Od pozorišta do „pozora”: Kako je Crna Gora ispisala najcrnje ljeto klupskog fudbala
Opštinska zavisnost, kadrovska nestabilnost i odsustvo sportske odgovornosti: crnogorski klupski fudbal je probio još jedno dno. Ako rukovodstva klubova i zvaničnici FSCG ponovo sve svale na vruće ljeto, težak let i nepovoljan žrijeb, biće još gore
U crnogorskom i srpskom jeziku postoji lijepa i sažeta riječ “pozorište” - teatar. Za rusko uho ona se odmah i bespogovorno čita kao “pozor” (sramota). Ljeta 2026. godine crnogorski klupski fudbal sam je napisao idealnu dramaturgiju za ovu jezičku igru.
Deset mečeva - deset poraza. Nula bodova u tabeli UEFA koeficijenata. Ovako apsolutan, bestidan neuspjeh država nije doživjela za svih 20 godina od sticanja nezavisnosti.
Razgovor o detaljima, nedostatku sreće ili sudijskim greškama gubi svaki smisao kada brojka izlazi iz okvira uobičajene fudbalske nesreće. Ovo je sistemska dijagnoza.
HRONIKA KATASTROFE: KAKO SE KOVALA “APSOLUTNA NULA”
Šema ljetnje evropske kampanje ispostavila se iznenađujuće ista za sva četiri predstavnika 1. CFL: ispadanje i “tamo”, i “nazad”.
Dečić je otvorio sezonu u prvom kvalifikacionom kolu Lige konferencija protiv letonske Liepaje i bespogovorno ispao po zbiru dva meča, ne uspjevši da se domogne rezultata ni na jednom od terena. Petrovac je krenuo istim scenarijem u duelu s litvanskim Žalgirisom: poraz kod kuće, poraz na gostovanju i završetak evropskog puta već u prvom kolu.
Mornar je uspio da se spotakne o andorski Atletik Eskaldes - protivnika koji se čak i po mjerilima malih država smatra skromnim poluamaterskim sastavom. Sutjeska, aktuelni šampion države, startovala je u kvalifikacijama Lige šampiona protiv kazahstanskog Kajrata. Primivši gol u nadoknadi vremena na gostovanju i propustivši remi kod kuće, klub je prešao u Ligu konferencija. Rasplet je uslijedio momentalno: poraz 0:3 već u prvom meču od bjeloruskog ML Vitebska.
Rezultat je porazan do kraja: deset mečeva, deset poraza i nula bodova. Nijednog remija, nijednog nagovještaja konkurencije s klubovima koje je teško nazvati velikanima kontinentalnog fudbala.
OVO NIJE SAMO NEUSPJEH - OVO JE NACIONALNI I EVROPSKI ANTIREKORD
Lokalni mediji nijesu birali riječi. Javni servis RTCG izašao je s lakoničnim naslovom “Apsolutna nula”, podgorički list Dan birao je još oštrije epitete, a u regionalnim srpskim, hrvatskim i bosanskim medijima izašle su desetine tekstova o “sramoti” i “krahu” susjeda.
Glavni veteran lokalne trenerske misli Brano Milačić u intervjuu za “Vijesti” formulisao je stav javnosti maksimalno direktno: “Od ovoga ne može biti gore. Naše društvo i naši klubovi zabili su posljednji ekser u poklopac sopstvenog kovčega”.
Statistika potvrđuje ovaj pesimizam. Po rezultatima startnih kola sezone 2026/27, Crna Gora je ostala jedina nacionalna asocijacija od 55 članica UEFA koja je pokazala apsolutnu nulu, odnosno koeficijent 0,000. Nijedna zemlja na kontinentu nije podbacila ovako sinhronizovano.
U tabeli UEFA koeficijenata Crna Gora je pala na 53. mjesto, a ispod nje trenutno se nalaze samo Vels i San Marino. Istovremeno, prvi put u istoriji crnogorski klubovi nijesu uspjeli da izbore nijedan remi čak ni na dionici od prvih osam mečeva kvalifikacija.
MIT O “LOŠIM TERENIMA” I STVARNI UZROCI KRAHA
Svaliti katastrofu na nedostatak novca ili užasnu infrastrukturu više neće proći. Ovo je zgodan mit iza kojeg su se godinama krili zvaničnici.
U posljednjih 15 godina Fudbalski savez Crne Gore (FSCG) uložio je u infrastrukturu oko 26 miliona eura. Širom zemlje pojavili su se savremeni vještački i hibridni travnjaci, izvršena je rekonstrukcija glavnog stadiona u Podgorici, a arene su dobile savremeno osvjetljenje. Travnjaci postoje. Svjetla ima dovoljno. U čemu je onda lanac stvarnih problema?
