Podgorica mora brže da štiti žrtve: Glavni grad priprema plan za podršku osobama koje su preživjele nasilje

Kasne intervencije u slučajevima rodno zasnovanog, porodičnog i vršnjačkog zlostavljanja, neujednačen pristup žrtvama iz manjinskih zajednica, nedovoljno obrazovnih programa..., neki su od ključnih izazova kada je riječ o prevenciji nasilja na teritoriji Podgorice.

To, pored ostalog, proizlazi iz Nacrta lokalnog Akcionog plana Podgorice za podršku žrtvama nasilja za period od 2026. do 2028. godine, objavljenog na sajtu Glavnog grada.

Prema tom dokumentu, brojne analize stanja u glavnom gradu ukazale su na određene slabosti kada je riječ o prevenciji nasilja, a implementacija zaštitnih mjera često je ograničena “nedostatkom održivog finansiranja”.

“Praćenje i evaluacija sprovedenih aktivnosti su neujednačeni, što otežava pravovremeno prepoznavanje i rješavanje slučajeva nasilja. Posljedica je otežano praćenje efekata mjera i pravovremeno unapređenje institucionalnog odgovora na nasilje. Potrebno je dodatno stručno usavršavanje zaposlenih u socijalnoj, zdravstvenoj, obrazovnoj, policijskoj, pravosudnoj sferi i nevladinim organizacijama, kako bi se osigurala adekvatna zaštita žrtava i efikasno postupanje prema počiniocima”, piše u Nacrtu.

Taj radni dokument definiše prioritete i pravce djelovanja, a javna rasprava održana je sredinom jula.

“Nasilje u porodici, u partnerskim odnosima, kao i nasilje nad ženama, djecom, starijima i drugim ranjivim grupama, predstavlja ozbiljan društveni problem koji zahtijeva koordinisan, multisektorski i kontinuiran odgovor svih nadležnih institucija i organizacija u zajednici. Ovaj Akcioni plan ima za cilj da obezbijedi sistemsku, integrisanu i održivu podršku žrtvama nasilja, kroz razvijanje efikasnih servisa, jačanje kapaciteta stručnih službi, unapređenje međuinstitucionalne saradnje, podizanje nivoa svijesti javnosti i aktivno uključivanje zajednice u prevenciju nasilja”, piše u tom dokumentu.

Navodi se i da je uočen neujednačen odnos prema žrtvama koje su manjine, te se zahtijevaju dodatne mjere uključenosti i jednakosti pristupa uslugama.

“Pored institucionalnih i resursnih izazova, sistem prevencije nasilja pokazuje potrebu za snažnijim edukativnim programima, osvještavanjem javnosti i promjenom kulturnih obrazaca ponašanja koji omogućavaju nasilje ili ga trivijalizuju. Unapređenje preventivnih mjera kroz obrazovne aktivnosti, kampanje, radionice i programe volonterizma ključno je za dugoročnu zaštitu žrtava i smanjenje pojave nasilja u lokalnoj zajednici”.

Opšti cilj dokumenta je, piše, da uspostavi održivi, efikasni i koordinisan sistem podrške i zaštite žrtava nasilja na lokalnom nivou:

“...Koji omogućava pravovremeno prepoznavanje nasilja, adekvatnu intervenciju, kvalitetnu podršku žrtvama i njihovu socijalnu reintegraciju, istovremeno unapređujući kapacitete institucija i podižući svijest zajednice o važnosti prevencije nasilja”.

Misija Akcionog plana, navodi se, je da se obezbijedi sigurno okruženje za sve žrtve nasilja, sa posebnim naglaskom na djecu, mlade, ranjive grupe i žrtve rodno zasnovanog nasilja.

“Plan teži da kroz preventivne mjere, pravovremenu intervenciju, socijalnu, psihološku i pravnu podršku, te osnaživanje zajednice i građana smanji prisustvo nasilja i omogući žrtvama da ostvare svoja prava i ponovo izgrade ličnu sigurnost, dostojanstvo i povjerenje u institucije. Misija Akcionog plana ujedno odražava principe inkluzije, jednakog pristupa, nediskriminacije i poštovanja ljudskih prava, u skladu sa nacionalnim i međunarodnim strateškim dokumentima”, navodi se.

Izradu Akcionog plana koordinirao je podgorički parlament, a podržan je, piše, od Sekretarijata za socijalno staranje, “kao nadležnog organa uprave u saradnji sa više resora i nevladinih organizacija”.

“Vijesti” su nedavno pisale i da je Vlada Crne Gore usvojila Predlog zakona o zaštiti od nasilja u porodici i nad ženama, a kojim je detaljnije uređeno pitanje prava žena, obaveze institucija, hitne mjere zaštite, kao i kazna za počinioce nasilja.

( Nikola Saveljić )