Obećavali laku zaradu, ostavili prazne džepove: DistributeX ugašen, policija poziva građane da prijave prevaru
WhatsApp grupa i druge platforme preko kojih su građani pozivani da ulažu više nijesu aktivne, a iz policije kažu da do sada nijesu dobili nijednu prijavu Malteški regulator još krajem jula upozorio da DistributeX nema licencu niti ovlašćenje za pružanje finansijskih usluga
Grupa na WhatsAppu, ali i druge platforme preko kojih je crnogorska DistributeX “kancelarija” mjesecima pozivala građane da ulažu novac uz obećanja o lakoj zaradi ugašene su, a brojni korisnici ostali su bez obećanih isplata i novca koji su uložili.
Iz Uprave policije juče su “Vijestima” kazali da raspolažu saznanjima o poslovanju platforme DistrubuteX, ali i da im do sada nije podnijeta nijedna prijava u vezi s tim.
“Do ovog momenta nije bilo prijava podnijetih Upravi policije u vezi s poslovanjem ove platforme. Ukoliko je bilo koji građanin oštećen u poslovima s predstavnicima ove platforme, potrebno je da Upravi policije - Odjeljenju bezbjednosti ili Stanici policije u svom gradu podnese prijavu u vezi s navedenim, uz dostavljanje potrebne dokumentacije koja dokazuje navedeno”, naveli su u odgovoru.
“Vijesti” su krajem marta objavile tekst o poslovanju DistributeX “kancelarije”, kada su eksperti, s kojima je redakcija razgovarala, upozorili da je u pitanju visokorizična šema koja nosi obilježja kripto-prevare. Iz Uprave policije tada nisu odgovorili na pitanja, niti su se, do juče, oglasili u vezi sa ovim poslom.
Juče su kazali i da UP, “u vezi s poslovanjem digitalnih platformi, preduzima mjere i radnje u svim slučajevima kada postoje radnje koje mogu ukazivati na prevare ili bilo koji vid nelegalnog poslovanja”.
“Dosta prevarenih”
Nakon što je ugašena WhatsApp grupa, putem koje su članovi komunicirali sa administratorima sporne platforme, sagovornici koji su prije dva dana kontaktirali s redakcijom kazali su da je u Crnoj Gori dosta prevarenih.
DistributeX je, kako su “Vijesti” ranije objavile na osnovu nezvaničnih saznanja, funkcionisao kroz neformalnu mrežu regrutacije, gdje se uz početna ulaganja i za obavljanje jednostavnih zadataka obećava laka zarada i napredovanja kroz takozvane VIP nivoe.
U Podgorici je na proljeće otvorena i Distribute X “zvanična kancelarija zajednice”. Iako se u komunikaciji sa korisnicima, prema snimcima ekrana koji su dostavljeni “Vijestima”, DX predstavljao kao kompanija, zvanični registri ukazuju da pravno lice tog naziva u Crnoj Gori ne postoji.
Ministarstvu regionalno-investicionog razvoja i saradnje s nevladinim organizacijama ranije je bio podnijet zahtjev za upis u registar NVO DistributeX iz Podgorice. Iz tog resora u aprilu su “Vijestima” kazali da neće provjeravati da li bi organizacija mogla biti uključena u mrežu koja nosi obilježja kriptoprevare. Prema podacima iz registra NVO, organizacija naziva “DistributeX” do juče nije registrovana ili NVO takvog naziva nije upisana u registar.
Na potencijalni rizik uključivanja u platformu istog naziva, DistributeX, ili varijacija tog naziva, upozorio je krajem jula Malteški regulator tržišta finansija (The Malta Financial Services Authority, MFSA).
U saopštenju, oni su naveli da su u saznanju o subjektu koji posluje pod različitim nazivima, među kojima DistributeX, distributex, DistributeX Limited, DX Distribute, DX... da se takav subjekt pojavljuje putem veb stranice distribute-x.com te putem mobilnih aplikacija kao što je “DX-Plus”. Napomenuli su i da se aktivnosti sprovode iz više kancelarija koje se nalaze na različitim lokacijama širom Malte, te da je subjekt javnosti upućivao pozive da prisustvuje okupljanjima na Malti, što su nazivali “službenim sastankom zaposlenih”.
Iz MFSA su tada upozorili da na Malti ne postoji nijedno pravno lice koje posluje pod nazivom DistributeX, odnosno varijacijama tog naziva. Takođe, kako su saopštili, ne postoji niti pravno lice niti pojedinac koji je licenciran, ovlašćen ili na drugi način odobren od MFSA.