PSEUDOPROFESIONALNI REŽIM RADA
Kako redovno napominje Brano Milačić, crnogorski timovi treniraju sat i po dnevno, a pritom zahtijevaju profesionalne rezultate. Igrači ne dobijaju osnovnu fizičku pripremu, zbog čega na fonu evropskih prosječnih timova, čak i iz Litvanije i Letonije, Crnogorci izgledaju statično i brzo “gube dah” pod visokim pritiskom.
Tu su i kadrovska nestabilnost i odsustvo strategije.
Većina klubova živi iz sezone u sezonu od opštinskog novca. Ugovori s fudbalerima potpisuju se na 10-12 mjeseci. Igrači koji su otišli u srednje evropske lige i nijesu tamo uspjeli da se nametnu, poslije koje godine mirno se vraćaju u 1. CFL na ključne uloge, bez prave sportske motivacije. Istovremeno, sopstvene akademije nemaju višegodišnje programe dovođenja mladih do prvog tima.
GUBITAK VEZE “KLUB - GRAD”
Najdublji i najnevidljiviji problem je psihologija. Crnogorski fudbal je navikao da se krije iza izgovora: “nas je malo, tržište je malo, budžeti su skromni”. Ali glavno je nešto drugo - klubovi su izgubili vezu sa svojim gradovima. Na mnogim mečevima nestao je osjećaj da utakmica uopšte nešto znači za lokalnu publiku.
Kada tim cijelu godinu igra pred polupraznim tribinama, u atmosferi potpunog odsustva sportskog pritiska, kod fudbalera se jednostavno ne razvija otpornost na stres. Izlazeći na međunarodne mečeve, gdje treba izboriti pobjede “na zube”, timovi su “popustili” na prvi primljeni gol. Otuda i nula preokreta u devet mečeva.
POREĐENJE S REGIONOM
Objašnjavati neuspjeh budžetima nema smisla ako pogledamo balkanske komšije koji su ljeta 2026. godine rješavali slične zadatke.
Hrvatska pokazuje kako sistemski rad može donijeti rezultate. Hrvatski klubovi uglavnom prolaze dalje u prvim fazama kvalifikacija zahvaljujući radu sistemskih akademija svjetskog glasa i redovnim prodajama igrača.
Bosna i Hercegovina, sa uporedivim budžetima, uspijeva da zadrži konkurentnost svojih timova i da se bori za bodove, između ostalog zahvaljujući prilivu privatnih investitora i visokoj unutrašnjoj konkurenciji. Sjeverna Makedonija, koja ima slične finansijske mogućnosti, oslanja se na precizan skauting i infrastrukturu, pokazujući stabilan djelimičan rezultat.
Crna Gora je, nasuprot tome, ostala na apsolutnoj nuli. Dok se komšije probijaju u sljedeća kola, crnogorski fudbal, sa sličnim ili bliskim nivoom finansiranja, ostaje zarobljen u opštinskoj zavisnosti, kadrovskoj nestabilnosti i odsustvu sportske odgovornosti.
ŠTA DALJE?
Rezultat 0 od 9 - ovo je prekretnica. Dokazivati da nas je “iznevjerio žrijeb” više ne mogu ni najžešći optimisti. Da bi se izašlo iz podruma UEFA rejtinga, potrebni su radikalni koraci.
Prije svega, mora se preispitati trenažni proces i preći na intenzivnu fizičku pripremu i angažovanje savremenih metodičara za taktiku. Bez promjene načina rada teško je očekivati promjenu rezultata.
Potrebna je i reforma ugovora i rada s mlađim kategorijama. Praksa jednogodišnjih ugovora s “veteranima-povratnicima” morala bi da bude zamijenjena dugoročnijim ugovorima s mladićima iz sopstvenog kadra, uz ozbiljniji i dugoročniji plan razvoja igrača.
Treći važan front je marketing i rad s publikom. Navijače treba vratiti na stadione, a klubovima vratiti osjećaj da rezultat meča nije samo broj na semaforu, već događaj koji je važan za cijeli grad. Bez publike, pritiska i osjećaja pripadnosti teško je izgraditi takmičarski karakter.
REZIME
Crnogorski klupski fudbal je probio još jedno dno. Ako rukovodstva klubova i zvaničnici FSCG ponovo sve svale na vruće ljeto, težak let i nepovoljan žrijeb, igra riječi sa “teatrom” i “sramotom” konačno će izgubiti svaki elegantan smisao. Na sceni će ostati samo drugo.
Autor je državljanin Rusije, koji od 2022. živi u Crnoj Gori, koji vodi kanal o crnogorskom fudbalu (t.me/montenegrofootball), koji prati domaću ligu i evropske nastupe crnogorskih klubova i koji sam kaže da mu nije svejedno za sudbinu crnogorskog fudbala
( Anton Bakharev )