Netanjahuovi saveznici ponovo traže iseljavanje Palestinaca iz Gaze

Dvojica izraelskih ministara ove sedmice iznijela su predloge za masovno iseljavanje Palestinaca iz Pojasa Gaze, ponovo oživljavajući ideju koju su desničarski političari više puta iznosili tokom protekle tri godine, dok pokušavaju da mobilišu pristalice uoči izbora.

Pozivi dvojice političkih saveznika premijera Benjamina Netanjahua ponovo su podstakli strahove Palestinaca da Izrael u krajnjoj liniji namjerava da ih prisilno protjera iz Gaze, uprkos diplomatskim naporima koje predvode Sjedinjenim Državama da se tamošnji sukob okonča.

Krajnje desničarski ministar nacionalne bezbjednosti Itamar Ben-Gvir predstavio je u četvrtak uveče sedmogodišnji plan za iseljavanje stanovništva Gaze putem „dobrovoljne emigracije“. Kazao je da će se zalagati za osnivanje „ministarstva zaduženog za emigraciju“ u narednoj vladi.

„Umjesto iluzija o miru sada, potrebne su nam konkretne akcije iseljavanja sada“, rekao je. „Umjesto da kopaju tunele, vrijeme je da pakuju kofere“, dodao je, aludirajući na tunele koje je Hamas iskopao ispod Gaze prije rata.

Ben-Gvirova stranka Jevrejska snaga saopštila je u četvrtak da se Turska, Etiopija i Demokratska Republika Kongo razmatraju kao moguće destinacije.

Ismail Al-Tavabta, direktor medijske kancelarije vlade Hamasa, izjavio je: „Palestinski narod je duboko ukorijenjen u svojoj zemlji i takve prijetnje ga neće zastrašiti.“

Opšti izbori u Izraelu zakazani su za 27. oktobar. Biće to prvi izbori od napada predvođenih Hamasom na Izrael 7. oktobra 2023. godine, koji su pokrenuli izraelsku vojnu kampanju koja je razorila veliki dio Gaze, teritorije sa više od dva miliona stanovnika.

Prekid vatre iz oktobra 2025, postignut uz podršku Sjedinjenih Država, zaustavio je borbe velikih razmjera, ali nije doveo do potpunog prestanka izraelskih napada niti do napretka u izradi plana za trajni mir.

Strah od nove Nakbe

Ben-Gvirove izjave uslijedile su nakon komentara ministra odbrane Izraela Kaca iz Netanjahuove stranke Likud, koji je u srijedu rekao da „na kraju nema stvarnog rješenja za Gazu bez ove migracije“.

„Potpuno smo spremni da ih premjestimo ako to postane moguće - morem, vazduhom, na svaki mogući način. Egipat nije spreman, tako da neće ići preko njih“, rekao je tokom onlajn konferencije.

Ankete ukazuju da bi Netanjahu, koji predvodi najdesniju koaliciju u istoriji Izraela, narednog mjeseca mogao da izgubi vlast, dok je njegov kredibilitet u oblasti bezbjednosti i dalje poljuljan napadom iz 2023. godine. Analitičari, međutim, upozoravaju da ga ne treba unaprijed otpisivati.

Izraelsko Ministarstvo odbrane je 2025. godine osnovalo kancelariju zaduženu za nadgledanje „dobrovoljnog iseljavanja“ iz Gaze, nakon izjava američkog predsjednika Donalda Trampa u kojima je sugerisao da bi stanovnici Gaze mogli biti trajno raseljeni.

Tramp se kasnije distancirao od te ideje, koja je naišla na snažan otpor arapskih država i široko međunarodno odbacivanje. Izrael je, prema izvještajima, kontaktirao nekoliko afričkih zemalja razmatrajući ih kao moguće lokacije za preseljenje.

Netanjahu je rekao da podržava ono što njegova vlada opisuje kao „dobrovoljnu emigraciju“ iz Gaze, ali da su ciljevi krajnje desnih ministara o ponovnom uspostavljanju jevrejskih naselja na toj teritoriji nerealni. Izraelski zvaničnici negiraju da namjeravaju da stanovništvo Gaze silom izmjeste.

Pozivi na preseljenje stanovnika Gaze izazvali su među Palestincima strah od nove „Nakbe“ - katastrofe, kako nazivaju raseljavanje stotina hiljada Palestinaca koji su pobjegli ili bili protjerani iz svojih domova nakon rata 1948. godine, koji je pratio osnivanje države Izrael.

Pojas Gaze zauzima centralno mjesto u palestinskim težnjama za uspostavljanje države na teritorijama koje je Izrael zauzeo u bliskoistočnom ratu 1967. godine.

Optužbe za genocid

U napadima predvođenim Hamasom 2023. godine ubijeno je 1.200 ljudi u Izraelu, dok je još 251 osoba uzeta za taoca, prema izraelskim podacima.

Više od 73.000 Palestinaca ubijeno je tokom izraelske vojne kampanje, prema podacima zdravstvenih vlasti u Gazi.

Istraga Ujedinjenih nacija zaključila je da je Izrael počinio genocid u Gazi, navodeći da su ubistva, opsada i razaranje sprovođeni sa namjerom da se uništi palestinski život u toj enklavi.

Izrael, protiv kojeg se pred Međunarodnim sudom pravde vodi postupak zbog optužbi za genocid, odbacuje te tvrdnje kao politički motivisane i navodi da je njegova vojna kampanja usmjerena protiv Hamasa, a ne protiv civilnog stanovništva Gaze.

Ben-Gvir je ove sedmice objavio video generisan vještačkom inteligencijom, u kojem su prikazane desetine palestinskih zatvorenika na pokretnoj traci kako ulaze u zatvorski objekat. Sa druge strane izlaze izgladnjeli, vidno potreseni i u suzama.

Ben-Gvir je kasnije izbrisao video, nakon što je na platformi X prikupio milione pregleda.

U pretrpanom kampu za raseljene u gradu Gazi, pojedini Palestinci rekli su da vjeruju da su najnoviji izraelski pozivi dio predizborne strategije.

Dodali su i da je Gaza njihova zemlja i da je nikada neće napustiti.

„Umrijećemo na zemlji Gaze“, rekao je jedan od stanovnika, 52-godišnji Mohamed Abu Al-Kumbuz. „Na njoj smo rođeni, naša djeca su na njoj odrasla, tako da je veoma teško i pomisliti na odlazak.“

( Rojters, N.B. )