I Budva i država kupuju Jadransku stražu? Gluvi telefoni na relaciji Budva - Ministarstvo kulture i medija

Ni nakon urgencija koje je Ministarstvo kulture i medija uputilo Opštini Budva da se izjasni da li je zainteresovana da se pravo preče kupovine prenese na nju za kulturno dobro, zgradu Jadranske straže u samom srcu Staroga grada, taj resor obavijestio je Notarsku komoru da su preduzeli aktivnosti na pripremi materijala za Vladu Crne Gore, u cilju eventualnog otkupa predmetne nepokretnosti.

To je “Vijestima” odgovoreno iz Ministarstva kulture i medija.

Ovakav rasplet situacije u potpunoj je suprotnosti sa onim što se sa zvaničnih adresa iz Opštine Budva moglo čuti prethodnih mjeseci. Naime, Skupština opštine Budva je 31. decembra prošle godine dala je ovlašćenje predsjedniku Opštine Nikoli Jovanoviću da u ime grada od sadašnjih vlasnika za 3,5 miliona eura kupi Jadransku stražu.

“Objekat Jadranske straže kupuje se neposrednom pogodbom po osnovu prava preče kupovine propisanog Zakonom o zaštiti kulturnih dobara. Kupoprodajna cijena nepokretnosti iznosi 3.500.000 eura (2.000.000 eura u korist Burić Miloša i 1.400.000 eura pravnom licu ‘Old Town Group’ d. o. o. iz Budve), shodno Izvještaju o procjeni vijednosti nekretnina, koja je 23. septembra 2024. godine urađena od strane ovlašćenog procjenitelja prof. dr Slavka Rakočevića”, objavile su tada “Vijesti” pozivajući se na odluku koju je usvojila odbornička većina budvanskog parlamenta predvođena Jovanovićevom grupacijom “Budva naš grad”, Evropskog saveza i Demokratske partije socijalista.

1,2 miliona eura su 2002. godine isplatili ruski državljani porodici Blagote Baje Sekulića za Jadransku stražu.

Jovanović i Opština Budva su se nedavno, nakon burne sjednice lokalnog parlamenta održane početkom juna, oglasili na društvenim mrežama, gdje su javnosti pojasnili gdje je potrošen novac iz gradske kase, pa kako su naveli među “investicijama koje mijenjaju grad” pomenuli i da je Opština kupila “Jadransku stražu” uz poruku “povratak imovine i ulaganja u budućnost”.

Ipak, u zvaničnom odgovoru “Vijestima” iz resora na čijem je čelu ministarka Tamara Vujović navodi se da je Ministarstvo kulture i medija postupalo i dalje postupa u skladu sa zakonom propisanom procedurom koja se odnosi na pravo preče kupovine kulturnih dobara, odnosno nepokretnosti koje se nalaze u zašićenoj okolini kulturnog dobra.

“U ovom slučaju riječ je o nepokretnosti upisanoj u LN broj 2756 KO Budva, na KP 2791, i to o dva poslovna prostora, označena kao PD8, spratnosti P, površine 87 m², i PD9, površine 98 m², za koje je Ministarstvu dostavljen zahtjev po osnovu prava preče kupovine, na iznos od 2.000.000,00 eura.

Nakon prijema zahtjeva, Ministarstvo kulture i medija je, u skladu sa procedurom, zatražilo mišljenje nadležne Uprave za zaštitu kulturnih dobara, koja se izjasnila da objekat na predmetnoj parceli predstavlja zgradu “Jadranske straže”, koja je integralni dio kulturnog dobra “Bedemi sa bastionima i Stari grad Budva”, te da je od interesa izvršiti otkup navedene nepokretnosti”, naveli su iz ovog resora.

Imajući u vidu da je pomenuti objekat u privatnom vlasništvu, a da država, kako su naglasili, shodno Zakonu o zaštiti kulturnih dobara, ima pravo preče kupovine, Ministarstvo je, nakon dobijenog mišljenja Uprave za zaštitu kulturnih dobara, uputilo Opštini Budva zahtjev da se izjasni da li je zainteresovana da se pravo preče kupovine prenese na nju.

