Bar: Postaviće novu tablu za "Crkvice"

Opština Bar planira da postavi nove informativne table kod Barskog trikonhosa, ostataka ranohrišćanske crkve prve naseobine drevnih Barana, najstarijeg vjerskog objekta na ovim prostorima, pa će tako biti zamijenjena sadašnja oronula tabla koja je u potpunosti izblijedila.

“Vijesti” su u avgustu 2025. godine objavile da se Barski trikonhos, kulturno dobro koje Barani nazivaju i “Crkvice”, nalazi u lošem stanju te da je pretrpio više oštećenja kamena i vezivnog materijala. Dio kamena bio je “izvađen” i nalazio se izvan ostataka zidina. U junu prošle godine, Opština Bar obratila se Upravi za zaštitu kulturnih dobara, u vezi sa sprovođenjem hitnih mjera sanacije na ovom kulturnom dobru, do izrade projektne dokumentacije, ukazujući na oštećenja ostataka ovog sakralnog objekta.

Opština je sada, početkom jula, raspisala tender za informativne ploče, s cjevastim okvirom i metalnim postoljem s anker pločom, iskop i betoniranje panela, ankere i vijce za vezu panela s betonskim temeljom, transport i montažu panela na licu mjesta na betonskoj temeljnoj podlozi.

U prvostepenom ishodu ovog pustupka, kako saznaju “Vijesti”, za najpovovljnijeg ponuđača izabrana je firma “Inox-Bar” s ponudom od 490 eura, dok je neispravnom proglašena ponuda kompanije “TOTEM” iz Podgorice u iznosu od 570 eura.

Procjena vrijednost ovog projekta u tenderskoj dokumentaciji iznosila je 600 eura a ovim procesom se nastavljaju aktivnosti na očuvanju lokaliteta barskih drevnih zidina koje su proteklih godina pretrpile znatnu štetu.

Opština je, potom, u oktobru prošle godine započela radove na sanaciji i očuvanju Trikonhosa, zaštićenog kulturnog dobra, sprovođenjem hitnih konzervatorskih mjera sanacije na nepokretnom kulturnom dobru “Ostaci trikonhalne crkve, Topolica”, koje je realizovao stručni tim JU Centra za konzervaciju i arheologiju Crne Gore.

Vrijednost radova u prvoj fazi iznosila je oko 15.500 eura, a planirani rok za završetak aktivnosti je bio 60 radnih dana.

Rukovodilac stručnog konzervatorskog tima Željko Čelebić istakao je tada da Opština Bar može služiti kao primjer odgovornog i posvećenog odnosa prema očuvanju kulturne baštine u Crnoj Gori.

“Realizacijom ovih aktivnosti Opština Bar potvrđuje svoj kontinuitet i posvećenost da se na kvalitetan i pažljiv način brine o kulturnim dobrima i očuvanju identiteta grada koji baštini izuzetno bogato istorijsko nasljeđe”, saopštili su lani iz tamošnje lokalne uprave.

Barski trihokonos otkriven je u arheološkim istraživanjima 1965. godine, na mjestu na kojem je, po narodnom predanju, postojala crkva “svetog kralja Vladimira”. Trikonhos je grčka riječ koja označava crkvenu građevinu s osnovom u obliku trolista, koju čine tri polukružne apside s polukalotama.

Po svojim arhitektonskim osobinama i stilskim koncepcijama, crkva je građena u vrijeme vizantijskog cara Justinijana (525-565 godine), u doba njegove velike obnove carstva. Pretpostavlja se da je ovdje u drugoj polovici 12. vijeka nastao i “Ljetopis popa Dukljanina.

( Marija Pešić )