Srpski svet s Vučjeg dola: Šta govore poruke poglavara SPC sa obilježavanja jedne od najvećih bitaka u istoriji CG

Porukom da su Crnogorci dio srpskih plemena, patrijarh Srpske pravoslavne crkve (SPC) Porfirije manipuliše srpstvom Crnogoraca, a radeći to tokom obilježavanja Vučedolske bitke, u društvu aktuelnih i bivših zvaničnika Srbije i Republike Srpske, priziva “srpski svet” u Crnoj Gori.

Tako docent na Fakultetu pravnih nauka Univerziteta Donja Gorica (UDG) Nikola Šaranović komentariše za “Vijesti” poruke poglavara SPC povodom obilježavanja 150. godišnjice jedne od najvećih bitaka u istoriji Crne Gore.

Porfirije je preksinoć, u besjedi na svečanoj akademiji u porti Saborne crkve Sv. Vasilija Ostroškog u Nikšiću, poručio da je bitka na Vučjem dolu “trajno svjedočanstvo vjere, nade i ljubavi”, ali i snage zajedništva više naroda.

“O onome što se na Vučjem dolu dogodilo, svjedoče istorija, narodno pamćenje i pjesma. Na tom mjestu našli su se, rame uz rame, Srbi iz različitih plemena i bratstava - Crnogorci, Brđani i Hercegovci, djeca iste svetosavske vjere i nasljednici svetolazarevskog predanja, predvođeni knjazom Nikolom (Petrović Njegoš), vojvodama, serdarima i barjaktarima, i u času velikog iskušenja stali jedni uz druge, svjesni da se sloboda zadobija i čuva slogom, vjernošću i spremnošću na žrtvu”, rekao je, između ostalog, tom prilikom.

Po dolasku Porfirija u Crnu Goru (28. jul), iz SPC je saopšteno da je pobjeda na Vučjem dolu ostala zapisana zlatnim slovima u istoriji srpskog naroda.

Poglavar SPC služio je juče liturgiju u crkvi na Vučjem dolu, čemu su prisustvovali visoki državni i lokalni funkcioneri, aktuelni i bivši zvaničnici Srbije i Republike Srpske, neki strani ambasadori...

Povratak na preddržavne elemente

Tumačeći izjavu Porfirija, Nikola Šaranović navodi da je, “nakon ekskluzivnog crnogorstva”, 150. godišnjicu Vučedolske bitke obilježilo i “inkluzivno srbijanstvo” na čelu s patrijarhom srpskim, čija pojava u Crnoj Gori, kaže, po pravilu izaziva kontroverze.

Prema riječima Šaranovića, pažljivi analitičari diskursa primijetiće vezu između Porfirijeve najnovije poruke i parole istaknute prilikom jednog njegovog dočeka u Boki kotorskoj - “Od Dunava do mora sinjega”. To je, podsjeća, stih iz Njegoševog ”Gorskog vijenca”, koji u cjelosti glasi: “Mala ti je žertva sva Srbija, od Dunava do mora sinjega”.

“Konotacija je glasila ‘Srbija od Dunava do mora sinjega’, čime je Boka obuhvaćena inkluzivnim srbijanstvom. Sad se otišlo korak dalje u pokušaju rascrnogorenja Crne Gore, podjelom na Crnogorce, Brđane i Hercegovce, vraćajući nas na preddržavne elemente”, ocjenjuje sagovornik.

To se, paradoksalno, ukazuje Šaranović, događa u vrijeme obilježavanja 230 godina Martinićke bitke i Stege, koje simbolizuju opštecrnogorsko ujedinjavanje.

“A upravo nam Martinićka bitka i Stega poručuju da prije stare Crne Gore i Brda postoji starija Crna Gora - Crnojevića i Balšića, kao i najstarija Crna Gora - Vojislavljevića. Kako je to zapisao Sveti Petar Cetinjski u ‘Kratkoj istoriji Crne Gore’: ‘Kako pređe srpskijeh carah od Nemanjića doma, tako i po presječeniju te carske familije’”, navodi sagovornik.

On podsjeća i na riječi kralja Nikole, “cara i vučedolskih junaka”, izgovorene na proglašenju Crne Gore kraljevinom: “Duboki su temelji ovoj obnovljenoj kraljevini našoj. Oni silaze do nekadašnjih zetskih kraljeva Vojislava, Mihaila i Bodina. Vrijeme je rušilo samo ono što je nad zemljom bilo, ali što je izidano bilo u njoj i što je usađeno bilo u srcima slobodnih gorštaka ovih planina, to nijedan silnik, koji je na našu otadžbinu nasrtao, nije mogao porušiti. Na tome dubokom temelju počeli smo mi zidati, i danas evo staroga kraljevstva našeg opet da blista pod suncem nebeskim”.

