„Prenamjena: prostor i riječ” - o nasljeđu prostoru i društvenoj odgovornosti
Postavka izložbe Irene Lagator Pejović u Galeriji MSUCG otvara pitanje odnosa arhitekture, javnog dobra i savremenih društvenih transformacija kroz nasljeđe Svetlane Kane Radević
U Galeriji Muzeja savremene umjetnosti Crne Gore biće otvorena izložba “Prenamjena: prostor i riječ” umjetnice Irene Lagator Pejović, koja kroz istraživački i umjetnički pristup propituje nasljeđe arhitektice Svetlane Kana Radević, odnos prema prostoru, društvu i javnom dobru.
Izložba nastaje kao odgovor na poziv kustoskinje Natalija Vujošević da se u prostoru Galerije MSUCG promisle teme nasljeđa, tranzicije i međugeneracijske solidarnosti, upravo kroz rad i ideje jedne od najznačajnijih crnogorskih arhitektica.
Projekat je fokusiran na manje vidljive projekte Svetlane Kane Radević, realizovane u saradnji sa tadašnjim društvenim preduzećima poput Duvanskog kombinata, Vodovoda i kanalizacije Titograda i Leksikografskog zavoda Crne Gore, u čijem se prostoru izložba i održava. Na taj način pažnja se usmjerava sa kanonizovanih i nagrađivanih ostvarenja ka projektima koji svjedoče o složenim odnosima rada, institucija i društvene odgovornosti.
Izložba izbjegava monumentalizaciju arhitektonskog nasljeđa, oslanjajući se na stavove Kane Radević o arhitekturi kao društvenom i etičkom činu. Njene riječi da se “sve odluke donose za čovjeka, u ime čovjeka” postaju polazište za promišljanje savremenih, često kontradiktornih prenamjena prostora i značenja javnog dobra.
Kroz istraživanje, razgovore i umjetničke intervencije, projekat otvara pitanje memorije prostora, ukazujući na slojeve odluka, kompromisa i zaborava koji oblikuju urbani i društveni pejzaž. Izložba istovremeno postaje prostor susreta i međugeneracijskog dijaloga između umjetnice, kustoskinje i konzervatorke Nađa Baković, uz aktivno uključivanje publike.
Koncept “prenamjene” u ovom projektu tretira se kao metodologija društvene korekcije i pokušaj povratka zajedništvu u vremenu dominacije neoliberalnih modela i komodifikacije javnog prostora.
Irena Lagator Pejović u svom postmedijskom i postkonceptualnom radu istražuje mehanizme neoliberalnog poretka, brisanje arhitektonskog nasljeđa i ekologiju savremenog društva. Poseban fokus njenog rada usmjeren je na klimatske promjene i odnos ekološkog, socijalnog i subjektivnog prostora, kroz teorijski okvir ekozofije Félixa Guattarija.
Crnu Goru predstavljala je samostalnom izložbom “Image Think” na 55th Venice Biennale, a njeni radovi izlagani su u brojnim međunarodnim institucijama, uključujući Pinakothek der Moderne u Minhenu, Muzej savremene umjetnosti u Beogradu, MG+MSUM u Ljubljani, MAXXI u Rimu i White Box Art Center u Njujorku.
Dobitnica je više međunarodnih priznanja, među kojima su UNESCO nagrada za promociju umjetnosti, nagrada bijenala “Transforming Memory: The Politics of Images” i nagrada Međunarodnog trijenala grafike u Kairu.
( Kultura Vijesti )