„Natura” štiti Svetog Nikolu: Za Evropljane akvatorij budvanskog ostrva mora da bude zaštićen

Akvatorij u okolini ostrva Sveti Nikola kod Budve jedno je od područja najveće svjetske mreže zaštićenih područja, mreže “Natura 2000”, zbog prostranih područja prioritetnog staništa livada morske trave posidonije. To se navodi Informacija o predlogu područja ekološke mreže (Natura 2000) u Crnoj Gori, u koju si “Vijesti” imale uvid, a koju je na predlog Ministarstva ekologije, održivog razvoja i razvoja sjevera usvojila Vlada.

“Na ovom području je, takođe, konstatovan veći broj zaštićenih vrsta, a lokacija je važna i za mriješćenje riba. Zbog različitih aktivnosti i antropogenih pritisaka, a zbog lakšeg upravljanja nije uzet u obzir dio područja uz obalu grada Budve”, piše u Vladinom dokumentu.

Kako se navodi, na istočnom dijelu područja naselja morske trave su djelimično zamuljene i degradirane, ali se na zapadnoj strani nalaze u veoma dobrom stanju, djelimično na pješčanoj podlozi a bliže ostrvu u mozaiku sa kamenom i pijeskom.

Uspostavljanje ekološke mreže, odnosno “Natura 2000” mreže, predstavlja ključnu obavezu Crne Gore u procesu pristupanja Evropskoj uniji, definisanu kroz završno mjerilo 5 u okviru Poglavlja 27 - Životna sredina i klimatske promjene.

“U pregovaračkoj poziciji Crne Gore za ovo poglavlje jasno je definisano da: “U oblasti zaštite prirode, Crna Gora dostavlja Komisiji liste predloženih lokacija ‘Natura 2000’, koja u dovoljnoj mjeri pokrivaju tipove staništa i vrste u skladu sa zahtjevima Direktive o pticama i Direktive o staništima”. Ova obaveza podrazumijeva identifikaciju i predlaganje područja koja osiguravaju adekvatnu zastupljenost vrsta i staništa od značaja za Evropsku uniju”, piše u dokumentu.

Govoreći o procesu pripreme predloga “Natura 2000”, iz Vlade navode da u periodu od 2016. godine do danas sprovedena su detaljna istraživanja na kompletnoj kopnenoj teritoriji Crne Gore o vrstama i staništima od značaja za Evropsku uniju prisutnim u Crnoj Gori.

“Predložena ‘Natura 2000’ mreža Crne Gore sastoji se od 58 područja od značaja za Zajednicu (pSCI) koja zauzimaju 5220,30 kvadratnih kilometara ili 37,8 odsto kopnene teritorije Crne Gore, 32 područja posebne zaštite za ptice (SPA) koja zauzimaju 5104,45 kvadratnih kilometara ili 36,96 odsto kopnene teritorije Crne Gore i sedam morskih područja od značaja za Zajednicu (marine pSCI) koja zauzimaju 179,37 kvadratnih kilometara što je oko 7,06 odsto. Ukupan predlog kopnenih i morskih ‘Natura 2000’ područja na teritoriji Crne Gore iznosi 7.219,83 kilometara kvadratnih, odnosno 44,15 odsto ukupne kopnene i morske površine teritorije Crne Gore”, ističe se u dokumentu.

Predložena morska područja su Bokokotorski zaliv, Platamuni, Katič, Stari Ulcinj, Trašte, ostrvo Sveti Nikola,Velika plaža i Ada Bojana.

Još prije četiri godine tadašnji pomoćnik sekretara za zaštitu imovine Opštine Budva Đorđe Zenović je prvo od tadašnjeg ministara ekologije prostornog planiranja i urbanizma Ratka Mitrovića, a potom njegove nasljednice ministarke Ane Novaković Đurović zatražio da taj vladin resor pokrene postupak kako bi ostrvo Sveti Nikola sa Tunjom dobilo status parka prirode i na njemu zabranila gradnja.

Zenović je bio izričit da ministri predlože Vladi da donese moratorijum na gradnju na ostrvu, odnosno izbriše ono što je Planom na njemu ucrtano.

“Obraćam se zahtjevom da na osnovu člana 28, stav 1 i stav 2 Zakona o zaštiti prirode pokrenete postupak za izradu stručne studije za zaštitu ostrva Sveti Nikola (Školj) sa Tunjom, koja čini sastavni dio ostrva kao park prirode. Naime, na svega kilometar od budvanskog Starog grada nalazi se najveće ostrvo na Južnom Jadranu... Ostrvo se prostire na 47 hektara, od čega 90 odsto površine čine šume 4. kategorije, dok ostrvo okružuju plaže u dužini od više od 840 metara. Ostrvo obiluje bogatom florom i faunom, predstavlja pravi raj za ptice i sitnu divljač, a 60-ih godina prošlog vijeka su bila dovedena dva para jelena lopatara sa ostrva Brioni, koji su predstavljali svojevrsnu atrakciju”, naveo je Zenović u dopisu u koji su “Vijesti” imale uvid.

Njegovi zahtjevi su do danas ostali bez odgovora od nadležnih iz Vlade.

Na Školju ucrtali kamp na tri i po hektara

Kompanija “Montecco development” iz Danilovgrada, u vlasništvu Predraga Pavličića, supruga predsjednice Vrhovnog suda Valentine Pavličić, moći će na svom zemljišnom kompleksu od tri i po hektara na ostrvu Sveti Nikola (Školj) naspram Budve da se bavi kamping turizmom.

To joj je omogućeno izmjenama i dopunama Programa privremenih objekata u zoni morskog dobra za period 2024-2028. godine koje je sačinilo Ministarstvo prostornog planiranja, urbanizma i državne imovine, a u koje su “Vijesti” nedavno objavile. To je izazvalo pravu buru u javnosti.

Resor na čijem je čelu ministar Slaven Radunović (Nova sprska demokratija) ucrtao je privremeni objekat - kamp površine 10.000 kvadrata. Osim kampa, izmjenama Programa privremenih objekata toj kompaniji ucrtan je i privremeni ugostiteljski objekat površine 70 kvadrata sa ugostiteljskom terasom od 200 kvadrata.

Pavličić je više od decenije vlasnik atraktivnog kompleksa na ostrvu Školj, ali nikada nije bilo moguće na njemu graditi, imajući u vidu da ne postoji detaljna planska razrada za najveće ostrvo na ovom dijelu Jadrana. Iako je Planom posebne namjene za obalno područje predviđeno da na ostrvu Sveti Nikola budu turistički kapaciteti od 500 ležaja i izgradnja marina od 50 vezova, nije precizirano gdje i na kojim parcelama.

( Vuk Lajović )