Interpretativni i stvaralački izazovi

Treći pijanistički resital na ovogodišnjem KotorArtu održao je Siheng Sung, jedan od značajnijih kineskih pijanista svoje generacije. U okviru platforme China Stage, on je u ponedjeljak 10. avgusta, u Crkvi Sv. Duha izveo djela zapadnoevropskih kompozitora: Kloda Debisija, Volfganga Amadeusa Mocarta i Frederika Šopena, a kao ekskluzivitet za festivalsku publiku i širi region i nekoliko svojih kompozicija.

Očigledan produkt međunarodne saradnje KotorArta jeste festivalski program China Stage, kroz koji se već više godina predstavljaju umjetnici iz Kine. Intenziviranje međuinstitucionalne saradnje sa Šangajskom međunarodnom kulturnom asocijacijom rezultiralo je solističkim resitalima i koncertima kamerne muzike, na kojima su se tokom godina predstavili kako mladi tako i afirmisani umjetnici. Među ranijim nastupima posebno su ostali upečatljivi koncerti violiniste Dan Džua i sopranistkinje Vandže Džang.

Siheng Sung, koji je ove godine nastupio, muzičko obrazovanje stekao je na Pariskom konzervatorijumu, a koncertnu djelatnost razvija širom svijeta, nastupajući u Kini, Evropi i SAD. Najmlađi je stalni umjetnik Šangajskog Grand teatra, a ističe se i po multimedijalnim koncertima na kojima spaja muziku, pozorište, sliku i književnost, nastojeći da publici ponudi nove načine predstavljanja klasične muzike u 21. vijeku. Iako bi domaćoj publici svakako bilo zanimljivo da se s takvim konceptom upozna, Sung se odlučio za klasičan resital.

Neobično koncipiran program pokazao je, kako strukturno tako i stilski, izraženu heterogenost. Resital je započeo popularnim stavom iz Bergamske svite Kloda Debisija - Mjesečinom, koja kao samostalna kompozicija često pripada edukativnoj praksi, dok se na koncertima nerijetko izvodi na bis. Ovaj popularni stav smo na KotorArtu, međutim, slušali izvan konteksta koji mu daje izvorna četvorostavačna svita, odnosno izvan uobičajenog izvođenja svite u cjelini. Potom je uslijedio stilski zaokret prema klasicizmu, ovoga puta kroz cjelovito djelo - Volfganga Amadeusa Mocarta. Odabravši jednu od njegovih najpoznatijih sonata, takozvanu Sonatu facile, K. 545, Sung je sebe izložio posebnom izvođačkom izazovu, budući da je riječ o djelu čije su interpretacije široko poznate i duboko ukorijenjene u izvođačkoj tradiciji. Uslijedile su kompozicije koje je Sung komponovao, da bi resital zaokružio Šopenovom zbirkom Preludijuma, op. 28. Upravo je ta zbirka omogućila pijanisti da pokaže različite interpretativne potencijale - od virtuoziteta i tehničke spretnosti, preko lirske senzibilnosti, do sposobnosti građenja dramaturgije jedne izuzetno specifične i heterogene cjeline.

Ovako stilski razuđen program, međutim, otežao je i stilsko profilisanje pojedinačnih kompozicija. Pored povremenih tehničkih problema u finoj upotrebi pedala, naročito pri završecima fraza i pojedinih većih formalnih odsjeka, izvođenje je u određenoj mjeri udaljilo djela od njihovih stilskih polazišta. Kod Debisija, tako, zvučna slika Mjesečine nije ostavila snažniji utisak: izostala je ona suptilna nijansiranost koja stvara prepoznatljivu atmosferu kao paradigmu muzičkog impresionizma. U Mocartovoj Sonati K. 545, pak, u prvom stavu bila je donekle apstrahovana karakterna diferencijacija prve i druge teme, čime je oslabljen njihov kontrastni odnos, dok su sporija tempa u drugom i trećem stavu u izvjesnoj mjeri narušila njihove karaktere i unutrašnju pokretljivost. U tom smislu, Šopenovi Prelidi predstavljali su znatno čvršću i reprezentativniju tačku resitala. Kroz ciklus Sung je uspio da uspostavi jasniju dramaturgiju, gradeći nekoliko izraženih vrhunaca i pritom povezujući njihove međusobno različite karaktere u koherentnu cjelinu.

Siheng Sung je na ovogodišnjem KotorArtu nastavio da razvija strategiju promocije kineskih kompozitora. Nakon djela autora poput Li Goučuena, Lju Tjenhua i Mao Juena, koje smo slušali prethodnih godina, Sung je predstavio svoje rane opuse, pokazujući karakterističnu pijanističko-interpretativnu transmisiju u kompozicionu fakturu, odnosno proces u kojem djelo očigledno u velikoj mjeri nastaje iz izvođačkog iskustva, a manje iz sistematičnog poznavanja kompozicionih tehnika i savremenih stilskih postupaka. U tom smislu, komadi iz zbirki Muzički dnevnik Sihenga Sunga, op. 1 i Pjesme iz Zemlje, op. 2 su eklektički konstruisani i upućuju na reference iz različitih muzičkih praksi. U pojedinim pasažima prepoznaje se uticaj klavirske literature, naročito u tehničkom oblikovanju pojedinih blokova etidnog tipa, dok se u drugim segmentima otvaraju asocijacije na filmsku muziku. Sung tako svoje izvođačko iskustvo neposredno prenosi u kompozitorski postupak, stvarajući muziku koja se ne oslanja na jedan jasno definisan stilski model.

( Boris Marković )