Stop poslovanju sa bankom bliskom Vučiću

Vlada Crne Gore iznenada je, i bez detaljnijeg obrazloženja, povukla saglasnost koju je prethodno dala kompaniji “Luštica Development” iz Tivta da može uspostaviti založno pravo na pravo korišćenja objekta nautičkog turizma - marine sa obalnim šetalištem u turističkom rizortu Luštica Bay, u korist Alta banke iz Beograda.

Založno pravo je trebalo biti uspostavljeno kao sredstvo obezbjeđenja vraćanja kredita u iznosu od 15 miliona eura, koji je “Luštica Development” namjeravala da uzme kod te banke.

Zbog toga što kontroverzni pravni posao nije realizovan, “Luštica Development” nije uzela novi višemilionski kredit kod beogradske banke koju tamošnji mediji dovode u vezu sa režimom srbijanskog predsjednika Aleksandra Vučića i njegovom Srpskom naprednom strankom. Veze između Alta banke i porodice Vučić predmet su čestih političkih optužbi opozicije u Srbiji i regionu. Opozicione stranke tvrde da je vlasnik banke, biznismen Davor Macura, paravan i “finansijski novčanik” predsjednika Vučića i njegovog brata Andreja, što vlasti u Beogradu demantuju...

“Vijesti” su 26. jula objavile da je Vlada dobila zahtjev za davanje saglasnosti na uspostavljanje založnog prava na pravo korišćenja marine sa obalnim šetalištem u turističkom rizortu Luštica Bay. Uspostavljanjem založnog prava na pravu korišćenja te državne imovine koje sada ima “Luštica Development”, Alta banka bi se osigurala da će joj crnogorska kompanija koja razvija luksuzni turistički rizort Luštica Bay kod Tivta vratiti kredit u iznosu od 15 miliona eura.

U vrijeme objavljivanja tog teksta, na sajtu Vlade još nijesu bili publikovani zaključci koje je kabinet premijera Milojka Spajića (PES) usvojio povodom tog zahtjeva, kada je o njemu odlučivano na telefonskoj sjednici održanoj 29. juna. Međutim, naknadno se ispostavilo da je Vlada toga dana prihvatila zahtjev “Luštice Development” koji podrazumijeva da beogradska banka uspostavi založno pravo koje bi joj garantovalo da, u slučaju da joj “Luštica Development” ne vrati kredit po ugovorenim rokovima, postane korisnik marine i obalnog šetališta sa više izgrađenih objekata na katastarskoj parceli 111772 KO Radovići u Tivtu, ukupne površine 18.000 kvadrata.

Samo dva dana nakon što su “Vijesti” objavile informaciju da je “Luštica Development” tražila zeleno svjetlo Vlade za ovaj kontroverzni aranžman, kabinet premijera Spajića je, opet na telefonskoj sjednici, 28. jula promijenio svoju raniju odluku, pa je Vlada poništila zaključak od 29. juna i time nije dozvolila kompaniji da stavi pod bankarsku hipoteku državnu zemlju, odnosno marinu sa obalnim šetalištem izgrađenu u srcu kompleksa Luštica Bay. U obrazloženju Odluke o stavljanju van snage zaključka od 29. juna, nije navedeno iz kojeg konkretno razloga se Vlada naknadno odlučila na ovakav korak, već samo piše da su “nastupile određene pravne i činjenične okolnosti usljed kojih je prestao osnov za dalje postojanje upisanog založnog prava, te da je potrebno sprovesti postupak njegovog brisanja iz javnih evidencija”.

Uvidom u katastarske podatke u kojem je upisana i predmetna parcela 1117/2, vidi se da nema upisa tog založnog prava Alta banke, niti je u vremenu dok je na snazi bila prethodno data saglasnost Vlade za njegov upis (od 29. juna do 28. jula) katastru podnesen bilo kakav aktivni zahtjev za upis takvog tereta.

Potvrđuju da nemaju kreditnih aranžmana s Alta bankom, ali ne odgovaraju na pitanja

Iz kompanije “Luštica Development” juče su kratko kazali “Vijestima” da potvrđuju da trenutno nemaju nikakve kreditne aranžmane sa Alta bankom.

