Kako politika straha koristi jezik za širenje diskriminacije i govora mržnje

Kako naizgled neutralne riječi i izrazi u političkom diskursu mogu dobiti diskriminatorno značenje, na koji način se semantičko polje porodice i djece koristi u kontekstu “politike straha” i kakvu ulogu u svemu tome ima politički jezik, neke su od tema kojima se bavila Baranka Vasilisa Savić na Sedmoj međunarodnoj konferenciji Filološkog fakulteta Univerziteta Crne Gore “Jezički, prevodilački i književni horizonti u 21. vijeku”. Za magistricu itilijanskog jezika na Odsjeku za romanske jezike i književnosti, koja sada brani magistarski rad iz španskog jezika, o fenomenu kolektivnog sjećanja, učešće na konferenciji u rodnom Baru bilo je i prvo međunarodno konferencijsko iskustvo. U razgovoru za Vijesti Vasilisa Savić govori o svom istraživanju, značaju ovakvih naučnih susreta, učesnicima konferencije i podršci koju je dobila od Opštine Bar.

U Baru je od 17. do 20. septembra održana Sedma međunarodna konferencija Filološkog fakulteta Univerziteta Crne Gore “Jezički, prevodilački i književni horizonti u 21. vijeku”. Koliko je ova konferencija značajna?

Ova konferencija značajna je iz više aspekata. Posebno je važna za oblast humanističkih nauka, koje su danas važnije i potrebnije nego ikada. U vremenu složene društvene i političke klime, humanističke nauke imaju vitalnu ulogu u razumijevanju i interpretaciji naše društvene realnosti.

Za Bar i Crnu Goru ova konferencija je, takođe, važna jer prikazuje otvorenost i spremnost društva da aktivno analizira i razgovara o svim temama važnim za jedno društvo.

Za Vas je ovo bilo prvo međunarodno konferencijsko iskustvo. Koliko Vam je lično značilo učešće?

Za mene je posebno značajna jer predstavlja moje prvo međunarodno konferencijsko iskustvo i priliku da svoj istraživački rad predstavim široj stručnoj publici, i to u mom rodnom gradu, Baru.

S obzirom na to da planiram da nastavim svoje obrazovanje na doktorskim studijama i da se posvetim istraživačkom radu, smatram da su ovakve konferencije relevantne da bi se, prije svega, napravila svojevrsna refleksija o sopstvenom radu, da se možda pronađe inspiracija za nova istraživanja, ali prije svega da se ostalim istraživanjima pristupi analitički i kritički.

Posebno mi je bilo drago da su učesnici konferencije dobili jedan primjerak crnogorskog časopisa za nauku o jeziku i književnosti Folia Linguistica et Litteraria, te primjerak studije u čast Vesne Kilibarde “Crna Gora i Italija: književna i jezička prožimanja”.

Na kraju bih željela da izrazim zahvalnost Opštini Bar na finansijskoj podršci koju mi je pružila za učešće na ovoj konferenciji. Želim da podsjetim da nijedno ulaganje u obrazovanje, nauku i mlade istraživače nije uzaludno.

Vaša prezentacija bila je posvećena analizi političkog diskursa italijanske desnice. Šta je ona obuhvatala?

Moja prezentacija u Baru bila je posvećena analizi političkog diskursa italijanske desnice i imala je za cilj da ukaže na značaj političkog jezika za društvo, kao i na njegove specifičnosti u odnosu na opšti jezik i druge jezike struke. Iako bi se moglo učiniti da političari koriste opšti jezik, politički jezik predstavlja složen sistem koji karakterišu specifični mehanizmi usmjereni ka ostvarivanju određenih političkih ciljeva.

U tom kontekstu sam razmatrala govor mržnje kao značajan element savremene političke retorike. Da budem preciznija, zanimala me je njegova implicitna manifestacija i kako određene, naizgled neutralne riječi i izrazi, kada se posmatraju u konkretnom političkom i društvenom kontekstu, mogu proizvesti diskriminatorno značenje.

Na koji način ste analizirali ovaj fenomen?

U cilju analize ovog fenomena, sastavila sam korpus koji čine politički govori, intervjui, obraćanja u parlamentu i izjave u novinama nekoliko članova dvije političke partije: Fratelli d’Italia i Lega. Ove tekstove sam posmatrala i analizirala iz semantičke, stilističke, tekstualne i pragmatičke perspektive.

Na koje ste se teme posebno usredsredili?

Od tri teme koje sam obrađivala: LGBTQ zajednice, rodnih studija i Zakona Zan, na konferenciji u Baru sam se konkretnije usredsredila na LGBTQ zajednicu i fenomen “politike straha”, te način na koji se semantičko polje porodice, a posebno djece, koristi kao manipulacija u političkom diskursu, čime se određene društvene grupe mogu implicitno predstaviti kao problematične i “opasne” po druge.

Ko je sve učestvovao na konferenciji i kakva je bila atmosfera?

U petak, 18. septembra, konferenciju je otvorio plenarni govornik profesor Bas Aarts sa University College London. Interakcije nije nedostajalo, a otvorenost učesnika učinila je konferenciju posebno prijatnom i podsticajnom. Učesnici su učestvovali u diskusijama sa govornicima, postavljali pitanja i iznosili svoja zapažanja. Budući da sam sama moderirala jednu od sekcija, imala sam priliku da dodatno doprinesem podsticanju diskusije.

Radni jezici konferencije bili su crnogorski/srpski/bosanski/hrvatski, engleski, njemački, francuski, italijanski, španski i ruski, a radovi su obuhvatili istraživačke oblasti: lingvistiku, istraživanja u oblasti pisanog i usmenog prevođenja, istraživanja u oblasti književnosti i kulture, jezik struke, nastavu stranih i maternjeg jezika i vještačku inteligenciju u istraživanjima i nastavi.

U radu konferencije učestvovali su studenti, doktorandi, asistenti, profesori i nezavisni istraživači sa više univerziteta iz regiona i Evrope, ali i izvan Evrope. Među njima su bili predstavnici Univerziteta Crne Gore, Univerziteta u Ljubljani, Univerziteta za strance u Peruđi, Univerziteta u Torinu, Univerziteta u Zagrebu, Univerziteta u Beogradu, Univerziteta u Novom Sadu, Univerziteta u Kragujevcu, Univerziteta u Elbasanu “Aleksandër Xhuvani”, Univerziteta “Sv. Ćirilo i Metodije” u Skoplju, Univerziteta u Sarajevu, Sveučilišta u Splitu, Univerziteta Donja Gorica, Akademije strukovnih studija Kosovo i Metohija, Univerziteta “Adriatik” Bar, H. S. Skovoroda Kharkiv National Pedagogical University, The Graduate Center (The City University of New York), RIT Croatia, International University of Sarajevo, Eszterházy Károly Catholic University u Egeru, International Burch University i EPOKA University, kao i nezavisni istraživači.

( Kultura Vijesti )