CGO: Smrt Ratka Mladića ponovo ogolila dubinu problema suočavanja sa prošlošću u Crnoj Gori

Centar za građansko obrazovanje (CGO) ocijenio je da je smrt Ratka Mladića ponovo ogolila dubinu problema suočavanja sa prošlošću u Crnoj Gori.

Prema njihovim riječima, nije riječ samo o komentarima anonimnih pojedinaca na društvenim mrežama, za čije objavljivanje odgovornost snose i mediji koji ih propuštaju, već o porukama ljudi koji obavljaju visoke državne, političke i javne funkcije.

"Među onima koji su se od Mladića oprostili, iskazali mu poštovanje ili ga veličali našli su se predsjednik Skupštine Andrija Mandić, lider Demokratske narodne partije (DNP) i poslanik Milan Knežević, državni sekretar u Ministarstvu saobraćaja Marko Milačić, predsjednik Opštine Pljevlja Dario Vraneš, funkcioner Nove srpske demokratije (NSD) i predsjednik Nadzornog odbora Rudnika uglja u Pljevljima Vojo Grbović, funkcioner Demokratske Crne Gore i potpredsjednik njihovog podmlatka Danijel Rmuš, predsjednik Ujedinjene Crne Gore i direktor Agencije za kontrolu i obezbjeđenje kvaliteta visokog obrazovanja Goran Danilović, član Odbora direktora budvanske Akademije znanja Aleksandar Franeta, predsjednik Slobodne Crne Gore Vladislav Dajković, donedavni direktor Fonda za zdravstveno osiguranje Crne Gore Vuk Kadić, nekadašnja ministarka prosvjete, nauke, kulture i sporta i profesorica Univerziteta Crne Gore Vesna Bratić, kao i drugi partijski i javni funkcioneri. Posebno su porazne poruke kojima se Mladić predstavlja kao simbol herojstva, časti i nacionalnog ponosa", piše u saopštenju CGO koje potpisuje saradnica na programima Maja Marinović.

Iz te NVO dodaju da Mladić nije istorijska ličnost o čijoj se ulozi tek vode akademske polemike, te da je on pravosnažno osuđen za genocid u Srebrenici, zločine protiv čovječnosti i ratne zločine.

"Kada nosioci javnih funkcija te činjenice ignorišu, relativizuju ili osuđenog ratnog zločinca predstavljaju kao heroja, oni ne govore samo o svom odnosu prema Mladiću - govore i kakav sistem vrijednosti nude Crnoj Gori", ističe se u saopštenju.

Dodaju i da posebno brine što dio tih ljudi vrši vlast, upravlja institucijama i javnim resursima ili pripada partijama parlamentarne većine, dok se istovremeno Crna Gora predstavlja kao država pred vratima Evropske unije.

"Evropska Crna Gora ne može se graditi uz slavljenje osuđenih za genocid i ratne zločine. Evropeizacija nije samo tehničko zatvaranje pregovaračkih poglavlja, već i jasan izbor vrijednosti na kojima država počiva. Reakcije na Mladićevu smrt zato su svojevrsno ogledalo Crne Gore i pokazuju koliko su revizionizam, relativizacija ratnih zločina i kultura slavljenja osuđenih ratnih zločinaca prešli put od političke margine do institucija i struktura vlasti. Ono što je nekada bilo na rubovima političkog prostora danas se izgovara sa državnih i javnih funkcija", navodi se.

Iz CGO su kazali i da nadležni organi treba da cijene svaku pojedinačnu objavu u odnosu na odredbe Krivičnog zakonika koje se odnose na javno odobravanje, negiranje ili značajno umanjivanje genocida i ratnih zločina.

"Međutim, odgovornost se ne završava pitanjem krivične odgovornosti. Postoji i politička, institucionalna i etička odgovornost ljudi koji predstavljaju građane i državu, a ona je utoliko veća što je funkcija koju obavljaju viša. Smrt Ratka Mladića nije otvorila pitanje ko je on bio, jer o tome postoje pravosnažne presude međunarodnih sudova. Otvorila je mnogo neprijatnije pitanje za Crnu Goru: koliko je sistem vrijednosti koji on simbolizuje danas živ među ljudima koji imaju političku i institucionalnu moć u ovoj državi?", navodi se u saopštenju CGO-a.

Kako su rekli, Crna Gora ima obavezu prema žrtvama da pamti, prema budućim generacijama da govori istinu, a prema sebi da ne dozvoli da se presuđeni ratni zločini relativizuju zarad dnevne politike i nacionalističke mobilizacije.

Dodaju i da je to "minimum odgovornosti države koja sebe određuje kao demokratsku, pravnu i evropsku".

"Zato CGO poziva sve političke aktere, a posebno nosioce najviših državnih i javnih funkcija, da prestanu sa relativizacijom ratnih zločina i veličanjem pravosnažno osuđenih ratnih zločinaca. Nema opravdanja za heroizaciju onoga što su sudovi nedvosmisleno utvrdili kao genocid i ratne zločine, niti za potiskivanje žrtava iz javnog sjećanja", piše u saopštenju.

Osuđeni za ratne zločine Ratko Mladić preminuo je juče u 84. godini.

Bivši komandant Glavnog štaba Vojske Republike Srpske, pravosnažno je osuđen na doživotnu kaznu zatvora.

Haški tribunal proglasio ga je krivim za genocid u Srebrenici, zločine protiv čovječnosti i kršenja zakona i običaja ratovanja u Bosni i Hercegovini (BiH).

( Da.M. )