Iz te kompanije, čiji je većinski vlasnik egipatsko-švajcarski konzorcijum “Orascom Development”, ali u kojoj i Vlada ima nešto manje od 10 odsto akcija, nijesu odgovorili na pitanje koliko je ukupno do sada kreditnih aranžmana, kada i u kojoj vrijednosti “Luštica Development” potpisala sa Alta bankom Beograd kao kreditorom, te koja su za njih izdata sredstva obezbjeđenja. Nije odgovoreno ni zbog čega “Luštica Development” posluje konkretno sa Alta bankom Beograd kao kreditorom svojih poslovnih aktivnosti u Crnoj Gori, odnosno zašto kredite ne uzima kod poslovnih banaka u Crnoj Gori, Švajcarskoj ili Egiptu, kao državama porijekla kompanije “Orascom Development”.

Da li poslovanje sa Alta bankom Beograd u kontekstu njene veoma izražene povezanosti u javnosti Srbije sa tamošnjim režimom i Srpskom naprednom strankom predsjednika Srbije Aleksandra Vučića može da ima negativne reperkusije na poslovni imidž kompanije “Luštica Development”, odnosno čitavog projekta Luštica Bay, pitanje je na koje “Vijesti” takođe nijesu dobile konkretan odgovor.

Na pitanje vezano za njihovu dosadašnju poslovno-kreditnu saradnju sa “Lušticom Development” i najnoviji aranžman po kome su trebali da dobiju založno pravo nad korišćenjem atraktivne crnogorske državne imovine - marine, nijesu odgovorili ni iz Alta banke.

Iz Ministarstva poručuju da se nijesu stekli uslovi, ali ne preciziraju koji

Iz Ministarstva urbanizma, prostornog planiranja i državne imovine (MDUP), na čijem je čelu ministar Slaven Radunović (Nova Srpska demokratija), na čiji je formalni predlog Vlada 29. juna dala kasnije povučenu saglasnost “Luštici Development” da se zaduži na konto državne imovine, kazali su da im je kompanija iz Tivta podnijela “zahtjev za davanje saglasnosti za uspostavljanje založnog prava na pravo korišćenja objekta nautičkog turizma - marine sa obalnim šetalištem, kao sredstva obezbjeđenja planiranog kreditnog aranžmana sa Alta bankom AD Beograd”.

“Postupajući po podnijetom zahtjevu, MDUP je sprovelo propisanu proceduru, pribavilo mišljenja relevantnih institucija i pripremilo materijal na odlučivanje radnim tijelima Vlade. Imajući u vidu značaj nastavka investicionog ciklusa i realizacije projekta od interesa za Crnu Goru, Vlada je iskazala spremnost da omogući realizaciju planiranog kreditnog aranžmana, uz jasno definisane uslove koje je bilo potrebno ispuniti prije realizacije predmetnog pravnog posla. Međutim, kako kompanija ‘Luštica Development’ nije realizovala aktivnosti koje je Vlada utvrdila kao uslov za realizaciju date saglasnosti, nijesu se stekli uslovi za sprovođenje predmetnog zaključka”, objasnili su iz MDUP.

Nijesu precizirali koji su to konkretno “uslovi koje je bilo potrebno ispuniti prije realizacije predmetnog pravnog posla”, ali takvo nešto (a da se odnosi na kompaniju “Luštica Development”) ne postoji u zaključcima Vlade od 29. juna, kada je ona pristala na ovaj kreditni posao. Tada je Vlada u zaključcima još jednom naložila Ministarstvu turizma da bez odlaganja raspiše tender za “imenovanje firme ili međunarodno ovlašćenje računovođe, sa značajnim iskustvom u sektoru turizma da procijene da li su obaveze minimalnog investiranja izvršene, u vezi sa odredbama Ugovora o zakupu i izgradnji koji se odnosi na Lušticu Development”.

