Njemačka prvi put deportovala Avganistanca bez krivičnog dosijea

Let Erbasa A320-214 aviokompanije Freebird Airlines, koji je u utorak u 1.43 poletio sa aerodroma Lajpcig/Hale ka Trabzonu u Turskoj, a zatim nastavio za Kabul u Avganistanu, nije bio običan let. Bio je to let kojim je, po prvi put od dolaska talibana na vlast, pored 30 osuđenih prestupnika, iz Njemačke deportovan i jedan Avganistanac koji nije imao krivični dosije.

Riječ je, dakle, o presedanu koji je izazvao i glasne proteste. Na poziv Antirasističkog saveza, oko 260 ljudi okupilo se u holu aerodroma. Tamo su, pod jakim policijskim obezbjeđenjem, protestovali protiv deportacije.

Portparolka Saveza, Luka Miler, osvrnula se i na smrtonosni napad tokom Parade ponosa proteklog vikenda u Berlinu: „Dok sa svih strana stižu osude islamističkog nasilja u Berlinu, savezna vlada svojim dogovorima zapravo pruža podršku islamističkim talibanima.“

Ambasada i konzulat Avganistana pod kontrolom talibana

Pod „dogovorima“ Miler misli na optužbe koje brojne organizacije za ljudska prava i opozicija upućuju vladi, tvrdeći da ona daje legitimitet talibanima koji vladaju Avganistanom već pet godina, kako bi omogućila veći broj deportacija u tu zemlju. I ambasada Avganistana u Berlinu i konzulat u Bonu danas su pod kontrolom talibana.

Njemačka vlada zvanično ne priznaje talibansku vlast kao legitimnu vladu Avganistana, ali navodi da postoje kontakti isključivo na „tehničkom nivou“. Portparolka Ministarstva unutrašnjih poslova Elena Zinger, izjavila je u srijedu na konferenciji za novinare:

„Ministar ne sarađuje sa teroristima niti islamistima. Ovo nije saradnja s talibanima. Na nivou nadležnih organa postignut je dogovor koji omogućava sprovođenje deportacija“, rekla je.

Dobrint se poziva na koalicioni sporazum

Ono što jedni smatraju opasnim presedanom, drugi vide kao brzo sprovođenje koalicionog sporazuma. Savezni ministar unutrašnjih poslova Aleksander Dobrint izjavio je pred novinarima:

„Ranije sam jasno rekao da ćemo, u skladu s koalicionim sporazumom, započeti deportacije osuđenih prestupnika u Avganistan, ali da i osobe koje su dužne da napuste zemlju mogu biti deportovane ukoliko u Njemačkoj nisu ostvarile nikakvu integraciju.“

Prema riječima tog političara iz redova CSU, svako ko je prošao postupak za azil s negativnim ishodom i zbog toga je obavezan da napusti Njemačku, mora da računa s deportacijom ukoliko zemlju ne napusti dobrovoljno. Prema njegovim riječima, vlada Njemačke time dosljedno sprovodi svoju migracionu politiku.

„Migracioni zaokret“, kako je rekao, nastavlja se „uz kontrolu, jasan kurs i odlučnost“.

UN izvještava o poboljšanoj bezbjednosnoj situaciji

Od ponovnog pokretanja deportacija u Avganistan 2024. godine, Njemačka je u tu zemlju vratila više od 200 ljudi. Prema podacima organizacije Amnesti internešnel, najmanje jedna od tih osoba ubijena je po povratku. Njemačka vlada se pritom poziva na procjene Međunarodne organizacije za migracije (IOM), prema kojima je povratak muškaraca u Avganistan načelno ponovo moguć.

„Bezbjednosna situacija u Avganistanu značajno se poboljšala, to je jednostavno objektivna činjenica“, izjavila je za njemačku medijsku mrežu RND šefica kancelarije IOM-a u Kabulu, Mihjung Park. Istovremeno je naglasila: „U sadašnjim okolnostima ženama bismo izričito savjetovali da se ne vraćaju u Avganistan.“

Generalno, organizacije Ujedinjenih nacija upozoravaju na prinudne povratke, jer je ljudima koji se vraćaju potrebna pomoć i podrška.

Pro Azil: „Pređena još jedna crvena linija“

„Migracioni zaokret“ koji forsira ministar Dobrint, kao i njegova politika „čvrste ruke“, izazivaju oštre kritike organizacija za ljudska prava. Helen Rezene, izvršna direktorka organizacije Pro Azil, izjavila je za DW da je pogubno približavanje Njemačke talibanima „moralni bankrot i medveđa usluga u borbi protiv islamizma“.

„Najprije su društveno najmanje popularne grupe ljudi iskorišćene kao sredstvo za opravdavanje sporazuma o deportacijama sa talibanskim režimom. Ljudska prava pritom nisu igrala nikakvu ulogu. Istovremeno je prihvaćena postepena normalizacija međunarodno izolovanog režima. Sada je pređena još jedna crvena linija: prvi put je u Avganistan deportovana osoba koja nije bila osuđivana“, kaže Rezene.

Deportacija na 75. godišnjicu Ženevske konvencije o izbjeglicama

Amnesti internešnel osuđuje činjenicu da njemačka vlada, uprkos katastrofalnoj situaciji u oblasti ljudskih prava u Avganistanu, sve više pooštrava praksu deportacija. Nina Alizade Marandi, stručnjakinja za azilno pravo u toj organizaciji, podsjetila je u izjavi za DW da je upravo na dan deportacionog leta obilježena 75. godišnjica usvajanja Ženevske konvencije o statusu izbjeglica.

„Standardi zaštite ljudskih prava ne smiju se urušavati samo zato što je njihovo poštovanje politički nepopularno. Amnesti internešnel poziva njemačku vladu da odustane od daljih deportacija i da prati da li su Avganistanci koji su već deportovani mogli bezbjedno da uđu u zemlju i da li u Avganistanu mogu da žive bez progona i opasnosti po život.“

Opozicija: „Opasan i pogrešan put“

I njemačka opozicija oštro kritikuje činjenicu da je prvi put deportovan Avganistanac koji nije počinio nikakvo krivično djelo.

„Neodgovorno je što Aleksander Dobrint sada deportuje u Avganistan čak i ljude koji se ovdje ni po čemu nisu ogriješili o zakon“, izjavio je portparol poslaničke grupe Zelenih za unutrašnju politiku Marsel Emerih.

Prema njegovim riječima, ministar Dobrint je sklapanjem „prljavog dogovora“ radi deportacija ojačao talibane, „učinio nas podložnim ucjenama i oslabio bezbjednost same Njemačke“. Njemačka vlada, smatra političar Zelenih, s takvom politikom prema Avganistanu „ide opasnim pogrešnim putem“.

Poslanica Ljevice u parlamentu Saksonije, Julijane Nagel, ocijenila je da je deportacioni let „sramotan“ i zatražila da se aerodrom Lajpcig/Hale, koji je većim dijelom u vlasništvu pokrajine, više ne koristi za deportacije u Avganistan.

( Deutsche Welle )