Sveti Antun još čeka na parcelu: Decenijama mještani pokušavaju ponovo da izgrade katoličku crkvu na plaži Mogren II

I nakon sedam i po decenija, kada je dignuta u vazduh, katolička crkva Svetog Antuna Padovanskog na drugoj plaži Mogren i dalje čeka na obnovu. Jedna od nekadašnjih svetinja Budve, koju su pohodili ne samo katolici, nego i pravoslavni vjernici, porušena je 1952. godine, a decenijama unazad mještani pokušavaju da ponovo izgrade crkvu, što im ne polazi za rukom.

Iako su gradske vlasti, pa i lokalna Turistička organizacija, te sama Hotelska grupa “Budvanska rivijera”, pokazali spremnost ranijih godina da se započne izgradnja, ključni problem, ni do danas nije riješen.

Parcela na plaži Mogren II, na kojoj se nalazila katolička crkva i dalje je uknjižena na hotelsku kompaniju. Kako je juče “Vijestima” rečeno u katoličkoj župi Budva, sve dok se pomenuta čestica zemlje ne izuzme iz vlasništva “Budvanske rivijere”, što je bio dogovor, i uknjiži na Biskupiju, gradnja ne može da počne.

Mada su u HG “Budvanska rivijera” ranije katoličkoj crkvi dali usmenu saglanost da su spremni da parcelu vrate u vlasništvo Biskupije, to nije formalno učinjeno.

Starograđanin Petar Antonioli, čija porodica decenijama se bori da se crkva obnovi, podsjeća da je na sastanku iz marta 2023, koji je zakazala HG Budvanska rivijera, rečeno da treba taj komad zemlje prebaciti na list nepokretnosti za Rimokatoličku crkvu, Crkva sv. Ivana Krstitelja, Budva.

“Tada su rekli da će to uraditi. Od tada se nije pomaklo sa mjesta. Da pojasnim, Katolička crkva ne može da gradi/obnovi crkvu na tuđem zemljištu! Takođe, za gradnju crkve postoji procedura i mimo toga se ne može graditi. O tome su upoznati svi, ali očigledno ne žele to da realizuju. Postoje i skice, kao i plan iz austrougarskog zapisa. Samim tim stvar je još prostija. Geometar iscrta, napravi elaborat, i preda se katastru da se prebaci na katoličku crkvu. To je sve što treba! Najmanji je problem novac”, istakao je Antonioli.

Iz Opštine Budva nijesu odgovorili na to da li je i dalje aktivna incijativa za obnovu katoličke crkve.

Podsjećamo, nekadašnja katolička crkva nalazi na dijelu katastarske parcele 2652 KO Budva, a u vlasništvu je Hotelske grupe “Budvanska rivijera”.

“U toku 2022. godine održano je više sastanaka sa odgovornim licima Opštine Budva, kao i hotelske grupe “Budvanska rivijera” sa ciljem da se stvore uslovi za obnovu i izgradnju razrušene Crkve svetog Antuna Padovanskog, sagrađene 1571. godine, a koje se nalazi u zaleđu plaže Mogren II. Predmetna crkva se nalazi na dijelu kat. parcele 2652 KO Budva, a u vlasništvu je Hotelske grupe ‘Budvanska rivijera”. S obzirom na to da je u neposrednoj blizini naš poslovni prostor, koji je u dugogodišnjem zakupu privrednog društva, naše društvo kao zakupodavac je obavezalo zakupca da je u periodu trajanja ugovora o zakupu poslovnog prostora u obavezi da obnovi iz sopstvenih sredstava i uz pomoć Hotelske grupe razrušenu crkvu, a sve shodno originalnom projektu crkve’, saopšteno je ranije “Vijestima” iz “Budvanska rivijere”.

Odbor za obnovu - izgradnju Crkve svetog Antuna obratio se Opštini Budva još 29. januara 2013, ali crkva i dalje nije izgrađena.

Originalni planovi, kako su “Vijesti” više puta pisale, za izgradnju crkve su sačuvani, tako da ne bi postojao problem da se crkva obnovi u izgledu kakvom je bila, nakon posljednje rekonstrukcije početkom XX vijeka.

Još 2019. godine tadašnji menadžer Opštine Budva, a potom i predsjednik Opštine Budva, Milo Božović inicirao je sastanak s predstavnicima katoličke crkve i HG “Budvanska rivijera” kako bi crkva bila obnovljena, a izgradnju bi finansirala Opština Budva.

Tada je konstatovano da zemljište na kome se crkva nekada nalazila pripada katastarskoj parcel hotelskoj kompaniji, te je potrebno preknjižiti na katoličku crkvu broj 2652 KO Budva koje je u vlasništvu HG “Budvanska rivijera”. Još tada je dogovoreno da će biti riješen imovinski problem oko parcele.

Inače, Crkva svetog Antuna Padovanskog je dobila naziv po portugalskom svešteniku (12. vijek) i svecu za kojeg se vjeruje da pomaže pomorcima, životinjama, siromašnim ljudima, trudnicama, putnicima. Crkva svetog Antuna Padovanskog u Budvi se nalazila iznad plaže Mogren. Zvjerski je porušena 1952. godine od navodno nepoznatih počinilaca.

Na Dan svetog Antuna Padovanskog 13. juna svake godine iz crkve svetog Ivana Krstitelja, koja se nalazi u Starom gradu, kretala je svečana procesija s ikonom svetog Antuna Padovanskog. Tog dana se poslije svečane mise na plaži Mogren slavilo do zalaska sunca. Kod Starobudvana je ostao običaj do danas da sezona kupanja počinje upravo na Dan svetog Antuna.

Ove godine, jutarnjom misom u Crkvi svetog Ivana Krstitelja u Starom gradu obilježen je dan svetog Antuna Padovanskog.

Dva puta građena

Crkva Svetog Antuna izgrađena je 1571. godine. Vremenom je crkva propadala, da bi je na kraju veliko nevrijeme 1899. godine gotovo potpuno uništilo.

Sljedeće godine su građani Budve odlučili da izgrade novu i veću crkvu i počeli su sa sakupljanjem dobrovoljnih priloga, u čemu su podjednako učestvovali i katolici i pravoslavni, i 1. maja 1905. godine don Ćiril Rosić je blagoslovio kamen temeljac uz veliko veselje građana obje vjeroispovijesti, što je bilo propraćeno gradskom muzikom. Siromašniji građani, koji nijesu mogli da pomognu izgradnju crkve novcem, pomogli su dobrovoljnim radom.

SPC-u milion, ostalima 150 hiljada eura

Gradske vlasti ove godine su budžetom izdvojile million eura koji je namijenjen Srpskoj pravoslavnoj crkvi, kao donaciju izgradnje Hrama svetog Marka, na gradskoj zaobilaznici, na dobru Crkve sveta Petka.

Ta odluka izazvala je politički potres u metropoli turizma, pa da bi se smirile strasti, odlučeno je da se dodatnih 150 hiljada eura izdvoji za ostale vjerske zajednice.

( Vuk Lajović )