Evropa nudi misiju u Hormuzu, Tramp poručuje da mu saveznici nijesu potrebni
Oko 50 zemalja iz Evrope, Azije i Bliskog istoka učestvovalo je na video-konferenciji kojom su predsjedavale Francuska i Britanija, a koja je uslijedila nakon početnih vojnih planiranja i imala za cilj da pošalje signal Vašingtonu
Više od deset zemalja saopštilo je danas da je spremno da učestvuje u međunarodnoj misiji zaštite pomorskog saobraćaja u Hormuškom moreuzu kada se za to steknu uslovi, saopštila je Britanija, upravo u trenutku kada je predsjednik Sjedinjenih Američkih Država (SAD) Donald Tramp rekao da mu nije potrebna pomoć saveznika.
Oko 50 zemalja iz Evrope, Azije i Bliskog istoka učestvovalo je na video-konferenciji kojom su predsjedavale Francuska i Britanija, a koja je uslijedila nakon početnih vojnih planiranja i imala za cilj da pošalje signal Vašingtonu.
Iran, koji je danas saopštio da je spreman da ponovo otvori moreuz, uglavnom ga je zatvorio za brodove osim sopstvenih od početka američko-izraelskih vazdušnih udara 28. februara. U ponedjeljak je Vašington uveo blokadu brodova koji ulaze ili izlaze iz iranskih luka.
Tramp je pozvao druge zemlje da pomognu u sprovođenju blokade i kritikovao saveznike iz NATO-a zbog odbijanja da se uključe u sukob, ali je, upravo u trenutku kada su razgovori u Parizu završavani, rekao da je NATO-u poručio da se ne miješa.
Britanija, Francuska i druge zemlje smatraju da bi pridruživanje blokadi značilo ulazak u rat, ali navode da bi bile spremne da pomognu u održavanju moreuza otvorenim kada bude postignut trajni prekid vatre ili sukob bude okončan.
Više razgovora sljedeće sedmice
Francuski predsjednik Emanuel Makron rekao je da je sastanak omogućio slanje jedinstvene poruke o zahtjevu za hitnim i bezuslovnim ponovnim otvaranjem moreuza, kroz koji obično prolazi oko petine svjetske nafte i tečnog prirodnog gasa, kao i obnovu slobodne plovidbe.
„Svi se protivimo svakom ograničenju, svemu što bi u suštini značilo pokušaj privatizacije moreuza, kao i bilo kakvom sistemu naplate prolaza“, rekao je Makron novinarima.
Dodao je da bi dio francuskih pomorskih snaga trenutno raspoređenih u istočnom Mediteranu i Crvenom moru mogao biti iskorišćen za tu misiju.
„Ovo ćemo dalje razvijati kroz konferenciju o vojnom planiranju u Londonu naredne sedmice, kada ćemo objaviti više detalja o sastavu misije, a više od deset zemalja već je ponudilo da doprinese resursima“, rekao je britanski premijer Kir Starmer.
Inicijativa o kojoj se razgovara za sada ne uključuje SAD niti Iran, iako evropske diplomate navode da bi svaka realna misija na kraju morala biti koordinisana s obje strane.
Resursi zavise od situacije
Njemački kancelar Fridrih Merc rekao je da je njegova zemlja spremna da doprinese misiji, dodajući da bi učešće SAD bilo „poželjno“, te da ne želi da ovo pitanje postane „test izdržljivosti“ transatlantskih odnosa.
Više diplomata navelo je da se misija možda nikada neće realizovati ukoliko se situacija u Hormuškom moreuzu vrati u normalu.
Drugi su rekli da bi brodarske kompanije i osiguravači mogli tražiti takvo raspoređivanje snaga tokom prelazne faze kako bi se obezbijedila dodatna sigurnost.
„To može uključivati razmjenu obavještajnih podataka, kapacitete za uklanjanje mina, vojne pratnje, procedure razmjene informacija sa susjednim zemljama i drugo“, rekao je visoki francuski zvaničnik.
„Cilj je jasan, a resursi koji će biti raspoređeni prirodno će zavisiti od situacije.“
( N.B. )