Mujović ne može u veće poslove bez Skupštine: Ko upravlja Podgoricom - gradonačelnik ili većina koja je izabrala Perića

Iako je izgubio podršku, gradonačelnik Podgorice Saša Mujović može, ako ne bude razriješen, nastaviti da vodi Glavni grad, jer mu za operativne aktivnosti - tj. sve na šta se troši gradski budžet - nije potrebna lokalna skupština na čije je čelo prije sedmicu, glasovima nove većine, došao Srđan Perić. Međutim, krupne odluke - poput upravljanja imovinom - Mujović neće moći da “završi” bez parlamenta, koji ima i druge mehanizme da mu oteža posao, a jedan od njih je rebalans budžeta.

Sagovornik “Vijesti”, upućen u sistem funkcionisanja Glavnog grada, objašnjava da Mujović može da nastavi da radi jer Podgorica ima budžet i organizacione jedinice.

“Sekretarijati funkcionišu. To je kao što funkcioniše Vlada. Za operativne aktivnosti im ne treba Skupština”, kaže on.

Sagovornik, međutim, napominje da je Mujoviću parlament potreban ako hoće da predloži neko imenovanje, te za pitanja kao što su upravljanje imovinom i planska dokumentacija.

“Kad je riječ o dodjeli parcela, što je Mujović najavio (u utorak) kako bi se gradili stanovi za vatrogasce, moraće da ide s predlogom Skupštini. Vjerovatno će i neke odluke za Velje brdo (na kom se realizuje Vladin stambeni projekat), u kojima će učestvovati Glavni grad, morati da predloži Skupštini - ako Podgorica hoće da učestvuje u komunalnom opremanju. S planskim dokumentima isto se mora pred Skupštinu...”, navodi sagovornik redakcije.

On ističe da je parlament, kao zakonodavna vlast, kontrolni organ, da ne može voditi svakodnevne poslove, ali da, ne računajući smjenu, ima druge načine da sputa prvog čovjeka Podgorice.

“Skupština može da mu izvrši rebalans budžeta, da poništi neku odluku (koja je donesena na predlog Mujovića ili bivše većine), da razriješi članove odbora u gradskim preduzećima...”, kaže sagovornik.

On poručuje da takvo stanje - da Mujović radi bez pomoći parlamenta - može potrajati, ali da je jedno od najvažnijih pitanja “kasa” (o kojoj se, ako ne bude rebalansa, odlučuje krajem godine), odnosno - kako gradonačelnik koji nema većinu može predložiti budžet?

“Ovdje je suština priče da gradonačelnik nema podršku one većine koja ga je izabrala, a nema drugu većinu...”, konstatuje sagovornik.

Mujović: Bez očekivanja od nove većine

Mujović, visoki funkcioner Pokreta Evropa sad (PES), rekao je juče “Vijestima” da nema nikakva očekivanja od “novoformirane koalicije”, niti bilo kakve zahtjeve prema njima.

“Siguran sam da koalicija neće uraditi bilo šta što ne korespondira s njihovim političkim profitom. Na meni je da predano radim, da inicijative koje šaljem prema Skupštini budu smislene i na korist grada, a na kakav će ‘prijem’ naići - svjedočićemo u danima koji dolaze”, naveo je on.

Dio stranaka koje čine državnu vlast - PES, Demokrate i Nova srpska demokratija (NSD) - izgubio je većinu u Podgorici nakon što im je podršku otkazala Demokratska narodna partija (DNP) Milana Kneževića, koja je s opozicijom izabrala Perića na čelo gradske Skupštine.

Pošto DNP, uprkos tome što je “promijenio dres”, najavljuje da neće glasati za smjenu Mujovića, to znači da u Podgorici postoji dvovlašće, u kom se, paradoksalno, ne zna ko stvarno upravlja Glavnim gradom.

DNP je krajem januara napustio Vladu i vlast u glavnom gradu pošto njihovi identitetski zahtjevi (u domenu jezika, državljanstva i zastave) nisu bili uvršteni na dnevni red sjednice izvršne vlasti. Zahtjevima je prethodilo protivljenje DNP-a izgradnji postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda u zetskom naselju Botun - projekta koji sprovodi Glavni grad.

