić, Vesna Vukićević Janković i Goran Radonjić. Programski urednik i sekretar FUNK konkursa bio je mr Ognjen Savić, član Organizacionog odbora Festivala.

U obrazloženju, žiri navodi da se Vujisić izdvojila sposobnošću da kroz svedeni izraz oblikuje snažne egzistencijalne situacije i etičke tenzije savremenog života.

“U priči “Boks, azil, porodilište” uspješno je realizovana kritika depersonalizovanih sistema moći. U priči “Dvadeset jedan gram” autor vješto gradi simboličku mrežu kojom svakodnevnu situaciju preobražava u prostor za suočavanje sa gubitkom. U priči “Kokošija supa” dominantan je introspektivni tok kroz koji se psihološki uvjerljivo tematizuje trauma i mogućnost izlaska iz zatvorenog kruga ponavljanja porodične disfunkcionalnosti. Zajedničko ovim tekstovima jeste ekonomija izraza bez gubitka sugestivnosti i vještina da se individualne sudbine postave u širi, prepoznatljiv društveni i egzistencijalni okvir. Autor dosljedno izbjegava patetiku i narativnu prenaglašenost, oslanjajući se na ponavljanja i simbole kojima raslojava značenje i ostvaruje dugotrajni efekat na čitaoca”, piše u saopštenju.

Rukopisi Kalezić Radonjić odlikuju se izraženom imaginativnošću i kompleksnom metaforičnošću, dodaje žiri.

“U pripovjednom okviru uspostavlja se veza između individualnih sudbina i šireg kulturnog i mitskog plana, a autor pokazuje svijest o književnom postupku i potrebi za problematizovanjem aktuelnih tema, kao i sklonost ka simboličkom zgušnjavanju. Uprkos izvjesnoj retoričkoj prenaglašenosti, tekstovi postižu visok emotivni intenzitet”, piše u obrazloženju.

Dobre, ocjenjuje žiri, pripovjedni izraz gradi na profilisanom konceptu i redukciji izraza.

“Priče se oslanjaju na jasne idejne okosnice i funkcionalnu upotrebu književnih postupaka, pri čemu se posebno izdvaja sposobnost da se kroz minimalističku formu i sugestivnu atmosferu ostvari snažan efekat. Iako ostaju fokusirani na jednu dominantnu ideju bez šire razrade, ovi rukopisi su formalno i stilski zaokruženi i ostvaruju komunikaciju sa čitaocem na više nivoa”, smatra žiri.

Konkurs je trajao od oktobra do 31. januara, a pristiglo je ukupno 49 prijava, odnosno 177 priča. Devet prijava je odbačeno jer nijesu ispunjavale propisane uslove. Novčana nagrada za tri najbolja rada iznosi 800, 600 i 400 eura. Žiri je odabrao ukupno 23 priče koje će biti objavljene u knjizi “FUNK priče” i promovisane na ovogodišnjem FUNK-u u oktobru, kada će biti raspisan i novi konkurs.

“Pristigli rukopisi odlikuju se izraženom tematskom raznovrsnošću, stilskom heterogenošću i razuđenim prostorno-vremenskim okvirom, svjedočeći o pluralnosti autorskih pristupa i neujednačenoj poetskoj svijesti. Nažalost, samo mali broj tekstova izdvaja se inovativnošću u izrazu, narativnom disciplinom i profilisanim autorskim glasom, dok su pojedini rukopisi, uprkos zanimljivim tematskim i fabularnim polazištima, pokazali slabosti i u pogledu jezičkog oblikovanja, strukturalne koherentnosti, pravopisne dosljednosti i formalne dovršenosti”, ocjenjuje žiri.

U zborniku će se naći: “Magenta” i “Ikar” Svetlane Kalezić Radonjić, “Lampa” Anje Otašević, “Vakuum” Dragana Božovića, “Strah od lavova” Hane Rastoder, ”Jednačina” Sergeja Pavlovića, ”Ispod klupe” Jovane Đurašković, ”Ne plači za mnom, Atino” Aleksandra Obradovića, ”Konstantin” i “Trag” Radenka Savića, ”Bez računa” i “Šešir je prazan” Aleksandra Ćukovića, tri spomenute priče Aleksandre Vujisić, “Pudrijera” Slavice Knežević, ”Čudesna ptica” Ivana Grbovića, ”Jedan dan” Stefana Bulatovića, ”Eutanazija” i “Krila ispod kože” Sare Jovović, ”Teletekst” Anesa Batilovića i “Ritual” i “Ispod kože” Nikoline Dobre.

( Jelena Kontić )