Pljevlja: Zagađenje vazduha i do devet puta veće od dozvoljenog

Mjerenja emisija iz kotlarnice u Skerlićevoj ulici u Pljevljima kojom gazduje opštinsko preduzeće Grijanje, a koje je u martu uradio Centar za ekotoksikološka ispitivanja, pokazala su ozbiljna prekoračenja dozvoljenih graničnih vrijednosti za pojedine zagađujuće materije.

Rezultati pokazuju da su praškaste materije i sumpor-dioksid tokom rada kotlarnice emitovani u koncentracijama višestruko iznad dozvoljenih.

Srednja polusatna vrijednost praškastih materija iznosila je 430,1 mikrogram po metru kubnom, i time je gotovo devet puta premašila propisanu granicu od 50 mikrograma po metru kubnom. Značajno odstupanje zabilježeno je kod sumpor-dioksida, čija je izmjerena vrijednost od 1.974 mikrograma po metru kubnom znatno iznad dozvoljenih 1.100 mikrograma po metru kubnom.

Emisije ukupnih azotnih oksida, bile su ispod granične vrijednosti i iznosile su 319,9 mikrograma po metru kubnom u odnosu na dozvoljenih 650 mikrograma po metru kubnom. Takođe, koncentracije policikličnih aromatičnih ugljovodonika (PAH) izraženih kao benzo(a)piren bile su u propisanim okvirima.

Međutim, zabrinjava i podatak da je srednja polusatna vrijednost arsena iznosila 0,066 mikrograma po metru kubnom, čime je prekoračena granična vrijednost za taj toksični element. Koncentracije ostalih ispitivanih metala, kadmijuma, hroma, kobalta, bakra, mangana, nikla, olova, antimona, talijuma i vanadijuma bile su ispod dozvoljenih limita.

Ovi podaci dobijaju dodatnu težinu u kontekstu ranijih odluka nadležnih. Ekološka inspekcija još ranije je donijela rješenje o zatvaranju kotlarnice zbog prekoračenja emisija štetnih materija. Krajem decembra 2025. godine, postupajući po zahtjevu preduzeća, inspektor je produžio rok za izvršenje tog rješenja za 60 dana, uz obavezu da se u tom periodu preduzmu tehničke mjere za smanjenje emisija.

Taj rok istekao je 12. marta, ali nepravilnosti nisu otklonjene, a nadležna inspekcija nije preduzimala dodatne mjere. Sezona grijanja u Pljevljima završava se 30. aprila.

Iz Ministarstva je tada saopšteno da će, u slučaju neispunjavanja rješenja, svu odgovornost prema korisnicima grijanja snositi “Grijanje” i Opština Pljevlja, kao osnivač preduzeća.

U međuvremenu, sekretar Sekretarijata za komunalno-stambene poslove, saobraćaj i vode Vule Macanović potvrdio je da će preduzeće i Sekretarijat zatražiti od Vlade i Ministarstva ekologije novo produženje roka, odnosno da se rad kotlarnice dozvoli sve do realizacije projekta toplifikacije grada. Prema procjenama ljudi uključenih u taj projekat, toplifikacija bi mogla biti završena najranije za godinu dana, dok procjene govore da bi radovi mogli trajati i do dvije godine.

Macanović je naveo da tokom sezone grijanja nije bilo moguće izvoditi ozbiljnije zahvate na kotlovskom postrojenju jer su kotlovi neprekidno u funkciji, te da su veći radovi planirani po završetku sezone, 30. aprila.

Razmatrana je i mogućnost zamjene postojećih kotlova na ugalj sistemom na pelet, vrijednosti oko 600 do 650 hiljada eura, ali je Koordinaciono tijelo za toplifikaciju zauzelo stav da se sa postojećim kotlovima nastavi rad do završetka toplifikacije.

Pitanje rada kotlarnice u Skerlićevoj ulici mjesecima je predmet spora između državnih i lokalnih vlasti. Ministar Damjan Ćulafić optuživao je lokalnu upravu da nije preduzela mjere koje su joj naložene, dok je predsjednik Opštine Dario Vraneš tvrdio da se zatvaranjem kotlarnice ugrožavaju građani jer bi bez grijanja ostalo oko 400 stanova, kao i brojne institucije i poslovni prostori.

Napetosti su kulminirale krajem decembra kada su se stotine građana okupile ispred kotlarnice kako bi spriječile inspekciju da sprovede rješenje o zatvaranju.

( Goran Malidžan )