Svjetske cijene hrane najviše od 2022.
Suše, ekstremne vrućine i poremećaji izazvani ratovima podigli cijene žitarica, šećera, ulja, mesa i mliječnih proizvoda
Svjetske cijene hrane porasle su u avgustu na najviši nivo od kraja 2022. godine, jer su nepovoljne vremenske prilike i poremećaji u Crnom moru pojačali zabrinutost zbog snabdijevanja osnovnim prehrambenim proizvodima, saopštila je danas Organizacija Ujedinjenih nacija za hranu i poljoprivredu (FAO).
Ekstremne vrućine i suša u Evropi, prijetnja vremenskog fenomena El Ninjo i trgovinski poremećaji izazvani ratovima u Ukrajini i Iranu uzdrmali su poljoprivredna tržišta, podigavši cijene žitarica na najviši nivo u posljednje tri godine, a šećera na jednogodišnji maksimum.
FAO indeks cijena hrane, koji prati mjesečne promjene cijena korpe prehrambenih proizvoda kojima se trguje na međunarodnom tržištu, u avgustu je u prosjeku iznosio 133,3 poena, u odnosu na revidiranih 130,8 poena u julu.
To je bio najviši nivo od novembra 2022. godine, iako je i dalje gotovo 17 odsto ispod rekordnog maksimuma iz marta 2022, nakon početka ruske invazije na Ukrajinu u punom obimu.
„Avgustovski rast globalnih cijena hrane predstavlja upozorenje da se premija rizika vraća na tržišta hrane: klimatski šokovi, geopolitičke tenzije i poremećena trgovinska logistika istovremeno pojačavaju očekivanja o smanjenoj ponudi“, rekao je glavni ekonomista FAO-a Maksimo Torero u saopštenju.
Pokazatelji cijena žitarica, biljnih ulja, šećera, mesa i mliječnih proizvoda, koje koristi FAO, porasli su tokom avgusta.
Ekstremne vremenske prilike u Evropi uticale su na izglede za rod kukuruza i šećerne repe, kao i na stočarsku proizvodnju, dok je očekivani fenomen El Ninjo podstakao zabrinutost u vezi sa proizvodnjom palminog ulja i šećera u Aziji, navodi FAO.
Sve intenzivniji napadi u Crnom moru smanjili su isporuke žitarica iz Rusije i Ukrajine tokom njihovog rata koji traje četiri i po godine, dok je sukob između SAD-a i Irana stvarao dodatni pritisak na tokove đubriva potrebnog za poljoprivrednu proizvodnju.
Među kategorijama hrane, FAO indeks cijena žitarica porastao je 2,2 odsto na mjesečnom nivou, dostigavši najviši nivo od maja 2024. godine, dok je indeks biljnih ulja porastao 0,6 odsto i dostigao najviši nivo od juna 2022.
Pokazatelj cijena šećera skočio je 11,9 odsto, na najviši nivo od juna 2025. godine, pri čemu je smanjena proizvodnja u ključnoj centralno-južnoj regiji Brazila dodatno pojačala zabrinutost izazvanu vremenskim prilikama u Evropi i Aziji.
U odvojenom izvještaju, FAO je smanjio prognozu globalne proizvodnje žitarica za 2026. godinu za 3,4 miliona metričkih tona u odnosu na prethodnu procjenu iz jula, na 2,980 milijardi tona. To je sada 2,0 odsto manje nego 2025. godine i predstavlja najveći godišnji pad od 2018.
Ipak, prognozirana proizvodnja i dalje bi bila druga najveća ikada zabilježena.
Prognoza svjetskih zaliha žitarica na kraju sezone 2026/2027. smanjena je za 1,1 odsto, na 947,2 miliona tona, što je sada tek neznatno iznad nivoa iz prethodne sezone.
Smanjena procjena zaliha krupnozrnih žitarica nadmašila je efekat povećane prognoze za pšenicu, koja odražava očekivano gomilanje zaliha u Rusiji i Ukrajini zbog poremećaja u transportu, saopštio je FAO.
( Rojters, N.B. )