Zastava Grenlanda: simbol autonomije i veza sa Danskom

Na vrhuncu tenzija među saveznicima u NATO-u zbog ponovljenih poziva američkog predsjednika Donalda Trampa da Grenland postane teritorija SAD, Tramp je na internetu objavio mapu ostrva prekrivenu bojama američke zastave.

Čini se da je taj potencijalno opasan sukob sada izbjegnut, nakon što su Grenland, Danska i Sjedinjene Države saopštili da je postignut dogovor o budućnosti te ledom prekrivene teritorije bogate mineralima.

Sporazum, koji bi trebalo da bude potpisan danas na marginama Generalne skupštine Ujedinjenih nacija, trebalo bi da omogući SAD veće vojno prisustvo na toj poluautonomnoj danskoj teritoriji – a mogao bi dovesti i do toga da se američka zastava češće vijori pored prepoznatljive zastave Grenlanda, piše Asošiejtid pres (AP).

Jednostavna zastava puna simbolike

Zastava Grenlanda, najvećeg ostrva na svijetu, relativno je mlada i jednostavnog dizajna.

Dizajnirao ju je Grenlanđanin Tue Kristijansen, a usvojena je 21. juna 1985. godine. Čine je dvije jednake horizontalne trake, bijela i crvena, i veliki krug pomjeren nešto bliže jarbolu.

Krug, koji kao i na japanskoj zastavi predstavlja sunce, podijeljen je na crveni i bijeli dio, pri čemu su boje obrnuto raspoređene u odnosu na dvije horizontalne trake.

Takav raspored privlači pažnju i simbolizuje sunce koje zalazi na horizontu, prizivajući svjetlost i relativnu toplinu koje se tokom ljeta vraćaju na ostrvo. Oko dvije trećine Grenlanda nalazi se unutar Arktičkog kruga.

Dugogodišnje veze sa Danskom vidljive su i na zastavi

Grenland je danas poluautonomna teritorija Danske, koja je vjekovima upravljala ostrvom. Izbor crvene i bijele, istih boja koje se nalaze na danskoj zastavi, odražava tu dugogodišnju povezanost.

Istovremeno, svjesno je odlučeno da se istaknu posebnost i autonomija ostrva. Za razliku od zastava Finske, Norveške, Švedske i same Danske, grenlandska zastava jedina je među zastavama nordijskih teritorija koja nema karakteristični nordijski krst pomjeren ka jarbolu.

Na grenlandskom se zastava naziva i erfalasorput, što znači „naša zastava“, i aappalaartoq, odnosno „crvena“.

Konačno izabrana nakon početnog zastoja

Ideja o posebnoj zastavi Grenlanda pojavila se početkom sedamdesetih godina prošlog vijeka.

Grenland je 1979. godine, nakon referenduma, dobio samoupravu u okviru Danske. Nova vlada, Naalakkersuisut, raspisala je konkurs za dizajn nove nacionalne zastave, na koji je pristiglo više stotina predloga.

Grenlandski parlament nije uspio da postigne saglasnost, pa je zastoj potrajao nekoliko godina. Izbor je na kraju sužen na dva predloga – Kristijansenov dizajn i zastavu sa zeleno-bijelim nordijskim krstom.

Parlament je konačno glasao 1985. godine. Tijesna većina poslanika – 14 od 25 – izabrala je zastavu koja se i danas vijori nad Grenlandom.

( A.Š. )