Grešaka bilo, ali smo ih ispravljali: Bečić i Joković o pobjedama i porazima šest godina nakon izbora 30. avgusta

Šest godina nakon smjene trodecenijske vlasti Demokratske partije socijalista (DPS), dio lidera stranaka koje su predvodile promjene za “Vijesti” je ocijenio da, iako je bilo grešaka i pojedinaca koji nijesu odgovorili zadatku i nepravdi koje bi još trebalo ispraviti, ostaju ponosni na politiku svojih partija, ističući da je poređenje stanja u Crnoj Gori prije i nakon 30. avgusta 2020. godine - poput dana i noći.

Na parlamentarnim izborima održanim pretposljednjeg dana avgusta te godine, DPS je poslat u opoziciju nakon 30 godina neprikosnovenog vladanja.

Promjenu vlasti na izborima 30. avgusta 2020. donijele su tri opozicione koalicije - Za budućnost Crne Gore (ZBCG), predvođena nekadašnjim Demokratskim frontom i njegovim liderima Andrijom Mandićem (Nova srpska demokratija), Milanom Kneževićem (Demokratska narodna partija) i Nebojšom Medojevićem (Pokret za promjene), “Mir je naša nacija”, koju su predvodili Aleksa Bečić (Demokrate) i Miodrag Lekić (DEMOS), te “Crno na bijelo”, na čelu sa Dritanom Abazovićem (URA) i Srđanom Pavićevićem (CIVIS).

Koaliciju ZBCG na izborima 30. avgusta predvodio je tada nestranački kandidat Zdravko Krivokapić.

Lider Nove srpske demokratije (NSD) i šef parlamenta Andrija Mandić, njegov (doskorašnji) koalicioni partner Milan Knežević i predsjednik Građanskog pokreta (GP) URA Dritan Abazović nijesu odgovorili na pitanja redakcije šta bi, da mogu da se vrate na 30. avgust 2020, uradili drugačije, niti koje smatraju najvećim greškama svojih partija nakon tog datuma, imajući u vidu kritike da su iznevjerena očekivanja građana.

Bečić: Greška bila vraćanje DPS-a

Lider Demokratske Crne Gore Aleksa Bečić rekao je “Vijestima” da niko ne spori da je bilo grešaka, da pojedinci nijesu odgovorili zadatku i da su ostale nepravde koje treba ispraviti, te da uvijek može bolje, ali da je, kad se realno uporedi stanje u Crnoj Gori prije i nakon 30. avgusta, razlika “kao između dana i noći”.

“Nekad sistem neslobode, diskriminacije, političkog ćeranja, pohare i rasprodaje, mizernih penzija i plata, bez dječjih dodataka i besplatnih udžbenika, sistem koji je davao braći, đeci, kumovima razne limenke, trajekte, hidrocentrale, šume odnosno milione, funkcionerima stanove i stambene kredite, sistem čiji su čelnici bezbjednosnog sektora, tužilaštva i sudstva danas optuženi, a mnogi čak već i presuđeni za izvršenje teških krivičnih djela, evropske integracije ostavio blokirane, državu vrednosno, ekonomski i pravno urušenu”, ocijenio je on.

Bečić je naveo da je danas sve potpuno drugačije, dodajući da je “sloboda na svakom koraku, a standard nikad veći”.

“Država i mafija na suprotnim stranama i u direktnom sudaru. Vladavina prava svakim danom sve vidljivija. Borba protiv kriminala najveća u istoriji. Nema stanova za javne funkcionere, niti državnih miliona za braću, sestre i kumove. Infrastrukturni zamah. Turistički napredak. Evropske integracije dovedene do samog kraja i Crna Gora pred vratima EU”, podvukao je sagovornik.

Što se tiče grešaka, Bečić je naveo da je postavgustovska greška dijela političkih struktura pobjednica bila u jednom trenutku vraćanje DPS-a na vlast i unošenje dvogodišnje političke nestabilnosti. Greška je, kako je kazao, i što odmah nakon 30. avgusta nije formirana jaka, stabilna, politička Vlada u kojoj bi uz građanske reformske strukture bile sve nacionalne zajednice.

