Otrov za pacove u hrani za bebe – šta se do sada zna?

"Hipp je žrtva ucjene“ – tako započinje saopštenje za javnost velikog njemačkog proizvođača dječije hrane. Tokom vikenda u Austriji, Češkoj i Slovačkoj pojavile su se teglice čiji je sadržaj bio zagađen otrovom za pacove. Austrijska državna Agencija za bezbjednost hrane (AGES) izdala je upozorenje, a lanac supermarketa SPAR pokrenuo je povlačenje proizvoda. Policija intenzivno traga za počiniocem.

Šta je poznato u aktuelnom slučaju?

Kriminalistička policija u Ingolštatu saopštila je u ponedjeljak, na upit DW-a, da se istraga vodi protiv nepoznate osobe zbog "sumnje na pokušaj ucjene“. Ta policijska uprava je nadležna, jer se sjedište kompanije Hipp nalazi u jugoistočnom nemačkom gradu Pfafenhofenu an der Ilmu. Policija izvještava da je zaplijenjeno pet teglica u tri zemlje.

Prva teglica pojavila se u blizini Ajzenštata u Gradišću, najistočnijoj austrijskoj saveznoj pokrajini. Prve laboratorijske analize pokazale su da je teglica od 190 grama s šargarepom i krompirom bila zatrovana otrovom za pacove. Za drugom navodno zatrovanom teglicom u Gradišću još se traga.

Još dvije kontaminirane teglice otkrivene su u jednom supermarketu u češkom gradu Brnu. Tamošnje državno tužilaštvo je, prema navodima lokalnih medija, saopštilo da su obije teglice bile označene bijelom naljepnicom s crvenim krugom, kako je to navodni počinilac opisao u jednoj elektronskoj poruci. Takvu oznaku navodi i saopštenje AGES‑a. Kontaminirane teglice pronađene su i u gradu Dunajska Streda na jugu Slovačke.

Kako prepoznati zatrovane teglice?

Svim teglicama bilo je zajedničko to da su poklopci bili oštećeni i da se prilikom otvaranja više nije čuo karakteristični "plop". Dječija hrana, kao i mnoge druge namirnice, vruća se puni u teglice i zatvara navojnim poklopcem, a hlađenjem nastaje podpritisak. Zvuk "plop" prilikom otvaranja potvrđuje da teglica od punjenja nije bila otvarana.

Prema navodima kompanije Hip, reč je o "kriminalnim spoljnim manipulacijama" koje su se morale dogoditi van fabričkog kruga.

Kriminalistička policija u Ingolštatu savjetuje da se obrati pažnja na poznati zvuk prilikom otvaranja, da se sadržaj u teglici pomiriše i da se u slučaju bilo kakvih nepravilnosti obavezno obavijesti lokalna policija, kao i da se dječija hrana ni u kom slučaju ne daje djeci. Slične preporuke dao je i proizvođač.

Raniji slučajevi

U jednom od najpoznatijih slučajeva počinilac je bio policajac britanske kriminalističke policije Skotland Jarda: Rodni Vičelo je 1988. i 1989. godine kupovao dječiju hranu, zagađivao je hemikalijama ili žiletima, a zatim teglice vraćao na police. Od proizvođača je zahtijevao četiri miliona funti, a 1990. godine osuđen je na 17 godina zatvora. Taj i drugi slučajevi iz osamdesetih godina doveli su do uvođenja "plop" zatvarača, koji su sigurniji kada je riječ o pokušajima manipulacije.

Godine 2017. u Fridrihshafenu na Bodenskom jezeru, na jugozapadu Njemačke, pojavilo se više teglica dečije hrane zagađenih antifrizom — uvijek u potencijalno smrtonosnoj dozi. Počinilac je tada pokušao da ucijeni jedan lanac supermarketa za oko dvanaest miliona eura. Nakon više sudskih postupaka, trenutno izdržava zatvorsku kaznu od deset godina i šest mjeseci.

U Velikoj Britaniji je 2018. godine jedan počinilac pokušao da iznudi 1,4 miliona funti u bitkoinima. Prije toga je nekoliko teglica zagađivao metalnim djelovima i prijetio da će druge, između ostalog, kontaminirati salmonelom. Video-snimci iz supermarketa doveli su tada do počinioca. U jesen 2020. godine osuđen je na 14 godina zatvora, pri čemu su tri godine poticale iz drugog krivičnog djela.

U Poljskoj je prošlog ljeta uhapšen muškarac koji je navodno ucjenjivao prijetnjama trovanjem. U tom slučaju još nema presude, a kontaminirana roba nije otkrivena.

Veliki publicitet kod trovanja hrane za bebe

Većina ljudi ugrožavanje nezaštićenih beba doživljava kao posebno podlo – što počiniocu obezbjeđuje maksimalnu pažnju javnosti. Tome treba dodati i činjenicu da se dječija hrana prodaje u bezbroj prodavnica, što počiniocima pruža veliki broj mogućih mjesta pristupa.

Uopšteno gledano, dječija hrana ipak podleže relativno strogim i čestim kontrolama, uz već visoke bezbjednosne standarde, kako bi se rizici sveli na minimum. Proizvođači ograničavaju pristup svojim fabrikama i, uz već pomenutu ambalažu otpornu na manipulaciju, koriste brojeve serija kako bi se pojedini proizvodi mogli precizno povlačiti. Pojedini trgovci dodatno povećavaju bezbjednost ugradnjom video‑kamera — čime se počiniocima, kao što je bio slučaj 2018. u Velikoj Britaniji, onemogućava da neprimijećeno vraćaju kontaminirane teglice na police.

( Deutsche Welle )