Crna Gora dobija Centar izvrsnosti za napredno čuvanje životne sredine i zaštićenih područja

Crna Gora uspostaviće Centar izvrsnosti za napredni monitoring životne sredine i rješenja zasnovana na prirodi u zaštićenim područjima Crne Gore (CENNA).

Posebni dio tog projekta biće realizovan na Skadarskom jezeru i području Durmitora, gdje će se razvijena rješenja testirati u realnim uslovima, saopšteno je i Ministarstva prosvjete, nauke i inovacija (MPNI) i Univerziteta Crne Gore (UCG)

U Podgorici će, kroz isti projekat, biti testirane nove tehnologije, a moderni objekat raspolagaće savremenom istraživačkom infrastrukturom i opremom, vrijednom oko 15 miliona eura.

Upravo 15 miliona eura za uspostavljanje Centra izvrsnosti Crna Gora dobija iz Evropske unije, dok će još toliko biti opredijeljeno kao nacionalno kofinansiranje.

"Crna Gora je prvi put uspješno aplicirala u okviru Horizon Europe 'Teaming for Excellence' poziva i dobila evropski grant za uspostavljanje Centra izvrsnosti za napredni monitoring životne sredine i rješenja zasnovana na prirodi u zaštićenim područjima Crne Gore - CENNA. Ugovor o realizaciji projekta potpisan je danas, a ukupna vrijednost projekta iznosi 30 miliona eura. Od tog iznosa 15 miliona eura predstavlja grant Evropske unije, dok će 15 miliona eura biti obezbijeđeno kroz kofinansiranje Ministarstva prosvjete, nauke i inovacija, odnosno Vlade Crne Gore", piše u saopštenju.

Koordinator projekta je UCG, koji će projekat realizovati u saradnji sa vodećim evropskim institucijama - Univerzitetom u Antverpenu i Univerzitetom u Arhusu. Nacionalni partneri na projektu su MPNI i Nacionalni parkovi Crne Gore.

Uspostavljanje CENNA centra predstavlja značajan korak u pozicioniranju Crne Gore na međunarodnoj naučno-istraživačkoj mapi. Poseban značaj projekta ogleda se u činjenici da će samo zahvaljujući CENNA projektu Crna Gora za nauku i inovacije povući više EU sredstava nego ukupno u periodu od 2007. godine do danas, odnosno za gotovo dvije decenije.

Ministarka prosvjete, nauke i inovacija Anđela Jakšić Stojanović kazala je da podrška projektu CENNA predstavlja jasno strateško opredjeljenje države da stane iza ideja koje imaju kapacitet da dugoročno unaprijede naučni, obrazovni i inovacioni sistem.

„Za Ministarstvo prosvjete, nauke i inovacija i Vladu Crne Gore podrška projektu CENNA predstavlja jasno strateško opredjeljenje da država uvijek stane iza ideja koje imaju kapacitet da trajno unaprijede naučni, obrazovni i inovacioni sistem zemlje. Projekat je vrijedan 30 miliona eura od kojih je 15 miliona eura grant, a 15 miliona predstavlja kofinansiranje Ministarstva prosvjete, nauke i inovacija, odnosno Vlade Crne Gore. Veliku zahvalnost dugujem timu Univerziteta Crne Gore i Ministarstva prosvjete, nauke i inovacija koji su vjerovali u ovaj projekat kao i da možemo stati rame uz rame sa najrazvijenijim evropskim zemljama. Sada nastavljamo dalje da opravdamo ukazano povjerenje i nastavimo istim tempom u periodu koji je pred nama“, kazala je ona.

Rektor UCG-a Vladimir Božović istakao je da CENNA pokazuje da UCG ima znanje, ambiciju i ljude sposobne da budu dio najozbiljnijeg evropskog naučnog prostora.

„CENNA je jedan od onih projekata koji pokazuju da Univerzitet Crne Gore ima znanje, ambiciju i ljude sposobne da budu dio najozbiljnijeg evropskog naučnog prostora. Posebnu vrijednost daje činjenica da će se istraživanja realizovati u našim nacionalnim parkovima, na Skadarskom jezeru i Durmitoru, koji će postati žive laboratorije savremene nauke i održivih rješenja“, kazao je Božović.

Svetlana Perović je istakla da CENNA ima za cilj razvoj savremenog Centra izvrsnosti za praćenje, zaštitu i održivo upravljanje prirodnim resursima, uz istovremenu izgradnju dugoročnih naučnih i institucionalnih kapaciteta.

„CENNA je projekat koji ima za cilj da Crna Gora razvije savremeni Centar izvrsnosti za praćenje, zaštitu i održivo upravljanje prirodnim resursima. Posebno je važno što CENNA ne donosi samo opremu ili pojedinačne aktivnosti, već gradi dugoročne naučne i institucionalne kapacitete. Projekat će omogućiti intenzivniju razmjenu znanja, mobilnost istraživača, razvoj novih istraživačkih ideja i uključivanje mladih naučnika, studenata i stručnjaka u savremene evropske tokove“, kazala je ona.

Prema riječima Igora Radusinovića, CENNA će za potrebe razvoja i testiranja novih tehnologija raspolagati savremenom istraživačkom infrastrukturom i opremom vrijednom oko 15 miliona eura.

„Ona će u Podgorici obuhvatati centralni objekat sa modernim laboratorijama, istraživačkim i radnim prostorijama, prostorijama za obuku i konferencije. Pored laboratorijskih i inženjerskih kapaciteta, CENNA će koristiti pilot lokacije na Skadarskom jezeru i području Durmitora gdje će se razvijena rješenja testirati u realnim uslovima. To će omogućiti da se napredni senzorski sistemi, autonomne platforme, digitalni alati i rješenja zasnovana na prirodi provjeravaju direktno u osjetljivim vodenim zaštićenim ekosistemima“, kazao je on.

Centar izvrsnosti će biti usmjeren na napredni monitoring životne sredine i razvoj rješenja zasnovanih na prirodi u zaštićenim područjima Crne Gore, uz korišćenje savremene istraživačke infrastrukture i opreme.

"Uspostavljanje CENNA centra istovremeno predstavlja važan korak u razvoju naučnih i institucionalnih kapaciteta Crne Gore, intenzivnijoj razmjeni znanja i mobilnosti istraživača, kao i uključivanju mladih naučnika, studenata i stručnjaka u savremene evropske tokove. CENNA predstavlja temelj budućeg razvoja Crne Gore, zemlje koja svoju snagu gradi na znanju, odgovornosti, inovacijama i ljudima koji imaju sposobnost da stvaraju novu vrijednost za cijelo društvo", piše u saopštenju.

( B.H. )