“Kako Ministarstvo kulture i medija u zakonom propisanom roku nije dobilo povratnu informaciju od Opštine Budva, Opštini Budva je upućena i urgencija, kojom je zatraženo da se izjasni najkasnije do 8. septembra 2025. godine.

Budući da ni nakon urgencije nije dostavljeno izjašnjenje Opštine Budva, Ministarstvo kulture i medija je, imajući u vidu značaj predmetnog kulturnog dobra, kao i mišljenje Uprave za zaštitu kulturnih dobara da je od interesa izvršiti otkup, obavijestilo Notarsku komoru Crne Gore da je ovaj organ preduzeo aktivnosti na pripremi materijala za Vladu Crne Gore, u cilju eventualnog otkupa predmetne nepokretnosti”, istakli su iz Ministarstva kulture i medija.

Kako su dodali istovremeno je zatraženo da se sagledaju mogućnosti prekida daljih aktivnosti notara do okončanja postupka propisanog Zakonom o zaštiti kulturnih dobara.

“Kako izjašnjenje Opštine Budva nije dostavljeno u ostavljenom roku kao ni nakon urgencija, Ministarstvo kulture i medija je, imajući u vidu značaj ovog kulturnog dobra, nastavilo aktivnosti u pravcu zaštite javnog interesa i eventualnog otkupa predmetne nepokretnosti od strane države”, zaključuju u ovom ministarstvu.

A kulturno-istorijski spomenik iz IX vijeka, nekadašnji benediktinski samostan, Jadransku stražu je prije dvije i po decenije, čudnim spletom okolnosti lokalna uprava prodala privatniku, koji ju je pretvorio u hotel i restoran.

Jadranska straža sa istočne strane predstavlja starogradske bedeme prema plaži Brijeg od Budve, poznatijoj kao Ričardova glava. Sagrađena je prije dvanaest vjekova kao benediktinski samostan kada i starogradska Santa Marija in Punta.

U XIX vijeku, za vrijeme Austrougarske, objekat se koristi za vojno-pomorske potrebe, a isto tako za vremena Kraljevine Jugoslavije, kada se po obali organizuju jadranske straže.

Pedesetih godina prošlog vijeka, poslije Drugog svjetskog rata Opština Budva tu organizuje zabavište. Uoči zemljotresa 1979. i Urbanističkim planom Starog grada iz 1985. zgrada, koja je u narodu ostala poznata kao Jadranska straža, je namijenjena kulturi, Gradskoj muzici i folklornom društvu “Kanjoš”. Čak je rađena posebna statika za taj objekat zbog dinamičkih sila koje izazivaju igrači folkolora prilikom skokova.

Međutim, iznenada, 1998. tadašnji predsjednik Opštine Rade Gregović, bez znanja Skupštine, objekat, koji je planom namijenjen kulturi, prodaje preduzeću “Unipres Zrenjanin”, koji je vlasništvo novosadskog biznismena Ratka Buturovića, poznatijeg kao Bata Kankan, za tadašnjih 480.000 njemačkih maraka..

Buturović, nakon što mu nije dozvoljeno da realizuje svoje zamisli, nadogradnju Jadranske straže i gradnju marine ispred bedema, objekat prodaje žestokom momku Blagoti Baji Sekuliću iz Podgorice koji na svoju ruku započinje adaptaciju Jadranske straže i rekonstrukciju podruma.

Kripte u podrumu bivaju iskopane, a svjedoci pričaju da su kosti iz njih bile pobacane svuda naokolo, da bi na kraju na mjestu gdje su bili grobovi bio izgrađen šank i magacin lokala.

Posljednjeg dana maja 2001. godine Sekulić je ubijen, a njegova porodica nedugo potom prodaje Jadransku stražu za 1,2 miliona eura ruskim državljanima, koji izvode obimne radove, povećavaju kvadraturu objekta za jednu etažu, a sve bez plaćanja komunalija i bez građevinske dozvole.

Nesloga novih vlasnika dovodi do trostrukog ubistva 2007. u bašti Jadranske straže. Slijedi nova prodaja.

( Vuk Lajović )