Ostavka Jelene Borovinić Bojović na funkciju šefice parlamenta krajem maja, otvorila je put za prinudnu upravu u Podgorici, ali je to izbjegnuto izborom Perića, jednog od osnivača pokreta Preokret, na tu poziciju. Za njega su “ruke” digli odbornici Demokratske partije socijalista (DPS), Evropskog saveza, Stranke evropskog progresa, Preokreta i DNP-a.

Uprkos tome što je prije sedmicu i formalno “raskrstio” s bivšim partnerima, Knežević je prije nekoliko dana poručio da ipak neće glasati za razrješenje Mujovića.

“Nećemo glasati za izvještaj gradonačelnika Mujovića, ali nećemo ga ni smjenjivati s DPS-om”, podvukao je on.

Marić: Može se do funkcionalne kohabitacije

Koordinator Centra za građanske slobode (CEGAS) Boris Marić kazao je listu da u Podgorici postoji “neki vid početne kohabitacije”.

“Vlast je u rukama gradonačelnika, a normativna, zakonodavna vlast u rukama Skupštine”, naveo je on.

Marić je rekao da kohabitacija može biti funkcionalna na način da različite političke većine pregovaraju o svakoj odluci i da tako održavaju sistem funkcionalnim.

“Primjer je eventualni dogovor o rebalansu budžeta, nekom urbanističkom planu i sl. A s druge strane, da je gradonačelnik otvoren za dogovor oko krupnih izvršnih odluka”, objašnjava Marić.

Drugi sagovornik “Vijesti”, koji je upoznat sa sistemom funkcionisanja Glavnog grada, kazao je da bez saradnje Skupštine i gradonačelnika, organi lokalne samouprave ne mogu ostvarivati svoje zakonske funkcije i nadležnosti. Istakao je da uloga gradonačelnika kao izvršnog organa podrazumijeva sprovođenje odluka i realizacija akata koje donese parlament. Od njegove izvršne funkcije, dodaje, neodvojiva je i uloga predlagača akata koje Skupština razmatra, “što znači da on ima ključnu ulogu u kreiranju politika na lokalnom nivou”.

“Iz navedenog proizilazi da bez jasne i stabilne odborničke većine, bez gradonačelnika koji ima podršku te većine, a posebno bez njihove međusobne saradnje, nije moguće na srednji i duži rok vršiti ove funkcije u javnom interesu, odnosno u skladu s potrebama i interesima građana”, tvrdi sagovornik.

Čeka se odlučivanje o Mujovićevom izvještaju

Očekuje se da na dnevnom redu neke od narednih sjednica Skupštine bude izvještaj o radu gradonačelnika.

Boris Marić je kazao da neusvajanje izvještaja ne znači smjenu gradonačelnika, ali da predstavlja prelazak iz “početne kohabitacije” u neki oblik blokade, ili uvod u inicijativu za razrješenje Mujovića koja bi morala imati većinu u Skupštini.

“A sadašnje dostupne informacije govore da takva većina ne postoji”, podsjetio je on, dodajući da je na političkim akterima u Glavnom gradu da biraju oblik djelovanja - neki vid kohabitacije ili politiku blokiranja i isključivanja.

U izvještaju gradonačelnika navodi se da je Glavni grad u prošloj godini prihodovao 156,57 miliona eura - 21,38 odsto više nego 2024, dok su “među najvećim izazovima” i dalje saobraćaj, zaštita životne sredine, efikasnost javnih usluga i bolja koordinacija gradskih organa i službi.

DPS je najavio da neće glasati za izvještaj, dok su iz kluba odbornika Evropskog saveza saopštili da će insistirati da se dokument što prije nađe na dnevnom redu parlamenta.

“Ukoliko Skupština ne usvoji njegov izvještaj, bilo bi politički odgovorno i logično da podnese ostavku, posebno imajući u vidu da to nije učinio ni nakon što je izgubio većinu u Skupštini”, saopštio je odbornik Evropskog saveza Miloš Mašković.

Prema Statutu Glavnog grada, Skupština može razriješiti gradonačelnika ako u propisanom roku ne predloži budžet i završni račun budžeta, ako ne obezbijedi sprovođenje strateškog plana razvoja Glavnog grada i drugih razvojnih planova i programa, kao i strateških dokumenata od državnog značaja, ako ne podnese godišnji izvještaj o svom radu i ako ne izvršava sudske odluke.

Predlog za razrješenje gradonačelnika može da podnese najmanje trećina odbornika u Skupštini.

( Željka Vučinić, Nikola Dragaš )