Crna Gora sprovodi sankcije, efekti u praksi ograničeni

Primjena međunarodnih sankcija u Crnoj Gori ima ograničene efekte u praksi i uglavnom ostaje na nivou formalne državne politike, dok se nacionalne restriktivne mjere ne primjenjuju, ocijenjeno je na panelu „Crna Gora i međunarodne sankcije: sistem koji funkcioniše ili spisak lijepih želja“, koji je organizovao BIRN Crna Gora.

Advokat Veselin Radulović, koji je radio analizu sprovođenja međunarodnih sankcija u Crnoj Gori, smatra da se Zakon o restriktivnim mjerama trenutno primjenjuje isključivo radi sprovođenja međunarodnih sankcija. On je istakao da je, od stupanja na snagu Zakona o restriktivnim mjerama, usvojenog krajem 2024. godine, Vlada donijela 24 odluke o međunarodnim restriktivnim mjerama.

„Vlada Crne Gore je u proteklom periodu donosila odluke kojima se u domaći pravni poredak prenose restriktivne mjere utvrđene na nivou Evropske unije ili u okviru sistema Ujedinjenih nacija. Ove odluke imaju pretežno implementacioni karakter i ne podrazumijevaju samostalno utvrđivanje sankcionisanih subjekata od strane domaćih organa“, kazao je Radulović, kako je saopštio BIRN.

On je istakao da Vlada nijednom nije uvela nacionalne restriktivne mjere na osnovu sopstvene procjene, iako je to zakonom omogućeno. Time su, kako je rekao, u praktičnoj primjeni izbjegnuta pitanja koja bi se mogla pojaviti u slučaju autonomnog uvođenja sankcija na nacionalnom nivou, posebno u pogledu proporcionalnosti mjera i zaštite prava pojedinaca.

Predsjednik i poslanik Građanskog pokreta URA Dritan Abazović rekao je da je, u periodu dok je bio premijer, Vlada slijedila politiku EU i uvela sankcije Rusiji nakon agresije te zemlje na Ukrajinu.

„Dometi nisu preveliki, ali su iskazivali državnu politiku u tom trenutku... U jednom trenutku lista sankcija proširila na 800 ljudi. Ali se ništa značajno nije promijenilo. Lica koja su bila pod sankcijama nisu dolazila u Crnu Goru“, rekao je Abazović.

On je istakao da država nije imala snage da od Evropske unije traži neku vrstu kompenzacije zbog uvođenja sankcija Rusiji, podsjećajući da je tom odlukom izgubila 20 do 30 odsto turista iz Rusije.

„Nekada naš nacionalni interes treba da stavimo na prvo mjesto“, rekao je Abazović.

Podsjećajući na odluku Ministarstva finansija Sjedinjenih Američkih Država (OFAC) o uvođenju sankcija političarima i biznismenima iz regiona, Abazović je istakao da su neke od tih sankcija ukinute nakon promjene vlasti u SAD.

„Sistem sankcija je narušen i ne mislim da je stekao kredibilitet. Mnogi poslovi između Rusije i EU i dalje postoje, samo više ne idu kanalima kojima su išli prije, nego preko posrednika“, rekao je Abazović.

Radulović smatra da primjena zakona kao instrumenta za sprovođenje međunarodnih sankcija ne umanjuje značaj normativnih rješenja koja omogućavaju znatno šira ovlašćenja izvršne vlasti u budućnosti.

„Upravo zbog toga ostaje relevantno pitanje preciznijeg normativnog uređenja postupka donošenja nacionalnih restriktivnih mjera, uključujući jasnije definisanje kriterijuma za njihovo uvođenje, efikasnu sudsku kontrolu i periodično preispitivanje njihove opravdanosti“, rekao je Radulović.

( B.H. )