Rušili na Žabljaku štale, u Budvi betonske objekte: Od januara srušeno najmanje 26 nelegalnih objekata i konstrukcija
Na katastarskoj parceli 2904 KO Budva uklonjeno je 11 armiranobetonskih objekata ukupne površine 2.200 kvadratnih metara, a u zoni deponije Brajići uklonjeno pet dotrajalih i nebezbjednih armiranobetonskih objekata
U prvih šest mjeseci 2026. godine, državno preduzeće “Zaštita prostora Crne Gore” srušilo je najmanje 26 nelegalnih objekata i konstrukcija. Rušenje i uklanjanje objekata, odvoz materijala i prateći radovi širom države koštali su ukupno 351.625,34 eura sa PDV-om.
To pokazuje analiza pojedinačnih izvještaja koje je preduzeće dostavilo Mreži za afirmaciju nevladinog sektora (MANS), po zahtjevu za slobodan pristup informacijama o administrativnom izvršenju rješenja o rušenju od početka januara do kraja juna 2026. godine.
Najveći posao obavljen je na katastarskoj parceli 2904 KO Budva, gdje je uklonjeno 11 armiranobetonskih objekata ukupne površine 2.200 kvadratnih metara.
Rušenje prvih pet objekata, ukupne površine 1.032,7 kvadrata, obračunato je na 65.922,01 euro sa PDV-om. Završna faza obuhvatila je još šest objekata površine 1.167,5 kvadrata, kao i uklanjanje šuta sa svih 11 građevina.
Dvije faze zajedno koštale su 193.892,40 eura, što čini oko 55 odsto vrijednosti svih obračuna iz dostavljene dokumentacije.
Na drugoj lokaciji u budvanskom naselju Lugovi od 30. marta do 3. aprila uklonjen je polumontažni objekat od 242 kvadrata. Rušenje i odvoz 540 kubika šuta, nakon desetoprocentnog rabata, obračunati su na 22.084,92 eura sa PDV-om.
U Budvi je u aprilu uklonjen i ogradni zid sa podestom i betonskim lukom, za šta je obračunato 905,62 eura.
Drugi najveći pojedinačni obračun odnosi se na zonu deponije Brajići. Tamo je uklonjeno pet dotrajalih i nebezbjednih armiranobetonskih objekata ukupne površine 219,32 kvadrata i više betonskih greda.
Međutim, iznos od 78.249,80 eura sa PDV-om ne odnosi se samo na rušenje. U njega su uključeni uklanjanje asfalta i klupa na stadionu u Lugovima, radovi na oko 6.000 kvadrata deponije, ravnanje i zatrpavanje otpada, nabavka tampona, prevoz grebanog asfalta i rad teške mehanizacije.
Kada se taj paket izdvoji, jer obuhvata znatno šire radove od rušenja objekata, vrijednost preostalih obračuna iznosi 273.375,54 eura sa PDV-om.
U junu su na katastarskim parcelama 2838/1 i 3690/1 KO Žabljak rušeni pomoćni objekti – štale. Zidani objekti imali su ukupno 269 kvadrata, dok su drveni zauzimali 589,5 kvadrata.
Građevinski otpad ostavljen je na parcelama jer inspekcija nije naložila njegov odvoz, a taj posao je povjeren lokalnom komunalnom preduzeću. Nakon rabata od deset odsto, radovi su obračunati na 34.991,27 eura sa PDV-om.
Iz dokumentacije se ne može utvrditi tačan broj porušenih štala jer su površine prikazane zbirno.
U Ulcinjskom polju uklonjena je improvizovana prelazna konstrukcija preko odvodnog kanala i prizemni objekat čvrste gradnje od 23,8 kvadrata, a u Donjem Štoju ručno je uklonjena otvorena garaža od metalne konstrukcije površine 51,87 kvadrata.
Privremeni montažno-demontažni objekat od 46 kvadrata, koji se nalazio uz Obalu Iva Novakovića u Sutomoru, uklonjen je krajem maja. Četiri kamionske ture otpada prevezene su na Možuru, a radovi su obračunati na 3.929,84 eura.
