Lokalna uprava da se odrekne miliona: Dugovanja prema Opštini Pljevlja postala nenaplativa, neka stara i dvije decenije

Nezavisni revizor koji je radio reviziju završnog računa budžeta Opštine Pljevlja za 2025. godinu predložio je lokalnoj upravi da otpiše dio višemilionskih potraživanja za koja su iscrpljene sve zakonom predviđene mjere naplate, upozoravajući da se u opštinskim evidencijama i dalje nalaze dugovanja stara više od dvije decenije.

Revizor je u dijelu izvještaja pod nazivom “Skretanje pažnje”, iako nije izrazio rezervu na finansijske izvještaje Opštine, naveo da je neophodno razmotriti otpis potraživanja koja se u poslovnim knjigama vode još od 2003. godine, ukoliko su prethodno iskorišćeni svi mehanizmi prinudne naplate predviđeni zakonom.

Ukupna nenaplaćena potraživanja po osnovu sopstvenih prihoda Opštine Pljevlja na kraju prošle godine iznosila su 11.266.675 eura, dok se čak 10.712.346 eura odnosi na nenaplaćeni porez na nepokretnosti koji duguju pravna i fizička lica.

Od ukupnog iznosa, dugovanja za zemljište iznosila su 5.140.105 eura, dok su potraživanja za građevinske objekte dostigla 5.572.241 euro.

Godinu ranije stanje je bilo nešto povoljnije. Na kraju 2024. godine dug za zemljište iznosio je 4.852.262 eura, dok su potraživanja za građevinske objekte bila 4.721.482 eura, pa je ukupan dug po osnovu poreza na nepokretnosti iznosio 9.574.044 eura.

To znači da je za samo godinu poreski dug povećan za 1.138.302 eura.

Najveći dio ukupnih potraživanja odnosi se na pravna lica, a najveći pojedinačni dužnik je “Vektra Jakić”, koja je u međuvremenu otišla u stečaj, sa dugom od 2.768.327 eura.

Na listi najvećih poreskih dužnika nalazi se i “Montenegro Cement Company” sa dugovanjem od 406.249 eura.

Porez na nepokretnosti predstavlja jedan od najvažnijih sopstvenih prihoda lokalnih samouprava i u potpunosti pripada budžetu opštine na čijoj se teritoriji nepokretnost nalazi. Obveznici su vlasnici zemljišta i objekata, odnosno pravna i fizička lica, dok se poreska osnovica utvrđuje prema tržišnoj vrijednosti nepokretnosti na dan 1. januara godine za koju se porez obračunava.

U Pljevljima se poreske stope kreću od 0,25 do 0,70 odsto za stambene, poslovne i druge objekte, dok se za građevinsko i poljoprivredno zemljište primjenjuju stope od 0,25 do 0,40 odsto. Za privredna društva i druga pravna lica koja vode poslovne knjige primjenjuje se stopa od jedan odsto.

Poslove utvrđivanja, kontrole i naplate poreza na nepokretnosti obavlja lokalna uprava.

Prema odredbama Zakona o poreskoj administraciji, pravo na utvrđivanje i naplatu poreskih obaveza zastarijeva nakon pet godina ukoliko u tom periodu nadležni nije preduzimao radnje radi naplate, dok apsolutna zastara nastupa nakon deset godina od isteka godine u kojoj je porez trebalo utvrditi ili naplatiti. Svaka radnja poreskog organa usmjerena na naplatu prekida tok zastare i rok počinje da teče iznova.

S obzirom na to da se u evidencijama Opštine Pljevlja i dalje nalaze potraživanja stara više od 20 godina, revizor smatra da lokalna uprava treba da utvrdi za koja dugovanja više ne postoji pravni osnov za naplatu i da ih, nakon sprovedene procedure, otpiše iz poslovnih knjiga kako bi finansijski izvještaji prikazivali realno stanje naplativih potraživanja.

Preporuka revizora ne znači odustajanje od naplate dugova koji su i dalje pravno izvršni, već usklađivanje računovodstvenih evidencija sa stvarnim mogućnostima naplate i uklanjanje višedecenijskih potraživanja koja opterećuju bilanse Opštine Pljevlja.

( Goran Malidžan )