Šaranović ukazuje da je to je tradicija između dvije krune - prve Mihaila Vojislavljevića 1077. godine i druge kralja Nikole 1910.

Da, kako kaže, ne bi bilo “selektivnosti svojstvene ekskluzivnom crnogorstvu”, Šaranović napominje da kralj Nikola u tom govoru ističe kako se tvrdo uzda “da će prosvijećena Evropa, koja je do sada vazda uvažavala žrtve koje je knjaževina Crna Gora prinosila na oltar slobode i napretka, gledati u obnovljenoj kraljevini na ovoj strani Srpstva jemstvo i zalogu za održavanje mira u ovim krajevima”.

“Manipulišući srpstvom Crnogoraca na štetu Crne Gore, inkluzivno srbijanstvo obilježava Vučedolsku bitku u prisustvu zvaničnog izaslanika predsjednika Republike Srbije, kao i bivšeg predsjednika Republike Srpske, što neodoljivo asocira na vizije nekih protagonista ‘srpskog sveta’ o Republici Srpskoj u Crnoj Gori sa sjedištem u Nikšiću. Tako se s poglavarom SPC kao glavnim govornikom obilježilo 150 godina bitke, za koju je ratnike, oružje i barjake blagoslovio poglavar Crnogorske crkve Ilarion Roganović”, podvlači Šaranović.

Na liturgiji predstavnici Vlada Crne Gore i Srbije

Porfirijevoj jučerašnjoj liturgiji u Crkvi Sv. Velikomučenika Antinogena na Vučjem dolu, prisustvovali su, između ostalih, potpredsjednik Vlade za politički sistem, pravosuđe i antikorupciju Momo Koprivica (Demokrate), bivši predsjednik Republike Srpske Milorad Dodik, ambasador Rusije u Crnoj Gori Aleksandar Lukašik, ministar bez portfelja u Vladi Srbije Nenad Popović, rukovodstvo opštine Nikšić - čelnik Marko Kovačević (Nova srpska demokratija - NSD) i šefica lokalnog parlamenta Milica Lalatović Žižić (Pokret Evropa sad), predsjednik opštine Plužine Slobodan Delić (Socijalistička narodna partija), čelnik Pljevalja Dario Vraneš (NSD), prvi čovjek Herceg Novog Stevan Katić (Demokrate)...

Koprivica, Kovačević i Lalatović Žižić položili su juče vijence na spomen-obilježje vučedolskim junacima, dok su dan ranije to uradili ministar odbrane Dragan Krapović (Demokrate) i šef države Jakov Milatović.

U Dvorcu kralja Nikole u Nikšiću preksinoć je otvorena izložba dokumenata, koju je povodom obilježavanja 150 godina od Vučedolske bitke organizovala Opština Nikšić u saradnji sa JU “Muzeji i galerije”.

Kovačević je na izložbi, u ime opštine, dodijelio spomenicu mitropolitu crnogorsko-primorskom Joanikiju, ali i Trebinju, koju je u ime grada primio gradonačelnik Mirko Ćurić, dok je juče, na Vučjem dolu, uručio spomenice Porfiriju i Dodiku.

Iz nikšićkog odbora Demokratske partije socijalista poručili su sinoć da je Kovačević dodijelio “nepostojeće spomenice”, jer one nisu ustanovljene ni Statutom opštine, niti odlukom Skupštine opštine.

Bitka na Vučjem dolu odigrala se 28. jula 1876. na istoimenoj zaravni kod Bileće, koja je danas dio Bosne i Hercegovine (BiH), kraj njene granice s Crnom Gorom. Udružene, crnogorska vojska predvođena knjazom Nikolom i hercegovačka koju su predvodili iskusni serdari, izvojevale su veliku pobjedu nad znatno brojnijom osmanskom vojskom pod komandom Selim-paše i Muhtar-paše koja je imala ogromne gubitke, a zarobljeni su i visoki turski zapovjednici.

Ta pobjeda predstavlja jedan od ključnih događaja u oslobodilačkim ratovima, jer je dala veliki podstrek oslobodilačkom pokretu i znatno doprinijela kasnijem međunarodnom priznanju Crne Gore na Berlinskom kongresu 1878.

Dva Vučja dola

I obilježavanje godišnjice bitke na Vučjem dolu moralo je proći “u dvije kolone”.

Nevladina organizacija Crnogorske patriote Banjana i Oputnih rudina to je učinila u ponedeljak.

Kako prenosi RTNK, njihov program počeo je intoniranjem himne, podizanjem zastave jubileja i polaganjem vijenaca na spomenik palim junacima, da bi nakon protokolarnih obraćanja uslijedio kulturno-zabavni program u okviru kog je uprilična projekcija dokumentarnih filmova i nastupi vokalnih interpretatora, recitatora i narodnih guslara.

( Aljoša Turović )