“Odnosno, što od starta nijesmo imali ovo što imamo od formiranja 44. Vlade, jer ne zaboravimo da mi u punom kapacitetu i stabilno vlast vršimo dvije godine i deset mjeseci, a ne šest godina”, kazao je.

On je naveo da ni njegova partija nije bila imuna na greške, uključujući pojedine pogrešne kadrovske izbore i zanemarivanje najiskrenijih boraca, ali da su ponosni što važe za “čistu partiju”, čiji funkcioneri rade za platu, ne kradu i stoje na prvoj liniji borbe protiv kriminala, služeći Crnoj Gori i njenim građanima.

“Greške ispravljati, one koji nijesu opravdali povjerenje mijenjati, a Crnu Goru i vrijednosti 30. avgusta čuvati, jer može građanin biti ljut zbog neke greške, ali ta ljutnja nikad ne smije biti ni blizu, a kamoli jača od potrebe da se ne dozvoli da se ikad više Crna Gora vrati u vrijeme neslobode, progona, ekonomskog ropstva, kriminalnog upravljanja, moralnog urušavanja. To je najsvetiji cilj svakog ko želi dobro našoj jedinoj domovini i otadžbini Crnoj Gori”, podvukao je Bečić.

Joković: Ponosan na našu politiku

Predsjednik Socijalističke narodne partije (SNP) Vladimir Joković, čija partija je na izborima 30. avgusta bila dio koalicije ZBCG, kazao je “Vijestima” da je najveća greška koja je počinjena nakon 30. avgusta 2020. eksperiment s tzv. ekspertskom vladom koji se pokazao neuspješnim.

“Duboko sam uvjeren da je taj i takav eksperiment pojeo dosta vremena i šansi, umrtvio energiju koja je postojala uoči same smjene bivšeg režima i u izvjesnoj mjeri usporio dostizanje i pokazivanje mjerljivih i provjerljivih rezultata koje su postigle vlade koje su došle nakon tzv. ekspertske Vlade Zdravka Krivokapića”, ocijenio je Joković.

Među te mjerljive rezultate ubrojao je Temeljni ugovor sa SPC, zatvaranje poglavlja, popis stanovništva, povećanje plata i penzija.

“Da se nijesmo upustili u tu priču, mišljenja sam da bismo danas imali i više zatvorenih poglavlja na putu ka EU, više opipljivih rezultata u svim oblastima i jednu snažniju i čvršću platformu za naredni period”, kazao je Joković.

On je istakao da je, uprkos tome, čvrsto uvjeren da građani Crne Gore prepoznaju tu manjkavost, ali da su razumjeli i trenutak u kom se ona desila, te da im je jasno da su rezultati koje smo postigli čvrsta zaloga za naredne izbore.

“Kad je riječ o SNP-u, ponosan sam na politiku koju vodimo. Ostali smo vjerni i dosljedni izvornim idejama, što dokazujemo iz dana u dan i što građani sve više prepoznaju”, kazao je Joković.

Prvu vladu nakon pada DPS-a napravile su koalicije ZBCG, “Mir je naša nacija” i “Crno na bijelo”, ali je ona, zbog sukoba između konstituenata, potrajala tek godinu i dva mjeseca.

Drugu izvršnu vlast oformio je početkom 2022, uz manjinsku podršku DPS-a, lider GP URA Abazović, ali je ona bila još kraćeg daha - srušena je u Skupštini nakon samo 113 dana rada zbog temeljnog ugovora koji je potpisala sa Srpskom pravoslavnom crkvom (SPC).

Treća, aktuelna Vlada Milojka Spajića (Pokret Evropa sad), izabrana je 31. oktobra 2023, i čine je, osim premijerove stranke, NSD, Demokrate, SNP i dio manjinskih stranaka.

Dobro i loše

Tadašnji nosilac liste koalicije ZBCG i ubrzo potom prvi premijer u post-DPS eri crnogorske politike Zdravko Krivokapić rekao je u izbornoj noći da se “desila sloboda”.