“U skladu s tim, nije im dozvoljeno da pružaju finansijske usluge ili obavljaju bilo kakvu aktivnost koja zahtijeva odobrenje prema zakonima Malte. MFSA podsjeća potrošače finansijskih usluga da ne sklapaju nikakve transakcije osim ako nisu utvrdili da je subjekt s kojim se transakcija obavlja ovlašćen za pružanje takvih usluga od strane MFSA-e ili drugog regulatora”.
“Presretnute plate”
U Crnoj Gori, u vezi sa aktivnostima DistributeX, javnosti se nije obratila nijedna zvanična institucija. “Osnivači” su nesmetano komunicirali, a među korisnicima predstavljali su čitav posao kao legalan.
U jednoj od poruka, u koje su “Vijesti” imale uvid, navode “kada je DistributeX registrovao svoju filijalu u Crnoj Gori”, iako filijala nikad nije registrovana.
Prema tvrdnjama izvora redakcije, da bi opravdali zbog čega ne isplaćuju zarade, administratori su članovima poslali poruku u kojoj navode i da je, po registraciji, Vlada Crne Gore navodno “izjavila da se mora pridržavati propisa EU MiCA i FATF o spečavanju pranja novca”, te da se moraju registrovati kod Uprave za tržište kapitala (Komisija za tržište kapitala) i “završiti KYC verifikaciju” (verifikacija identiteta).
“Budući da neki članovi nisu uspjeli završiti verifikaciju, nedavno izdate plate su presretnute i vraćene zbog sigurnosnih mjera. Stoga je potrebno provjeriti mogućnost interakcije na lancu povezivanjem kompatibilnog novčanika i uplatom 300 USDT kako bi se osigurala transparentnost puta sredstava”, piše u poruci administratora Malia.
Nakon ove, korisnici su dobili i poruku sa rokom za uplatu.
Administratori su, tvrdi izvor “Vijesti”, 10. avgusta poslali i poruku u kojoj su korisnike informisali kako je platforma predstavljena na BSC blockchain, te kako se nalazi “u fazi primarnog tržišta”.
“Nudimo ograničenu količinu od 100 miliona tokena za internu kupovinu...”, navodi se, uz obećanje kako će nakon kupovine članovi dobiti prioritetni pristup DXCoin platformi, uživati u kontinuiranom rastu kako se DXCoin tržište razvija.
“Prvih 100 članova u regiji Crne Gore koji kupe dobiće bonus od 30 odsto na svoju prvu kupovinu”, piše u poruci.
DistributeX je u Crnoj Gori, prema istim izvorima, trebalo da ovih dana organizuje i sastanak zajednice, u jednom budvanskom hotelu, ali je, navodno, na insistiranje asistenata i članova taj blockchain samit odgođen.
“Nakon razgovora između mene, Živane i hotela, zvanično obavještavamo sve da je DX Coin Blockchain Summit odgođen... Ovo će pružiti bolje iskustvo svim članovima zajednice. U međuvremenu, sve će se vratiti u normalu u septembru, što će biti još bolje vrijeme za održavanje samita”, piše u jednoj od poruka.
Kako je funkcionisao DX
Kako su “Vijesti” ranije objavile, DistributeX, odnosno DX, funkcioniše na način da članovi pozivaju jedni druge, da oni koji se tek uključuju uplaćuju iznos od 256 eura, a potom uključuju nove članove. Nakon uplate, prema istom izvoru, članovi se pozivaju da svakodnevno odrade po pet klikova za kriptovalute.
Korisnicima se, navodno, obećava napredak, koji je isključivo vezan za dovođenje i učlanjenje novih osoba, a koje sve uplaćuju po 265 eura, uz obavezu za pet klikova dnevno... Za prelazak u viši nivo, recimo VIP 3, uz regrutaciju najmanje šest do osam novih članova, koji uplaćuju po 256 eura, treba uplatiti i novih 800 eura...
Stručnjak za sajber bezbjednost Branko Džakula ranije je za “Vijesti” kazao da model poslovanja DistributeX-a potpuno odgovara kategoriji koju FBI klasifikuje kao “cryptocurrency job scam”, šemu u kojoj prevaranti regrutuju žrtve putem WhatsApp-a, traže uplate u kriptovalutama, dodjeljuju im jednostavne zadatke kliktanja na proprietary platformama, obećavaju provizije i eskaliraju finansijsku eksploataciju kroz sistem VIP nivoa.
“DistributeX ispunjava svaki od navedenih kriterijuma... Ako ste uplatili sredstva DistributeX-u prestanite odmah s daljim uplatama”, rekao je on tada, uz preporuku građanima da o svemu izvijeste Upravu policije i Centralnu banku Crne Gore.
( Damira Kalač, Jelena Jovanović )