Izrael i Liban razmatraju američki plan o povlačenju izraelskih snaga sa juga Libana

Liban i Izrael razmatraju prijedlog koji podržavaju Sjedinjene Američke Države, a prema kojem bi izraelske snage dio libanske teritorije, zauzet tokom rata s Hezbolahom, predale libanskoj vojsci, saopštili su zvaničnici obje strane. Taj potez se vidi kao mogući korak ka vraćanju kontrole Libana nad okupiranim područjima, prenosi Rojters.

Predloženi pilot-projekat dio je najnovije runde izraelsko-libanskih razgovora u Vašingtonu, koji se odvijaju uprkos tome što su djelimično potisnuti nakon što je Iran pokušao da Liban učini centralnom temom svojih pregovora sa SAD.

Izraelski dron je danas pogodio automobil na jugu Libana i ubio najmanje dvije osobe, saopštili su libanski bezbjednosni i medicinski izvori agenciji Rojters, uprkos novom primirju.

Na pitanje Rojtersa o napadu, izraelska vojska je saopštila da je njeno ratno vazduhoplovstvo gađalo vozilo sa "osumnjičenima" koje je ušlo u zonu pod kontrolom izraelskih trupa na jugu Libana.

Izraelske snage su tokom rata zauzele dio južnog Libana, nakon što je Hezbolah otvorio vatru na Izrael u znak podrške Teheranu, nekoliko dana nakon što su SAD i Izrael izveli napade na Iran.

Primirje uglavnom traje od nedjelje, ali izraelske snage i dalje su duboko raspoređene na jugu Libana, uz obrazloženje da žele da zaštite sjever Izraela od napada Hezbolaha.

Uoči izbora koji bi trebalo da se održe do kraja oktobra, premijer Benjamin Netanjahu je u danas poručio da će Izrael zadržati svoju "tampon zonu" na jugu Libana sve dok on bude na funkciji premijera.

Izraelski ambasador pri Ujedinjenim nacijama Danij Danon rekao je u Njujorku da Izrael razmatra predaju dijela okupirane teritorije libanskoj vojsci, iako još nije jasno koliko bi teritorije predali.

"Na kraju, želimo da se povučemo do rijeke i da omogućimo libanskoj vojsci da preuzme te pozicije", rekao je Danon, misleći na rijeku Litani, oko 30 kilometara sjeverno od granice s Izraelom. Liban je ranije naveo da mu je jedan od ključnih ciljeva u pregovorima potpuno povlačenje izraelske vojske.

Izraelski zvaničnici: Trupe bi bile provjeravane

Izraelski zvaničnici navode da bi libanske trupe uključene u američki plan bile obučene i provjerene od strane SAD, kako bi se osiguralo da nisu povezane s Hezbolahom, dok bi Izrael zadržao vojno prisustvo u tampon-zoni duž granice.

Američki državni sekretar Marko Rubio rekao je da su SAD spremne da pomognu libanskoj vojsci da ojača kapacitete za kontrolu teritorije na jugu Libana, ali nije direktno komentarisao provjeru vojnika.

"Mislim da postoji spremnost. Mislim da treba da pomognemo da se izgradi taj kapacitet", rekao je Rubio u Kuvajtu.

On je naveo da se koncept odnosi na "precizno definisane oblasti u koje libanska vojska može da uđe, preuzme kontrolu i obezbijedi teritoriju, a zatim pređe na sljedeću pilot-zonu".

Libanski bezbjednosni zvaničnik je za Rojters kazao da su pregovori u toku u Vašingtonu i da će se konkretni vojni razgovori, uključujući i pilot-zone, održati u srijedu.

Predsjednik Libana Žozef Aun saopštio je da se razgovori o "pilot područjima" nastavljaju i da se čeka odobrenje Izraela, navodi se iz predsjedništva.

Libanska vojska, koja regrutuje pripadnike iz različitih vjerskih zajednica u zemlji, godinama dobija vojnu pomoć SAD u okviru politike jačanja državnih institucija u zemlji u kojoj kritičari tvrde da Hezbolah potkopava državu.

Hezbolah, libanska šiitska grupa koju su 1982. osnovale Iranske revolucionarne garde, traži da vlada odbaci pregovore sa Izraelom koje podržavaju SAD — što su najviši kontakti Bejruta i Izraela u posljednjim decenijama.

"De-konfliktni mehanizam"

Teheran je u svoj privremeni dogovor sa SAD uključio i prekid vatre u Libanu, prema kojem su obje strane i njihovi saveznici proglasile trenutni i trajni prekid vojnih operacija, uključujući Liban, te se obavezale da će poštovati teritorijalni integritet i suverenitet Libana.

Iranski ambasador pri UN u Ženevi saopštio je da je Liban neupitni dio sporazuma i da on uključuje povlačenje izraelskih trupa.

Zajedničko saopštenje nakon razgovora SAD i Irana u Švajcarskoj navodi da je dogovoreno formiranje "de-konfliktnog mehanizma" radi održavanja primirja.

SAD su saopštile da su posvećene formiranju tog mehanizma, dok se detalji i dalje razmatraju.

Američki prijedlog o "pilot zonama" pod kontrolom libanske vojske ranije je bio dio plana primirja dogovorenog 3. juna između libanskih i izraelskih zvaničnika, ali ga je Hezbolah odbacio, jer je bio uslovljen prestankom vatre i povlačenjem njegovih boraca iz dijela juga zemlje.

( S.S. )