U Nikšiću je uklonjen privremeni poslovni objekat površine 15,5 kvadrata, dok je na području Podgorice uklonjen kiosk u Donjim Mrkama, kamp-prikolica i dotrajali drveni objekat u Ulici Petra Lubarde, kao i ograda, kapija i šaht na Mareškom kanalu. Za građevine kod stadiona FK Podgorica uklonjeno je 76 metara metalne ograde Univerziteta Crne Gore, sedam metara kapije, 23 metra improvizovane ograde i 37 metara armiranobetonskog zida visine tri metra. Ostale objekte iz inspekcijskog rješenja uklonio je sam subjekt nadzora.
Sabiranjem površina objekata za koje su dati uporedivi podaci proizlazi da je uklonjeno najmanje 3.676,5 kvadratnih metara građevina i natkrivenih konstrukcija.
Ta brojka ne obuhvata ograde, kapije, šaht, betonski propust i druge elemente iskazane u metrima ili kubnim metrima, niti omogućava utvrđivanje preciznog broja svih uklonjenih objekata.
U izvještajima je pojedinačno pobrojano najmanje 26 objekata i konstrukcija, uz nepoznat broj pomoćnih objekata na Žabljaku i više ograda i drugih elemenata infrastrukture.
Dokument za objekat u Sutomoru navodi i da su istog radnog dana rušena dva objekta, ali dostavljeni materijal sadrži obračun samo za jedan.
Dodatnu nejasnoću predstavlja to što svi uklonjeni objekti nijesu u izvještajima izričito označeni kao nelegalno izgrađeni. Dio njih opisan je kao privremen, dotrajao, nebezbjedan ili postavljen na javnoj površini, dok su radovi na Brajićima obuhvatili i sanaciju deponije.
Raičković: Sve zavisi od inspektora
Za razliku od prošle, ove godine prema podacima “Zaštite prostora Crne Gore” d.o.o. nije bilo neuspješnih pokušaja rušenja nelegalnih objekata.
“Naše ekipe na terenu postupaju isključivo po neposrednom nalogu i uputstvima inspektora koji vodi postupak. Istovremeno, “Zaštita prostora Crne Gore” d.o.o. nema nikakve nadležnosti niti mogućnosti uticaja na rad, odziv i taktičko postupanje Uprave policije, čija se asistencija ugovara i koordinira na nivou organa koji vodi upravni postupak”, kaže za “Vijesti” Slađan Raičković, izvršni direktor državnog preduzeća “Zaštita prostora Crne Gore” d.o.o. koje se bavi rušenjem nelegalno izgrađenih objekata.
Iako je preduzeće “Zaštita prostora Crne Gore” tokom 2025. godine sprovelo niz uspješnih akcija uklanjanja nelegalnih objekata širom države, kako su “Vijesti” pisale, bageri su u Nikšiću ostali nemoćni pred kafanskim baštama. Serija planiranih rušenja u Njegoševoj ulici i na Trgu slobode neslavno je propala jer su građani “živim zidom”, odnosno masovnim sjedenjem za stolovima, spriječili inspektore i radnike da izvrše zadatak. Pored fizičkog otpora, pojedini vlasnici su posegnuli i za procesnim preprekama, poput zahtjeva za izuzeće postupajućih inspektora, čime su dodatno odložili izvršenje rješenja.
“Pitanja koja se odnose na vrijeme početka izvršenja, kao i odluke o eventualnom prekidu ili odlaganju radova usljed fizičkog prisustva lica ili bezbjednosne procjene, u “striktnoj su nadležnosti postupajućeg inspektora” koji rukovodi izvršenjem na licu mjesta”, objašnjava Raičković.
On želi da naglasi da “Zaštita prostora Crne Gore” d.o.o. funkcioniše isključivo kao “izvršna služba nadležnih organa”.
