Nagrada Vaclav Havel iranskoj advokatici

Parlamentarna skupština Savjeta Evrope (PSSE) dodijelila je danas nagradu Vaclav Havel za ljudska prava za 2026. godinu iranskoj advokatici Nasrin Sotoudeh.

Nagrada, četrnaesta po redu, uručena je na specijalnoj ceremoniji na otvaranju plenarne sjednice Skupštine u Strazburu.

Nasrin Sotoudeh je vodeća advokatica za ljudska prava u Iranu koja je predstavljala aktiviste, novinare, manjine i djecu suočenu sa pogubljenjem dok je istovremeno vodila kampanju protiv zakona o obaveznom nošenju hidžaba i smrtne kazne, uprkos ponovljenim hapšenjima, dugim periodima u zatvoru i uz veliki lični rizik, piše u saopštenju Savjeta Evrope.

Ona je po ko zna koji put uhapšena u aprilu 2026. i puštena uslovno na slobodu u maju.

Postoji velika zabrinutost za njenu bezbjednost, kao i zbog širokog suzbijanja nezavisnih advokata i aktivista za ljudska prava u Iranu, navodi se u saopštenju.

U video-izjavi iz Irana, Sotoudeh je rekla da su je vijesti o nagradi ispunile velikom srećom.

"U trenucima kao što je ovaj sjećamo se ranijih borbi, sjećamo se zajedničkih ideala i mislimo na pojedince širom svijeta koji stoje uz nas. Onda stignemo do zajedničkog terena naših aspiracija i kažemo sebi - jednog dana one će se obistiniti. Jednog dana sunce slobode će sijati i na našu zemlju. Možda će jednog dana istina naći svoj put i do naše zemlje", poručila je Sotoudeh.

Nagradu je u njeno ime primila njena ćerka Mehraveh Kandan Heris.

U uži izbor za nagradu ušli su ove godine i iransko-američka novinarka, autorka i aktivistkinja za prava žena Masih Alinedžad, koja je postala jedan od najistaknutijih glasova iranske opozicije u egzilu, i mađarska advokatica za ljudska prava Marta Pardavi, kopredsjedavajuća Mađarskog Helsinškog komiteta, koja dugo prati djelovanje policije i sudstva u oblasti ljudskih prava u svojoj zemlji.

Dobitnica ove nagrade za 2021. godinu, bjeloruska aktivistkinja za ljudska prava Marija Kalešnjikova, koja je bila u zatvoru kada joj je dodijeljena nagrada, ali je oslobođena 2025, takođe je govorila na ceremoniji.

Ceremoniju je otvorila predsjednica Parlamentarne skupštine Savjeta Evrope Petra Bajr i pozdravila svo troje finalista, izrazivši nadu da će njihov primjer ojačati branioce ljudskih prava svuda u svijetu.

"Neka podsjeti vlade na njihove odgovornosti i neka inspiriše sve nas da branimo ljudsko dostojanstvo ne samo riječima nego i djelima", rekla je Bajr.

PSSE dodjeljuje nagradu Vaclav Havel za ljudska prava svake godine u partnerstvu sa Fondacijom Čarta 77.

Njome podstiče djelovanje civilnog društva u odbrani ljudskih prava u Evropi i dalje.

Nagrada nosi naziv češkog državnika, autora, pjesnika i disidenta Vaclava Havela, koji je bio posljednji predsjednik Čehoslovačke i prvi predsjednik Češke, a uključuje novčani iznos od 60.000 eura, trofej i diplomu.

Od njenog uspostavljanja 2013. dobitnici nagrade su Maksim Butkevič (2025), Marija Korina Mačado (2024), Oasman Kavala (2023), Vladimir Kara-Murza (2022), Marija Kalešnikova (2021), Ludžain Ahatloul (2020), zajedno Ilham Tohti i Inicijativa mladih za ljudska prava (2019), Ojub Titijev (2018), Murat Arslan (2017), Nadia Murad (2016), Ludmila Aleksejeva (2015), Anar Mamadli (2014) i Aleš Bjaljatski (2013).

( Beta )