Isto tako, u zaključcima je Radunovićev MDUP obavezan da, nakon što mu bude dostavljen izvještaj kontrolora, a koji još nije ni izabran, “pokrene postupak pregovora za zaključenje aneksa Ugovora sa Projektnom kompanijom (Luštica Development - prim. aut.)”. Ovaj ugovor je sklopljen još 2009. godine.

Vlada je, naime, još sredinom januara zadužila Ministarstvo turizma koje vodi ministarka Simonida Kordić (Nova srpska demokratija) da najkasnije do kraja marta 2026. godine raspiše novi tender za “imenovanje firme ili međunarodno ovlašćenje računovođe, sa značajnim iskustvom u sektoru turizma da procijene da li su obaveze minimalnog investiranja izvršene, u vezi sa odredbama Ugovora o zakupu i izgradnji koji se odnosi na Lušticu Development”.

Međutim, kontrolor realizacije ove investicije koja zvanično važi za najveće strano green field ulaganje u Crnoj Gori, ni do danas nije angažovan, iako je Vlada prije pola godine konstatovala da je to “obaveza koja je neophodna u cilju adekvatnog praćenja realizacije projekta”.

Iz MDUP-a su “Vijestima” kazali da je Vlada u prethodnom periodu razmatrala zahtjeve kompanije “Luštica Development” koji su se “odnosili na davanje saglasnosti za uspostavljanje založnog prava radi obezbjeđenja kreditnih aranžmana, uključujući i aranžmane sa Alta bankom Beograd”.

Zašto se ne zadužuju kod banaka u Crnoj Gori ili Švajcarskoj

“U svakom pojedinačnom slučaju odluke su donošene na osnovu dostavljene dokumentacije, uz sprovedenu zakonom propisanu proceduru i sagledavanje svih relevantnih pravnih, ekonomskih i razvojnih aspekata. Prilikom odlučivanja, vođeno je računa o tome da realizacija istog ima višestruki značaj za razvoj turizma, unapređenje investicione klime i jačanje međunarodne prepoznatljivosti Crne Gore, kao atraktivne turističke i investicione destinacije. Projekat Luštica Bay predstavlja investiciju od strateškog značaja za državu i njegov razvoj doprinio je pozicioniranju Crne Gore na međunarodnom turističkom tržištu i promocije države kao destinacije održivog turizma”, saopštili su iz Radunovićevog resora, dodajući da je stoga Vlada “i ranije, kada su za to bili ispunjeni uslovi, davala saglasnosti koje su omogućile kompaniji da obezbijedi finansijska sredstva neophodna za nastavak investicionog ciklusa”.

“Riječ je o kreditu u iznosu od 8,3 miliona eura, sa rokom dospijeća tri godine i grejs periodom od 12 mjeseci, dok je kao sredstvo obezbjeđenja bio prvi hotel koji je sagrađen u tom kompleksu i to: hotel ‘The Chedi Lustuca Bay’ - objekat br.1, na katastarskoj parceli broj 1100/184, ukupne površine 2.959 m2 i hotel ‘The Chedi Lustuca Bay’ - objekat br.1, na katastarskoj parceli broj 1117/21, ukupne površine 3.411 m2”, precizirali su iz MDUP-a.

Ni oni, ni kabinet premijera Spajića nijesu odgovorili na naše pitanje zašto Vlada, kao akcionar kompanije “Luštica Development”, do sada nije insistirala da ta kompanija kreditne aranžmane za nastavak poslovanja u Crnoj Gori uzima prvenstveno kod poslovnih banaka u Crnoj Gori, Švajcarskoj/Egiptu - kao državama porijekla kompanije “Orascom Development”.

Bez odgovora je ostalo i pitanje da li po viđenju Vlade poslovanje sa Alta bankom Beograd u kontekstu njene veoma izražene povezanosti u javnosti Srbije sa tamošnjim režimom može da ima negativne reperkusije na poslovni imidž kompanije “Luštica Development”, odnosno čitavog projekta Luštica Bay u kojem je Vlada akcionar, odnosno isključivi vlasnik sve u međuvremenu izgrađene infrastrukture u pojasu morskog dobra.

( Siniša Luković )