“Kompletan upravni postupak protiv nelegalnih graditelja - od donošenja rješenja, preko utvrđivanja dinamike, pa sve do odlučivanja o troškovima postupka i njihovom naknadnom regresiranju (naplati) od investitora - vode isključivo postupajući organi (urbanističko-građevinska inspekcija i komunalne inspekcije lokalnih samouprava). Shodno tome, naše Društvo nema zakonsko ovlašćenje da javno iznosi zbirne podatke iz tuđih upravnih predmeta, niti da tumači finansijske aspekte naplate troškova, pa Vas upućujemo da ove podatke zatražite od nadležnih inspekcija koje vode te postupke”, dodaje izvršni direktor “Zaštite prostora Crne Gore” d.o.o.
Raičković naglašava da je Društvo “Zaštita prostora Crne Gore” d.o.o. specijalizovano preduzeće osnovano od strane Vlade Crne Gore sa primarnom djelatnošću sprovođenja administrativnog izvršenja rješenja o rušenju, uklanjanju i vraćanju u prvobitno stanje zemljišta i objekata. Shodno Odluci o osnivanju, Društvo ima potpisane ugovore o poslovno-tehničkoj saradnji sa nadležnim Ministarstvom prostornog planiranja, urbanizma i državne imovine i sa gotovo svim opštinama u Crnoj Gori, uključujući i Glavni grad Podgoricu.
“Ovi ugovori predstavljaju zakonski okvir za pružanje tehničke i logističke podrške nadležnim inspekcijskim službama u zaštiti prostora od nelegalne gradnje”, ističe izvršni direktor “Zaštite prostora Crne Gore” d.o.o.
Krivične prijave protiv vlasnika kafića u Nikšiću
Protiv odgovornih lica ugostiteljskih objekata sa Trga Slobode i ulice Njegoševe u Nikšiću Služba komunalne inspekcije je podnijela krivične prijave tamošnjem Osnovnom državnom tužilaštvu jer su sprečili državno preduzeće “Zaštita prostora Crne Gore”, početkom prošle godine, da ukloni bespravno podignute terase.
Građani su “živim zidom”, odnosno masovnim sjedjenjem za stolovima, spriječili inspektore i radnike da uklone terase, između ostalog, u kafićima “Manipe”, “Gradske-Cataleye”, “Price”, “Pasaža” i “Granda”.
Kako navode u nikšićkom Sekretarijatu za inspekcijski nadzor, za sve predmetne privremene objekte - ugostiteljske terase, koje su postavljene bez potrebne dokumentacije propisane Zakonom, sprovedeni su upravni postupci i donesena rješenja kojim se naređuju uklanjanje terasa.
“Izvršenja rješenja su zakazivana više puta i ista nijesu sprovedena iz objektivnih razloga. Izvršenja koja su zakazivana u periodu od 20-26 februara 2025 godine, nijesu sprovedena iz razloga sprečavanja komulnog inspektora u vršenju službene radnje od strane odgovornih lica i gostiju predmetnih ugotiteljskih objekata o čemu je obaviještena Uprava policije - Regionalni centar “Zapad - odjeljenje bezbjednosti Nikšić” radi preduzimanja mjera iz njihove nadležnosti. Od strane Uprave policije protiv navedenih lica podneseni su zahtjevi za pokretanje prekršajnog postupka nadležnom Sudu za prekršaje”, ističu u Sekretarijatu za inspekcijski nadzor.
Oni dodaju da je za izvršenje rješenja ova inspekcija je uputila zahtjev za pružanje asistencije Komunalnoj policiji i Upravi policije.
“Od strane Uprave policije zvaničnim aktom su odbijeni zahtjevi za pružanje asistencije sa obrazloženjem da između ostalog Komunalna policija nije po pitanju do kraja sprovela postupak primjene ovlašćenja koja im propisuje Zakon o komunalnoj policiji (čl.7 i čl.9)”, objašnjavaju u Sekretarijatu.
Izvršenje rješenja o uklanjanju ugostiteljske terase DOO”Kofein” je zakazivano četiri puta, kazali su u Sekretarijat za inspekcijski nadzor ističući da o narednom datumu izvršenja rješenja koja se odnose na uklanjanje ugostiteljskih terasa sa Trga slobode i iz ulice Njegoševe biće blagovremeno obaviještena odgovorna lica ugostiteljskih objekata.
( Vukašin Obradović )