Milatović obišao zgradu u Kolašinu u kojoj je 1943. konstituisan ZAVNO
Stara škola, kako još zovu tu zgradu, predstavlja jedan od značajnih objekata novije crnogorske istorije i mjesto na kojem su se tokom Drugog svjetskog rata odvijali događaji važni za politički i državni razvoj Crne Gore
Na inicijativu predsjednika Crne Gore Jakova Milatovića, predstavnici Vlade i lokalne vlasti obišli su danas zgradu stare škole u Kolašinu, u kojoj je 1943. godine konstituisano Zemaljsko antifašističko vijeće narodnog oslobođenja Crne Gore i Boke (ZAVNO).
Stara škola, kako još zovu tu zgradu, predstavlja jedan od značajnih objekata novije crnogorske istorije i mjesto na kojem su se tokom Drugog svjetskog rata odvijali događaji važni za politički i državni razvoj Crne Gore. U toj zgradi je 15. i 16. novembra 1943. konstituisano Zemaljsko antifašističko vijeće narodnog oslobođenja Crne Gore i Boke (ZAVNO), koje je funkcionisalo kao najviši organ narodne vlasti. Prvom zasjedanju prisustvovalo je oko 540 narodnih predstavnika iz svih krajeva Crne Gore.
Na zasjedanju je definisano da politički i državni položaj Crne Gore i Boke treba da bude zasnovan na ravnopravnosti sa drugim narodima u okviru Jugoslavije. Izabrana je Skupština sa 118 narodnih predstavnika i Izvršni odbor od deset članova, čime je postavljen institucionalni okvir nove narodne vlasti u Crnoj Gori. Zbog toga se zgrada u kojoj je ZAVNO konstituisan smatra mjestom od posebnog značaja za istoriju crnogorske državnosti.
Njena istorijska uloga nije vezana samo za prvo zasjedanje ZAVNO-a. U novembru 1943. u zgradi je održan Prvi kongres Antifašističke omladine Crne Gore i Boke, a početkom decembra i Prvi kongres Antifašističkog fronta žena Crne Gore i Boke. U februaru 1944. održano je drugo zasjedanje ZAVNO-a, dok je u julu iste godine počelo treće zasjedanje. Tada je ZAVNO transformisano u Crnogorsku antifašističku skupštinu narodnog oslobođenja (CASNO).
Zgrada je tokom nepune godine bila mjesto više ključnih političkih i društvenih događaja antifašističkog pokreta u Crnoj Gori. Upravo zbog toga se u javnosti često označava kao mjesto obnove moderne crnogorske državnosti i jedan od trajnih simbola Kolašina kao ratne prijestonice Crne Gore.
Objekat je formalno zaštićen zakonom kao istorijski spomenik, ali je, nakon što je 2011. prestao da služi obrazovanju, ostao bez zvanične namjene i godinama propada. Opština Kolašin već nekoliko godina bezuspješno pokušava da kod Ministarstva kulture i medija obezbijedi sredstva za izradu konzervatorskog projekta za taj objekat, koji bi predstavljao osnov za njegovu adekvatnu zaštitu i obnovu.
Zgrada već godinama propada i u sve je lošijem stanju. Pojedine prostorije tog objekta sada koriste karate i streljački klub.
Kako je iz njegovog Kabineta saopšteno nakon obilaska, Milatović će uputiti inicijativu za obnovu i valorizaciju tog objekta, "kako bi mu se vratio značaj koji zaslužuje i obezbijedila održiva namjena u interesu lokalne zajednice".
"Ovo mjesto čuva važan dio istorije crnogorske državnosti i decenijama je bilo dio života Kolašina. Ne smijemo dozvoliti da zgrada takvog značaja nastavi da propada. Naša je obaveza da sačuvamo ono što smo naslijedili i damo mu novu vrijednost za generacije koje dolaze", rekao je Milatović.
On je poručio da obnova stare škole treba da ponudi cjelovito rješenje koje će sačuvati njenu istorijsku vrijednost, ali i omogućiti da ovaj prostor ponovo bude mjesto znanja, kulture, sjećanja, sporta i okupljanja.
"Čuvanje istorije ima puni smisao kada prostor koji je čuva ponovo živi. Potrebno je da zajedno sa nadležnim državnim institucijama i Opštinom Kolašin pronađemo održivo rješenje i vratimo ovom mjestu značaj koji zaslužuje", kazao je predsjednik Crne Gore.
( Dragana Šćepanović )