On i nove vlasti obećavali su da će raskrstiti s metodama koje je, kako tvrde mnogi u Crnoj Gori, DPS koristio da bi ostajao decenijama u fotelji - zloupotreba državnog aparata, kupovina glasova, partijsko zapošljavanje..., te da će se otvoriti novo poglavlje prosperiteta bazirano na “tekovinama 30. avgusta” i radu “tridesetoavgustovske većine”.

Sve tri post DPS izvršne vlasti prepoznate su po partijskom zapošljavanju, zloupotrebi i politizaciji institucija, gaženju Ustava i zakona, aferama, odlučivanju iza zatvorenih vrata... Politički protivnici optužuju ih za narušavanje odnosa sa susjedima, širenje nacionalizma, te pokoravanje Beogradu i SPC.

Iako su to obećavale i prije i neposredno poslije izbora, partije novih vlasti nijesu donijele mnoge progresivne zakone, djelimično je izvršena izborna reforma, nije “očišćen” birački spisak, promjene u pravosuđu nijesu dovršene, zakon o oduzimanju nelegalno stečene imovine je na čekanju... Na mnogim drugim poljima, “pobjednici” su nastavili da rade po DPS-ovom “receptu”, gazeći svoja dugogodišnja obećanja.

Međutim, nakon 30. avgusta otpočeli su procesi koji su za vrijeme DPS-a bili nezamislivi, poput obračuna s organizovanim kriminalom i korupcijom na visokom nivou, razotkrivanja zloupotreba u institucijama, unapređenja životnog standarda građana...

Desila su se hapšenja bivših i doskorašnjih najviših čelnika i funkcionera pravosuđa, policije i službi bezbjednosti, visokopozicioniranih članova kriminalnih klanova, otkrivane su malverzacije u državnim institucijama i preduzećima, dešavale su se rekordne zapljene narkotika...

No, mnoga od tih procesuiranja korišćena su za političku promociju, pa će se o stvarnim rezultatima u borbi protiv kriminala i korupcije moći govoriti tek kad ovi slučajevi dobiju sudske epiloge.

Da nije sve tako sivo svjedoče i deblokada i ubrzanje procesa pregovora s Evropskom unijom (EU), koji je godinama stagnirao, ali i promjene na ekonomskom polju, poput povećanja plata i penzija i vraćanja dječjeg dodatka i naknada za majke, iako dio javnosti tvrdi da su neke od tih mjera dovele do inflacije i urušile finansijski sistem države.

Bečić: Nijesmo riješili svaki problem, ali smo pokazali da napredujemo

Aleksa Bečić je kazao da je Crna Gora za nešto više od dvije godine, nakon dobijanja IBAR-a (Izvještaj o ispunjenosti privremenih mjerila) u junu 2024, privremeno zatvorila 15 pregovaračkih poglavlja, odnosno pet puta više nego za prethodnih 12 godina zajedno, podsjećajući da je EU već formirala radnu grupu za izradu crnogorskog pristupnog ugovora.

“Prosječna neto plata, koja je 2020. iznosila 524 eura, danas je prešla hiljadu i u junu ove godine dostigla 1.036 eura. Najniža penzija, koja je bila 147 eura, danas iznosi 450. Crna Gora je postala dio SEPA sistema, pa je prosječna naknada za međunarodni transfer, koja je prije iznosila više od 73 eura, kod elektronskih SEPA transakcija za građane pala na nešto više od dva eura”, istakao je on.

Ustvrdio je i da je Crnoj Gori kroz Evropski plan rasta opredijeljeno 383,5 miliona eura za reforme i infrastrukturu, te da je Vlada uputila parlamentu novi Zakon o oduzimanju imovine stečene kriminalom, kojim se omogućava njeno oduzimanje već nakon potvrđivanja optužnice.

“Nijesmo riješili svaki problem, ali smo dokazali da Crna Gora može da napreduje kad država više nije sredstvo jedne partije, nego zajednička kuća svih njenih građana”, poručio je Bečić.

( Željka Vučinić )