Deficit 25 miliona, veći pad od poreza na dobit: Izvještaj o ostvarenju budžeta za period januar - april ove godine

Državni budžet za period januar - april imao je deficit (manjak) od 25 miliona eura, što je nešto bolji rezultat nego u istom periodu lani kada je minus državnih finansija bio 32,6 miliona eura.

Ukupni prihodi za četiri mjeseca iznosili su 971,3 miliona eura i za 32,7 miliona su bolji od plana, dok su rashodi ostvareni u iznosu od 996,3 miliona eura odnosno država je kod rashoda “uštedjela” (nije platila planirane obaveze) od 144,7 miliona eura.

Država je za četiri mjeseca najviše prihodovala od poreza na dodatu vrijednost 408 miliona eura, što je 15 miliona više od plana, a od akciza 111,3 miliona ili 2,9 miliona više od plana. Iako su u drugoj polovini marta i cijelom aprilu važile niže akcize na gorivo za 25 do 50 odsto, to nije imalo negativni efekat na ukupnu naplatu ove dažbine. Međutim, ako bi se gledao samo april umanjenje akciza imalo je efekta jer je u tom mjesecu od ove dažbine u državni budžet stiglo 28,1 milion eura umjesto planirana 33,3 miliona što je niža naplata za 5,2 miliona eura.

Od poreza na dobit pravnih lica dobijeno je 189 miliona umjesto planiranih 211 miliona, što je pad za 22 miliona ili za 10,6 odsto. Porez na dobit je više sezonska vrsta poreza jer se skoro cijela suma obično naplati tokom marta i aprila nakon predaje finansijskih izvještaja kompanija za prethodnu godinu.

Podatak o nižoj naplati za više od 10 odsto ukazuje da je ukupna privreda lošije poslovala u prošloj godini u odnosu na očekivanja Vlade. Samo u aprilu ove godine naplata poreza na dobit iznosila je 101,5 miliona eura, što je za 21,9 miliona manje od onoga što je Vlada planirala.

Od poreza na dohodak fizičkih lica (kojeg država dijeli sa opštinama) za četiri mjeseca prihodovan je 31,1 milion što je za 600 hiljada više od plana, od poreza za međunarodnu trgovinu i transakcije dobijen je 21,1 milion ili 2,3 miliona više od očekivanog. Od naknada je prihodovano 23,9 miliona što je milion više...

Kod napravljene “uštede” od 144,7 miliona eura, odnosno neplaćenih, a planiranih obaveza, država je najviše uštedila na kapitalnim projektima. Na ovoj stavki je umjesto planiranog troška od 124 miliona eura, plaćeno je 68,8 miliona eura, odnosno “ušteđena” su 55,3 miliona eura.

Sličnim ušteda bila je i kod većine drugih stavki, tako su uplate iz budžeta državnim institucijama iznosile 132 miliona umjesto planiranih 161,1 milion, rashodi za usluge su plaćeni manje za 11,8 miliona, za tekuće održavanje manje za 8,5 miliona eura, za materijal za 3,3 miliona, za rente je plaćeno manje za 1,7 miliona eura,... iz budžetskih rezervi bilo je planirano da se u ovom periodu isplati 21,8 miliona, a plaćeno je 700 hiljada.

Ušteda je bila i kod transfera za socijalnu zaštitu jer su isplate ovoj kategoriji stanovništva bile manje za 11,6 miliona od planiranih.

Vlada je u ovom periodu vratila ranije dugove u iznosu od 145,4 miliona eura, a imala je i finansijski rashod za kupovinu hartija od vrijednosti (dokapitalizacije Instituta Igalo) od 14,8 miliona eura.

Tako da su ukupna nedostajuća sredstva budžetu za ova četiri mjeseca (deficit, otplata dugova i finansijski rashodi) iznosila 189,1 milion eura. Ovaj manjak u državnoj kasi popunjen je povlačenjem novca od depozita u iznosu od 160,9 miliona eura, iz prošlogodišnjeg državnog zaduženja, kao i sa novom pozajmicom od 21 milion, prihodom od prodaje državne imovine od 400 hiljada eura, kao i sa prenesenim sredstvima iz prethodnog perioda od 6,8 miliona eura.

Broj zaposlenih porastao za jedan odsto, a naplata doprinosa za 44 odsto

Od doprinosa za penzijsko i invalidsko osiguranje državna kasa je dobila 128,1 milion eura, što je za 17,9 miliona više od plana ili za 16,3 odsto. Međutim, većina ovog rasta naplaćena je u aprilu, odnosno umjesto očekivanih 32,7 miliona dobijeno je 47,2 miliona što je rast od 14,4 miliona ili za 44 odsto.

Naplata ovog državnog prihoda zavisi od stope doprinosa i broja zaposlenih koje su poslodavci prijavili za osiguranje. Stopa doprinosa nije mijenjana od “Evrope sad 2” prije godinu i po kada je prepolovljena, a takođe podaci Monstata pokazuju simboličan rast broja zaposlenih.

Broj zaposlenih za period januar - april ove godine u odnosu na iste mjesece prethodne godine povećan je za 4,3 odsto, dok je u aprilu u odnosu na mart ove godine broj zaposlenih povećan za jedan odsto. Tako da rast naplate doprinosa za 44 odsto u aprilu ne može biti od povećanja zaposlenost, već razlog može biti u sudskoj ili stečajnoj naplati dugova za doprinose iz nekog ranijeg perioda. Odnosno da nije riječ o trendu veće naplate ovog doprinosa.

Za isplatu penzija u ovom četvoromjesečnom periodu bila su potrebna 273,3 miliona eura, tako da je deficit Fonda PIO (razlika u naplati doprinosa i isplati penzija) iznosio 145,2 miliona eura.

( Goran Kapor )